chalmoq
чалмоқchalmoq I
fl. 1. Musiqa asbobida biror kuy, ohang ijro etmoq.
Nogʻorachi yigit usta ekan! Shunday berilib, shunday terga botib chaldiki, osmon pardasini yirtib yuborguday boʻldi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
2. Sado, ovoz chiqaradigan, signal beradigan asboblarni ishga solmoq.
Qoʻngʻiroq chalmoq. Gudok chalmoq. Oʻt oʻchirish mashinasi ustma-ust signal chaldi.
3. Biror aʼzo vositasida tovush, sado, ovoz chiqarmoq (odam haqida).
Sher chapak chalaman deb, qoʻlidan koʻkchani tushirib yuborishiga sal qoldi. — S. Anorboyev, Hamsuhbatlar
Ashur ikki barmogʻini ogʻziga tiqib, hushtak chaldi. — N. Aminov, Qahqaha
4. Sado, ovoz chiqarmoq (jonsiz narsalar haqida).
Men boray, kurtaklar kutib qoldilar Men boray, shamollar hushtak chaldilar. — Yoshlik
Yellar chalgan chapakdan Novdalar uxlar qonib. — Yoshlik
- Chapak chalib qolmoq
- Qorni nogʻora chalyapti Pulim yoʻq, qornim nogʻora chalyapti, deydiganlarga goh bir soʻm-yarim soʻm choychaqa tashlab oʻtishadi. — X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar
chalmoq II
fl. 1. Birovning oyogʻini oʻz oyogʻi bilan ilib, tepib, uni yiqitmoq yoki gandiraklatmoq.
Zarina epchillik bilan Siparangizni chalib, uni yiqitib yubordi. — M. Osim, Karvon yoʻllarida
2. koʻchma Xalal bermoq; zarar yetkazmoq.
Bilaman, bari ishni oʻsha qilyapti, menga oʻchakishgan, qadamda chalmoqchi boʻladi. — Yoshlik
3. shv. Kesmoq, qirqmoq, yiqmoq.
Qirq jallod hunarini boshladi, Kim koʻndalang boʻlsa, chalib tashladi. — Ergash Jumanbulbul oʻgʻli
Indamay oʻroq chalaverdim. — Yoshlik
chalmoq III
fl. 1. shv. Oʻramoq, bogʻlamoq; taqmoq.
Oʻng qoʻlini toʻlgʻab olib, Boshga roʻmolini chalib — Nurali
[Avazxon:] Maydon kuni bedovimni yelayin, Olmos, poʻlat qayrab, belga chalayin. — Gulshanbogʻ
Goʻroʻgʻli shamshirin beliga chaldi. — Gulshanbogʻ
2. shv. Qoplamoq, oʻramoq.
Hut kirganda, togʻni tuman chaladi. — Gulshanbogʻ
3. Qormoq, aralashtirmoq.
Tuxum chalmoq.
Jannat xola shoshib, un chalib, quymoq qildi. — S. Ahmad, Ufq
4. Naridan-beri; chala-chulpa supurmoq.
U uyni supurgi bilan chalib chiqdi. — H. Gʻulom, Mashʼal