чилла
chillaчилла
от 1. Йилнинг энг иссиқ ёки энг совуқ қирқ куни.
Чилла кирди. Чилла чиқди.
Ҳали барвақт бўлишига қарамай, чилла эмасми, қуёш ёниб бош кўтармоқда эди. — Шарқ юлдузи
2. этн. Бола туққан ёки туғилгандан, қиз турмушга чиққандан, йигит уйлангандан, марҳум кўмилган кундан кейинги қирқ кунлик давр: турмушдаги баъзи ҳодиса-ҳолатларнинг энг оғир, хатарли ёки масъулиятли даври.
Чақалоқнинг чилласи чиққач, янги уйга кўчиб бордилар — Ёшлик
Халқ табобатида чилла даври қирқ кун ҳисобланиб, шундан йигирма куни кичик чилла, йигирма куни катта чилла дейилади — Ўзме
3. дин. Суфий ёки муриднинг якка ўзи алоҳида хона (ҳужра)да, одамлардан яшириниб, қирқ кун давомида тоат-ибодат қилиши.
- Ёз чилласи ёки ёзги чилла 25 июндан 5 августгача бўлган энг иссиқ қирқ кун. Август — ёз чилласи. Менинг шаҳримнинг ўткир қуёши яллиғи нақ ёндиряпти. — Ҳ. Назир, Мафтунингман, Озарбайжон
- Чилла суви Ёз чилласида экинларга бериладиган сув.
- Қиш чилласи ёки қишки чилла 25 декабрдан 5 февралгача бўлган энг совуқ қирқ кун. Қиш чилласи анча оғир келди. — С. Аҳмад, Жимжитлик[С. Тўйчибоев]Қиш чилласи тонг саҳарда фермага қараб ёʻл олди. — Муштум
- Чилла яра Болага чилла даврида чиқадиган яра, тошма. Шуҳратнинг бошига, бўйнига чилла яра чиқиб, олти ойга чўзилди. — Қ. Кенжа, Тоғ ёʻлида бир оқшом
- Чилласи чиқмаган 1. Чилла даври тамом бўлмаган. Келар ҳафта туғуруқхонадан чиқади янгангиз. Шунга, чилласи чиқмасаям майли, бир зиёфат қилмоқчи эдик. — Ш. Холмирзаев, Оғир тош кўчсаҚирқ марта айтдим, ҳов келин, қишлоқнинг оғзи ёмонлари бор, кулади, ҳеч бўлмаса, чиллангиз чиққунча шу зормандани кийиб, ишга боринг, деб. — Ёшлик
- Чилла ўтирмоқ 1. Суфийлик тариқатида: қирқ кун давомида уйдан чиқмасдан ёлғизликда тоат-ибодат қилмоқ. Чиллага ўтирган шунда қирқ кун шайх, Даф қил, дея сўраб худодан уни. — Т. ТўлаЧилла ўтириш вақти диндор томонидан олдиндан ният қилинган бўлади. — Ўзме
- Чилла(га) ўтқазиб кетмоқ Алдаб, фириб бериб кетмоқ. Ипак-атлас карвонига бош бўлган савдогарлар косибларни чиллага ўтқазиб кетардилар. — Н. Юсуфий, Фарғона шўх кулади