дор

от 1. Устига кийим-кечак, мол ташлаб қўйиш учун икки устун (қозиқ) орасига кўндаланг ўрнатилган ходача ёки тортилган арқон (ип).

Ёшгина бир жувон дорга кир ёяди. — С. Аҳмад, Уфқ

Деворга қоқилган қозиқ ва михларда болаларнинг камзул, кўйлаги, дорда паранжи ва аёл мурсаги осиғлиқ эди. — Н. Сафаров, Оловли излар

2. Ўлимга маҳкум этилган кишини осиб ўлдириш учун ясалган махсус қурилма.

Дорга осмоқ (ёки тортмоқ). Бевафо ёр — жонингга дор. — Мақол

Эсингизда борми, мени дор остидан қутқариб, менга янги ҳаёт бағишлаганингиз. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. кўчма Ноҳақлик, адолацизлик рамзи.

[Навоий:] Замон донога дор, жоҳил учун ёр. — Уйғун ва И. Султон, Алишер Навоий

4. Тик ўрнатилган иккита ёғоч ва унга боғлаб таранг тортилган арқон ва чиғириқлардан иборат, дорбозлик ўйинлари, машқлари бажариладиган қурилма.

Дорбоз дордан ўлар, морбоз — мордан. — Мақол

Бу ерда дор, кураш, қўғирчоқ ўйинидан ташқари туя уриштириш, халқ ўйинларининг барча турлари ижро этилмоқда. — Ж. Шарипов, Хоразм

5. кўчма Юксак мақсад, мансаб; орзу-истак.

Осилсанг, баланд дорга осил, Оёғинг ерга тегмасин. — Мақол

Сиз ўз устангизнинг қизига етолмаган бўлсангиз, бу мен осилган дор жудаям баланд-ку; бу ёғи қандоқ бўларкин, ака? — К. Яшин, Ҳамза

Билиб туриб баланд дорга осилдик, айб ўзимизда. — М. Исмоилий, Фарғона т.о.