ДВИЖЕНИЕ КОНТУРНЫХ ВОД

қатлам (коллектор)да суюқлик (сув, нефт) ва газлар бир вақтда мавжуд бўлганда улар зичлигига кўра тақсимланади. Нефт ёки газ конлари антиклинал тузилишига эга бўлса, газ структуранинг гумбаз(энг юқори) қисмида, нефт ундан пастроқда, сув қатлам қанотларининг пастки қисмларида тўпланади. Структура кесимида қатламдаги газ ва сувларни ажратувчи чегара газ-сув туташ юзаси (контакти), харитада (планда) эса газлилик чегараси деб аталади. Нефт ва сувни ажратувчи чегара сув-нефт туташ юзаси ёки нефтлилик чегараси (Д.3-расм) дейилади. Нефтли ва газли структуралар қия, маҳсулдор қатламлар қалинлиги катта бўлганда қатлам шипидан ўтадиган нефт(газ)лиликнинг ташқи чегараси ва қатлам тагидан ўтадиган нефт(газ)лиликнинг ички чегараси (Д.4-расм) ажратилади. Нефтлилик чегарасининг ички қисмида қазилган бурғу қудуқ сувсиз нефт очади, ташқи ва ички чегаралар оралиғида қазилган қудуқ сувли нефт, ташқи чегара ортида эса фақат сув очади. Нефт ёки газ қудуқдан тортиб олинганда чегара сувлари қатламни юқорига кўтарилиш ёʻналиши бўйича ҳаракатланади, бу ҳол нефт (газ)лилик чегарасини горизонтал текисликда сурилишига олиб келади. Маҳсулдор қатламни тузувчи тоғ жинсларининг физик хусусиятларига ва конни ишлатиш шароитларига боғлиқ ҳолда нефтлилик (газлилик) чегарасининг сурилиши вақт давомида текис ёки нотекис бўлиши мумкин. Текис сурилиш қатлам ўтказувчанлиги бир хил ва конни ишлатиш тўғри ташкил қилинганда, нотекис сурилиш қатлам ўтказувчанлиги унинг айрим участкаларида ҳар хил бўлганда ва конни ишлатиш нотўғри усулда (мас.,, Чегара ичи сувлари ҳаракати