чет
chetчет
сфт. 1. Бирор нарсанинг марказидан узоқ атроф, жой; бирор нарсанинг энг чеккаси; чекка, овлоқ.
Шаҳар чети. Супанинг чети. Чет жой. Чет ўлка.
— Мана ақча, — Мирзо чўнтагидан тилла тангалар тўлдирилган халтачани чиқариб, дастурхон четига қўйди. — Мирмуҳсин, Меъмор
Ёʻлларнинг икки четидаги ариқлар ва чуқурлар кўчма қум, хас-хашак билан тўлди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
Тўққиз-ўн кунлик ой шаҳарнинг қоқ устида чети қорайган баркашдек ялтираб турар эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
2. Бирор объектга нисбатан бошқа томон, тараф; ташқари.
Четга қарамоқ. Четга тортмоқ.
Раъно юзини четга ўгириб, кулиб турар эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
Мурзин Элмуродни кўриб, четга бурилди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар
3. Қирғоқ, соҳил, ёқа, лаб.
Дарё четидаги дарахтлар акси сувда чайқалади. — Ёшлик
4. кўчма сфт. Бегона, ажнабий, хорижий.
Чет эл. Чет мамлакат. Чет тили.
Ўнинчи синфда чет тили тўгарагининг машғулоти борарди. — С. Зуннунова, Янги директор
Деворда ва ерда қимматбаҳо гиламлар, аъло сифатли чет эл гарнитури. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат
5. Ташқари, сирт; чекка.
Четдан одам ёллаш. Четдан томоша қилиб турмоқ.
- Четда қолмоқ 1. Бир чеккада, ташқарида қолмоқ; Ишдан четда қолмоқ. Назардан четда қолмоқ.Раҳмат сўздан четда қолдирмаслик учун Отабекни ҳам орага олди. — А. Қодирий, Ўтган кунларБироқ, туркий тиллар материаллари ҳозирга қадар лингвист-структуралистлар эътиборидан четда қолиб келмоқда. — ЎТА
- Ўзини четга олмоқ (ёки тортмоқ) 1. Ўзини бир чеккага, панага олмоқ, бир тарафга, томонга чиқмоқ, ўтмоқ; четламоқ. Нақ шу паллада дарвозадан катта қора сигир шаталоқ отиб, орқасида бир кишини суриб кирди. Бой чўчиб, ўзини четга олди. — Ойбек, Танланган асарлар