{"headword": "chet", "key": "chet", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror narsaning markazidan uzoq atrof, joy; biror narsaning eng chekkasi; chekka, ovloq.", "examples": [{"text": "Shahar cheti. Supaning cheti. Chet joy. Chet oʻlka.", "source": ""}, {"text": "— Mana aqcha, — Mirzo choʻntagidan tilla tangalar toʻldirilgan xaltachani chiqarib, dasturxon chetiga qoʻydi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "Yoʻllarning ikki chetidagi ariqlar va chuqurlar koʻchma qum, xas-xashak bilan toʻldi.", "source": "Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli"}, {"text": "Toʻqqiz-oʻn kunlik oy shaharning qoq ustida cheti qoraygan barkashdek yaltirab turar edi.", "source": "A. Qodiriy, Mehrobdan chayon"}]}, {"order": 2, "text": "Biror obʼyektga nisbatan boshqa tomon, taraf; tashqari.", "examples": [{"text": "Chetga qaramoq. Chetga tortmoq.", "source": ""}, {"text": "Raʼno yuzini chetga oʻgirib, kulib turar edi.", "source": "A. Qodiriy, Mehrobdan chayon"}, {"text": "Murzin Elmurodni koʻrib, chetga burildi.", "source": "Shuhrat, Shinelli yillar"}]}, {"order": 3, "text": "Qirgʻoq, sohil, yoqa, lab.", "examples": [{"text": "Daryo chetidagi daraxtlar aksi suvda chayqaladi.", "source": "Yoshlik"}]}, {"order": 4, "text": "Begona, ajnabiy, xorijiy.", "examples": [{"text": "Chet el. Chet mamlakat. Chet tili.", "source": ""}, {"text": "Oʻninchi sinfda chet tili toʻgaragining mashgʻuloti borardi.", "source": "S. Zunnunova, Yangi direktor"}, {"text": "Devorda va yerda qimmatbaho gilamlar, aʼlo sifatli chet el garnituri.", "source": "F. Musajonov, Himmat"}]}, {"order": 5, "text": "Tashqari, sirt; chekka.", "examples": [{"text": "Chetdan odam yollash. Chetdan tomosha qilib turmoq.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/chet"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "191"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Markazdan uzoq atrof, joy; chekka ovloq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Begona, oʻzga, yot, xorijiy.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Tashqari, sirt.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЧЕТ", "raw_meaning": "1.TAŞRA 2.YABANCI 3.DIŞ 1.Марказдан узоқ атроф, жой; чекка овлоқ. 2.Бегона, ўзга, ёт, хорижий. 3.Ташқари, сирт."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "694"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "cheti gulli patir non, ichi toʻla gʻij-gʻij don", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "chetga chiqib qolmoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "chet", "raw_meaning": "1. край, окраина, сторона; ~i gulli patir non, ichi to'la g'ij-g'ij don загадка по краям, как патыр узорчатый, внутри семян полным-полно (Подсолнечник); 2. чужой, посторонний; ~ el иностранное государство; ~ga chiqib qolmoq остаться в стороне; оказаться обойдённым."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "698"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "chet", "raw_meaning": "a border, suburb, edge; foreign; ~da qolmoq be left out or omitted, be dissatisfying (useless)"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "255"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "shet", "examples": []}, {"order": 2, "text": "jiyek", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "CHET", "raw_meaning": "1. shet, ernek, ush; 2. jiyek, jaǵa, jaǵıs; 3. awıs. jat, bóten, shet elli; 4. awıs. sırt."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "221"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "yoʻl chetida", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "chet", "raw_meaning": "1. Rand, Kante f, Ende n, Seite f, Peripherie f; yo‘l ~ida am Strassenrand; 2. adj. fremd; ~ tili Fremdsprache f, ausländisch; ~ el Ausland n, ~ ellik Ausländer m"}}]}