ДЕТАНДЕР

Detander — gazga tashqaridan taʼsir etish orqali kengaytirib sovutish mashinasi. D. kengaytiruvchi mashinalar sinfiga mansub. Gazni D.larda kengaytirish uni sovutishning eng samarali usuli hisoblanadi. D.lar gazni suyultirish qurilmalarida va gaz aralashmasini kuchli sovutish usuli bilan ajratishda ishlatiladi. Shuningdek, gaz olishning pasayish davrida, yaʼni qoʻshimcha sovuqlik manbai kerak boʻlganda, past temperaturali ajratish qurilmalarda (gazning kerakli «shudring» nuqtasini taʼminlash uchun) drossel oʻrniga turbodetanderlar ishlatiladi. D.larda hosil boʻladigan sovuqlikning miqdori apparatga kirishi va chiqishidagi temperaturalar farqiga proporsional boʻladi: $Q_c = Q_t C_{pr} (T_1 - T_2)$; bunda: $Q_t$ — gazning miqdori, kg/soat; $C_{pr}$ — gazning oʻzgarmas bosimdagi nisbiy issiqlik sigʻimi kJ/(kg°S ); $T_1, T_2$ — mashinaga kirish va undan chiqishdagi gazning temperaturasi, °S.