{"headword": "elat", "key": "elat", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "ELAT ’bir urugʻ-qabilaga mansub kishilar’; ’qabilalar birlashmasi’. Bu kishi mening e l a t i m b oʻ l a d i. □ Oʻzbek e l a t i XI asrda shakllangan. Bu soʻz el otidan jamlik maʼnosini ifodalovchi -(ä)t qoʻshimchasi bilan hosil qilingan deyiladi: el + ät = elät (ЭСТЯ, I, 343)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kishilarning millat shakliga kelmasdan oldingi tarixiy birligi", "examples": [{"text": "Koʻpdir mamlakatda ellar, elatlar, Qadim va pokadim xalqlar, mshiatlar. A", "source": "Oripov, Yillar armoni"}]}, {"order": 2, "text": "El, el-xalq, qabila. . Doriga tortdi, deb karvonlar aytdi", "examples": [{"text": "Qabila boshligʻi Oltinoy oʻz elatining toʻk, tinch boʻlishi uchun hamisha koygʻurarkan", "source": "\"Oʻzbekiston qoʻriqlari\""}]}, {"order": 3, "text": "Bir joyli yoki bir qabilaga, uruqqa mansub kishilar (bir-biriga nisbatan). Bu kishi mening zlatim", "examples": [{"text": "Elatlar maxorka oʻrab, huzur bilan torta boshladilar", "source": "Oybek, Quyosh qoraymas"}, {"text": "Ha, elat, yotoqqa hammadan ilgari kiradigan odatingiz yoʻk edi, nima boʻldi?", "source": "V. Gʻofurov, Vafodor"}]}, {"order": 4, "text": "Yurt, diyor; mamlakat. . ■■", "examples": [{"text": "El sevgan kishi elatga oksoqol boʻladi", "source": "Maqol"}, {"text": "Menoʻlsam, seniki Jambil elatim. Harna borim, bari arkon davlatim", "source": "\"Ravshan\""}, {"text": "Borsang, obod boʻlar oʻsgan elating, Avj oladi ziyoda boʻp davlating", "source": "\"Murodxon\""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source": "uz.wiktionary", "license": "CC BY-SA 4.0", "source_url": "https://uz.wiktionary.org/wiki/elat"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "49"}, "pos": "", "labels": ["etn."], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "(urugʻ, qabila)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "elat", "raw_meaning": "etn. 1. Heimat f, Land n; 2. (urug', qabila) Stamm m, Völkerschaft f"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь «Кутадгу билиг»", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Терминологический", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "104"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tashimoq", "examples": [{"text": "Čıyay-ma ölür-ök yemä bay ölür, iki böz elätür qara yer bolur", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ELÄT", "raw_meaning": "tashimoq, olib ketmoq, eltmoq- тащить, нести - carry. Čıyay-ma ölür-ök yemä bay ölür, iki böz elätür qara yer bolur - Kambagʻal ham, boy ham bir kunmas bir kun, albatta, oʻladi, ikki enlik boʻzni olib ketadigan qaro yer boʻladi - Бедный ли умрет, или богатый, [одинаково] понесут два куска бязи и [одинаково] они станут [в конце концов] прахом - The poor will die, or the rich, will equally bear two pieces of calico and they will eventually become ashes (QBH, 180₂₉)."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "475"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "country", "examples": []}, {"order": 2, "text": "tribe", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "elat", "raw_meaning": "n 1) country, nation; native land; home, homeland, motherland, fatherland; 2) tribe, family, kin, clan; fellow tribesmen"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "36"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "elat", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ELAT", "raw_meaning": "elat, el, xalıq, mámleket."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "210"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЭЛАТ", "raw_meaning": "HALK, KABİLE Кишиларнинг миллат шаклланмасдан олдинги тарихий бирлиги."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-английский общественно-политический словарь", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Терминологический", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "311"}, "pos": "", "labels": ["син."], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "a people", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "синоним", "target": "халк"}], "extra": {"raw_word": "элат (син. халк)", "raw_meaning": "a people, a nationality."}}, {"dictionary": {"name": "Словарь духовности", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "183"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "страна", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Элат", "raw_meaning": "страна, родина; племя, род, соплеменники; country; motherland; tribe; kinsfolk; tribesman pays, patrie, tribu, clan, compatriote قَبِيلَةٌ (قَبَائِلُ)، عَشِيرَةٌ (عَشَائِرُ)"}}]}