{"headword": "ekspromt", "key": "ekspromt", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Badiha.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/ekspromt"}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "344"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(лат. expromtum — тайёр, тез сўзидан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ekspromt. Biror hayotiy voqelik yoki his-hayajon taʼsirida toʻsatdan tugʻilgan bir necha misradan iborat tugal mazmunli sheʼr. Ekspromt badihagoʻylikning (q. Improvizatsiya) asosini tashkil etadi. Ekspromt XVII asrda Fransiyada, XVIII asrning oxiri va XIX asrning boshlarida Rossiyada keng tarqalgan edi. Uning namunalari N. M. Karamzin, A. S. Pushkin, M. Yu. Lermontov, F. I. Tyutchev, S. Yesenin kabi rus shoirlari ijodida mavjud. Oʻzbek shoirlaridan H. Olimjon, Gʻ. Gʻulom, U. Nosir, A. Oripovlar ijodida ham ekspromt namunalari bor. Ekspromt asosan xalq shoirlariga xos xususiyatdir. Ular anʼanaviy doston va termalar kuylashdan tashqari, ekspromt orqali bir-birining poetik isteʼdodini, estetik didini sinab koʻrganlar. Hozirgi paytda hozirjavoblik bilan aytilgan har qanday gapga nisbatan ham koʻchma maʼnoda ekspromt termini ishlatiladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Экспромт", "raw_meaning": "(лат. expromtum — тайёр, тез сўзидан) — экспромт. Бирор ҳаётий воқелик ёки ҳис-ҳаяжон таъсирида тўсатдан туғилган бир неча мисрадан иборат тугал мазмунли шеър. Экспромт бадиҳагўйликнинг (қ. Импровизация) асосини ташкил этади. Экспромт XVII асрда Францияда, XVIII асрнинг охири ва XIX асрнинг бошларида Россияда кенг тарқалган эди. Унинг намуналари Н. М. Карамзин, А. С. Пушкин, М. Ю. Лермонтов, Ф. И. Тютчев, С. Есенин каби рус шоирлари ижодида мавжуд. Ўзбек шоирларидан Ҳ. Олимжон, Ғ. Ғулом, У. Носир, А. Ориповлар ижодида ҳам экспромт намуналари бор. Экспромт асосан халқ шоирларига хос хусусиятдир. Улар анъанавий достон ва термалар куйлашдан ташқари, экспромт орқали бир-бирининг поэтик истеъдодини, эстетик дидини синаб кўрганлар. Ҳозирги пайтда ҳозиржавоблик билан айтилган ҳар қандай гапга нисбатан ҳам кўчма маънода экспромт термини ишлатилади."}}]}