elat
элатelat
ELAT ’bir urugʻ-qabilaga mansub kishilar’; ’qabilalar birlashmasi’. Bu kishi mening e l a t i m b oʻ l a d i. □ Oʻzbek e l a t i XI asrda shakllangan. Bu soʻz el otidan jamlik maʼnosini ifodalovchi -(ä)t qoʻshimchasi bilan hosil qilingan deyiladi: el + ät = elät (ЭСТЯ, I, 343)
1. Kishilarning millat shakliga kelmasdan oldingi tarixiy birligi
Koʻpdir mamlakatda ellar, elatlar, Qadim va pokadim xalqlar, mshiatlar. A — Oripov, Yillar armoni
2. El, el-xalq, qabila. . Doriga tortdi, deb karvonlar aytdi
Qabila boshligʻi Oltinoy oʻz elatining toʻk, tinch boʻlishi uchun hamisha koygʻurarkan — "Oʻzbekiston qoʻriqlari"
3. Bir joyli yoki bir qabilaga, uruqqa mansub kishilar (bir-biriga nisbatan). Bu kishi mening zlatim
Elatlar maxorka oʻrab, huzur bilan torta boshladilar — Oybek, Quyosh qoraymas
Ha, elat, yotoqqa hammadan ilgari kiradigan odatingiz yoʻk edi, nima boʻldi? — V. Gʻofurov, Vafodor
4. Yurt, diyor; mamlakat. . ■■
El sevgan kishi elatga oksoqol boʻladi — Maqol
Menoʻlsam, seniki Jambil elatim. Harna borim, bari arkon davlatim — "Ravshan"
Borsang, obod boʻlar oʻsgan elating, Avj oladi ziyoda boʻp davlating — "Murodxon"