Экспромт

экспромт. Бирор ҳаётий воқелик ёки ҳис-ҳаяжон таъсирида тўсатдан туғилган бир неча мисрадан иборат тугал мазмунли шеър. Экспромт бадиҳагўйликнинг (қ. Импровизация) асосини ташкил этади. Экспромт ХВИИ асрда Франсияда, ХВИИИ асрнинг охири ва ХИХ асрнинг бошларида Россияда кенг тарқалган эди. Унинг намуналари Н. М. Карамзин, А. С. Пушкин, М. Ю. Лермонтов, Ф. И. Тютчев, С. Есенин каби рус шоирлари ижодида мавжуд. Ўзбек шоирларидан Ҳ. Олимжон, Ғ. Ғулом, У. Носир, А. Ориповлар ижодида ҳам экспромт намуналари бор. Экспромт асосан халқ шоирларига хос хусусиятдир. Улар анъанавий достон ва термалар куйлашдан ташқари, экспромт орқали бир-бирининг поетик истеъдодини, эстетик дидини синаб кўрганлар. Ҳозирги пайтда ҳозиржавоблик билан айтилган ҳар қандай гапга нисбатан ҳам кўчма маънода экспромт термини ишлатилади.