{"headword": "epigramma", "key": "epigramma", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Haykal, yodgorlik, bino, sovgʻa ustiga yozilgan va uning mazmun-mohiyatini tushuntiradigan yozuv.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Kichik hajmli, oʻtkir (achchiq) hajviy sheʼr.", "examples": [{"text": "Uning hajviy hikoyalari, sheʼriy felyetonlari, epigramma va komediyalarini kitobxonlarimiz yaxshi bilishadi.", "source": "O. Sharafiddinov, Ijod samarasi"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/epigramma"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "477"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "epigram", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "epigramma n adab.", "raw_meaning": "epigram; kimningdir haqida ~ yozmoq epigrammatize about smb."}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "346"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(гр. epigramma — ёзув сўзидан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "epigramma. Hajviy poeziya janrlaridan biri. Epigramma, odatda, u qadar katta hajmga ega boʻlmasa ham, lekin unda biror shaxs yoki ijtimoiy voqelik ustidan qattiq kulinadi. Epigramma janr sifatida uzoq tarixga ega. Dastlab qadimgi Gretsiyada mehroblarga, qasr peshtoqlariga, turli idishlarga yozilgan sheʼrlar mazkur termin bilan yuritilgan. Epigramma epik poeziyadan oʻzining ixcham shakli bilangina emas, balki voqelikka aniq shaxsiy nuqtayi nazardan yondashishi bilan ham ajralib turadi. Qadimgi epigrammalar elegik baytlar (q. Elegicheskiy distix) bilan yozilgan boʻlsa, keyinchalik ular yamb (q.) da ham yozildi. Epigrammada hamma vaqt shoirning pozitsiyasi, nuqtayi nazari aniq ifodalanadi. Epigrammaning ijtimoiy hayotda aktiv rol oʻynashi bu janrning XVIII—XIX asrlar rus adabiyotida keng tarqalishiga imkon berdi. A. Pushkin, P. Vyazemskiy, Ye. Baratinskiy, V. Jukovskiy, A. Delvig, A. Maykov kabi shoirlarning ijtimoiy-badiiy va siyosiy kurashida epigrammalar oʻtkir qurol boʻlgan. Epigrammadagi zaharxanda, keskin hajv uning yashovchanligini taʼminlaydi. Shuning uchun V. Mayakovskiy, D. Bedniy, A. Bezimenskiy, S. Marshak, Gʻ. Gʻulom, A. Qahhor kabi sovet shoirlari va yozuvchilari epigramma janrida unumli ijod qilganlar. Epigramma avtorlari epigrammachi deb yuritiladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Эпиграмма", "raw_meaning": "(гр. epigramma — ёзув сўзидан) — эпиграмма. Ҳажвий поэзия жанрларидан бири. Эпиграмма, одатда, у қадар катта ҳажмга эга бўлмаса ҳам, лекин унда бирор шахс ёки ижтимоий воқелик устидан қаттиқ кулинади. Эпиграмма жанр сифатида узоқ тарихга эга. Дастлаб қадимги Грецияда меҳробларга, қаср пештоқларига, турли идишларга ёзилган шеърлар мазкур термин билан юритилган. Эпиграмма эпик поэзиядан ўзининг ихчам шакли билангина эмас, балки воқеликка аниқ шахсий нуқтаи назардан ёндашиши билан ҳам ажралиб туради. Қадимги эпиграммалар элегик байтлар (қ. Элегический дистих) билан ёзилган бўлса, кейинчалик улар ямб (қ.) да ҳам ёзилди. Эпиграммада ҳамма вақт шоирнинг позицияси, нуқтаи назари аниқ ифодаланади. Эпиграмманинг ижтимоий ҳаётда актив роль ўйнаши бу жанрнинг XVIII—XIX асрлар рус адабиётида кенг тарқалишига имкон берди. А. Пушкин, П. Вяземский, Е. Баратинский, В. Жуковский, А. Дельвиг, А. Майков каби шоирларнинг ижтимоий-бадиий ва сиёсий курашида эпиграммалар ўткир қурол бўлган. Эпиграммадаги заҳарханда, кескин ҳажв унинг яшовчанлигини таъминлайди. Шунинг учун В. Маяковский, Д. Бедний, А. Безименский, С. Маршак, Ғ. Ғулом, А. Қаҳҳор каби совет шоирлари ва ёзувчилари эпиграмма жанрида унумли ижод қилганлар. Эпиграмма авторлари эпиграммачи деб юритилади."}}]}