dod
додdod
ot 1. Ruhiy yoki jismoniy azobga chiday olmay chiqarilgan qattiq tovush; baqiriq, faryod.
Dod! Voydod! Kimsanoy, sen oʻlguncha men oʻlsam boʻlmaydimi, bolam! — A. Obidjon, Akang qaragʻay Gulmat
Bu yurakni siqadigan jimlikdan u dod! deb yuboray dedi. — S. Ahmad, Ufq
Ertalab juda yomon ahvolga tushdi: uyning u boshidan bu boshiga dod deb yumalaydi. — A. Qahhor, Asarlar
2. Xavf-xatardan yoki qoʻrquvdan yordamga chaqirib chiqarilgan qattiq ovoz; baqiriq.
Dod solmoq.
Dod! Dod, odamlar, kelinglar! Dod, bek oʻziga oʻt qoʻydi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Qiz hozir boshiga qop kiydirilishini bildi-yu, bor ovozi bilan dod solib qichqira boshladi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
— Dod! Voydod! Qaroqchilar bosdi! — dovon orqasidan ikki xotin faryod koʻtarib chiqdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha.
Hozir behisob tuyoqlar ostida qolib yanchilishini sezdi-yu, dod solib qichqirdi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
3. koʻchma Yomon nom, yomonlik, yovuzlik.
Dod qoldirma, ot qoldir. — Maqol
Yaxshidan ot qoladi, Yomondan — dod. — Maqol
4. koʻchma Adolatsizlik yoki azob-uqubatdan nolib qilingan ogʻzaki yoki yozma arz, shikoyat, figʻon.
[Domla Gʻofirga:] Qani, dodingni ayt, nima doding bor? Hamza, — Boy ila xizmatchi
Aziza dodini kimga aytishini bilmay, qon-qon yigʻladi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
- Dastidan dod (demoq) Kimsaning yoki biror narsaning salbiy harakatidan, biror noxush voqeadan norozilik sifatida nola, faryod qilmoq. Jizzaxda mollaridan ayrilib, oʻgʻrilar dastidan dod deb yurganlar anchagina. — MushtumDod bu rashkchi erning dastidan. — S. Ahmad, YulduzDod! Zolim kelinning dastidan dod! — A. Qahhor, Asarlar
- Dodiga yetmoq, dodiga quloq solmoq yoki dodini eshitmoq, tinglamoq Shikoyatini, arzini tinglamoq; adolat qilmoq. Podshohga arzga borsangiz, dodingizga yetmasmikin, mulla togʻa? — P. Qodirov, Yulduzli tunlarDodini tinglaydigan murabbiy topolmasdi. — K. Yashin, Hamza.
- Dodingni xudoga ayt! Ahvolingni, arzingni, shikoyatingni hech kim tinglamaydi, dod deyishning foydasi yoʻq. — Akang aylansin, Sidiqjon, endi dodingni xudoga ayt! Na oʻzingga qilding, na manga. — N. Safarov, Tanlangan asarlar
- Dodini bermoq 1. Taʼzirini, adabini berib qoʻymoq, qilmishiga yarasha chora koʻrmoq; jazolamoq; qiynamoq. Unaqa muttahamning dodini berib qoʻyish kerak. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsaSiz yigitlarning dodini beradigan qizsiz sizga oʻnlab yigit maftun boʻlishi mumkin. — P. Qodirov, Qalbdagi quyosh;Buni minsang, aka, yoʻlli boʻlasan, Qalmoqlarning juda dodin berasan. — AlpomishKoʻp devlarning dodin bergan Goʻroʻgʻli, Avazxonga rahbar boʻlgan Goʻroʻgʻli. Malikayi ayyor.
dod
1. крик о помощи, караул! помогите!
dod demoq кричать караул
2. жалоба на несправедливость
dodini aytmoq изложить свою жалобу
- dodiga yetmoq внять жалобам (кого-л.)
dod
n lamentation, complaint
DOD
1. dat, páriyad, zar (qattı dawıs)
2. awıs. jamanat, jamanlıq
3. awıs. dad, arız, shaǵım
dod
Stöhnen n, Geschrei n, Gestön n, (Not) schrei f
Dod! Hilfe!