Дифирамб

Dastlab xudo Dionis haqida, keyinchalik boshqa xudolar hamda qahramonlar sharafiga aytilgan maqtovli xor qoʻshiqlari va gimnlar. Difiramblar dabdabali mazmunga ega boʻlib, turlicha oʻyinlar ijrosida aytilgan. Difiramb eramizdan avvalgi VII asrda shoir Arion tomonidan adabiyotga kiritilgan. U difiramb ijrosini, uning muzikasini takomillashtirdi va difiramb ijrosida qatnashuvchi shaxslar miqdorini ellik kishidan iborat deb belgiladi. Arion hatto difiramb ijrochilarining oʻzlariga xos davra qurishlarini ham koʻrsatib berdi. Difirambning eng gullagan davri Simonid Keosskiy (miloddan oldingi 557—469 yillar) va Pindar (miloddan oldingi 522—442 yillar) ijodiga toʻgʻri keladi. Biroq keyinchalik antik dramaning taraqqiy etishi bilan difiramb asta-sekin muzikali dialogga aylanib ketdi. Eramizdan oldingi V asrga kelib, difirambning asosiy shakli muzikali dialogdan iborat boʻlib qoldi. Eramizdan oldingi IV asrga kelib esa difiramb butunlay drama bilan birikib ketadi. Yangi Yevropa adabiyotida Shiller, Myuller, Gerder kabi shoirlar qadimgi difiramblarga taqlid qilib difiramblar yozdilar. Keyingi vaqtlarda difiramb termini adabiyotshunoslikda koʻchma maʼnoda mubolagʻali, chegarasiz maqtov maʼnosida qoʻllaniladigan boʻlib qoldi., difiramb