dengiz
денгизdengiz
ot 1. Okeanning quruqlikka tutashgan yoki quruqlikka yorib kirgan boʻlagi, okeanning quruqlik yoki orol va yarimorollar bilan ajralgan qismi.
Orol dengizi. Boltiq dengizi. Qizil dengiz. Dengiz havosi. Dengiz floti. Ahmoqda or boʻlmas, dengizda — guzar. — Maqol
Orollar va yarimorollar okeanni ayrim qismlarga boʻlib yuborgan, bu qismlar dengizlar deb ataladi. — Dunyo qitʼalari geografiyasi
Dengiz suvidek tiniq koʻzlari muloyim va mehr bilan boqardi. — S. Karomatov, Oltin qum
2. Keng maydonni egallagan va dengizga qiyos qilingan sunʼiy suv havzasi.
Toshkent dengizi.
Chorvoq dengizi xuddi uzukka, qoʻyilgan moviy koʻzga oʻxshab, yashnab koʻrinadi. — Gazetadan
3. koʻchma Juda katta uyum, toʻda, oqim; biror narsa bilan qoplangan keng maydon.
Paxta dengizi. Qon dengizi.
Kimlarning orqasida qamchi izlari. Hali ham toʻlqinlanar qon dengizlari. — Gʻayratiy
Koʻm-koʻk paxta dengizida qizgʻin ish borar edi. Oybek, O. — v. shabadalar.
Perronda chayqalar odam dengizi. Koʻzlarda iltijo, mehr va yolqin. — B. Boyqobilov, Meni kuting, yulduzlar
4. koʻchma Ogʻush, quchoq; qurshov; asirlik.
Poʻlat ota shunday ichki xayollar dengizida suzib, boyvachchaning koʻnglini eritadigan gap topolmay, kalovlanib turar edi. — K. Yashin, Hamza
Xatni yozgan chogʻingizda tamom bir oʻt ichida, gʻazab dengizida suzganligingiz gavdalanib, koʻzoʻngimdan oʻtdi[lar]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
5. koʻchma Miqdoran va hajman tuganmas, cheksiz narsa haqida.
Bilganing daryo boʻlsa, Bilmaganing — dengiz. — Maqol
Pavel Ivanovich ilm bobida bamisoli bir dengiz. — S. Karomatov, Oltin qum
- Zangori (yoki koʻk) dengiz Keng osmon, samo, falak haqida. Zangori dengizning tiniq qoʻynidan Koʻm-koʻk oy yuzlanib, kulib boqadi. — UygʻunKoʻk dengizning bir chetida yangi tugʻilgan oy ochilib turardi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli