бузуқ
buzuqбузуқ
сфт. 1. Бузилиб, яроқсиз ҳолга келган, ишдан чиққан; синган, вайрон бўлган.
Бузуқ арава. Бузуқ машина. Бузуқ кўприк. Уйи бузуқ ўнгалур, ўйи бузуқ ўнгалмас. — Мақол
Турдиев бузуқ девордан ўтаётганда, яра қўлини уриб олди. — Шуҳрат, Шинели йиллар
2. Айниган, истеъмолга яроқсиз бўлиб қолган, сифациз; бемаза.
Бузуқ сирка.
Сизга бузуқ ҳавони тозалаб берсак. Табиатдек покиза бўлсинлар десак. — З. Диёр
Сув сўраган экансиз, аянг айлансин. Бизнинг сувларимиз жудаям бузуқ бир турли. — Ҳамза, Танланган асарлар
3. Қоидага тўғри келмайдиган, нотўғри.
[Абдишукур] Шоирлик истеъдодидан тамом маҳрум бўлишига қарамай вазни бузуқ, фикри саёз, рангсиз назмлар ёзди. — Ойбек, Танланган асарлар
4. Ахлоқи ёмон, суюқ; нияти ёмон.
Асли қора оқармас, Асли бузуқ тузалмас. — Мақол
Ёлғон, ёлғон, Нури ўзи бузуқ. — Ойбек, Танланган асарлар
Шерназарбой бузуқ одам чиқди, у кўрнамак. Мени сиздан ажратмоқчи у аблаҳ. — Ж. Шарипов, Хоразм
5. кўчма Ёмон, ўринсиз.
Йиғлама, ёринг топилур. Кўп айлама бузуқ гумон. — Тоҳир ва Зуҳра
6. кўчма Айниган, булутли, ёғин-сочинли.
Ҳаво бир кун тузук бўлса, уч кун бузуқ бўлиб турди. — Н. Сафаров, Наврўз
Осмонда на ой ва на юлдуз кўринарди — ҳаво бузуқ эди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
- Авзойи бузуқ
- Боши бузуқ Амир қозига буйруқ юбориб, боши бузуқ оёқялангларни ва эски қулларнинг авлодини тутиб қама, деган эмиш. — С. Айний, ҚулларАваз Ўтар ўғлининг дўкони боши бузуқлар жойи деб эълон қилинур! — С. Сиёев, Аваз
- Кайфи бузуқ Бир оздан сўнг Қосимбек кирди. Унинг кайфи бузуқ эди. — С. Сиёев, Аваз
- Нафси бузуқ
- Нияти бузуқ ёки бузуқ ният Бировга яхшилик тиламайдиган, мақсади ёмонлик қилиш бўлган одам ҳақида айтилади. Бузуқ ният рақибларни ҳамма бахти қаро дерлар. — Ҳабибий, Девон
- Ораси бузуқ Ўзаро муносабати ёмон, муносабатлари бузилган. Кабиров билан Ҳомидхўжанинг ораси бузуқ эди. — С. Аҳмад, Порахўрнинг ўлимиДомла Бурҳон махдумнинг бўлса, шоғовул домла билан оралари бузуқ — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
- Оғзи бузуқ Одобсиз сўзлар айтадиган; сўкинаверадиган, беадаб. Ҳой оғзи бузуқ, мени чуқурдан олиб чиққанинг рост! Лекин буни ҳаммага кўрсата берма. — Т. Обидов, Юсуф-жон қизиқ
- Суяги бузуқ Суяклари ёʻғон; беўхшов гавдали. Ярим ҳарбийча кийинган, суяги бузуқ бу йигитнинг ўзи армияда артиллерия наводкачиси бўлган экан. — Ҳ. Назир, Ўтлар туташгандаСуяги бузуқ бу одам шу тобда тошдан ёʻнилган беўхшов ҳайкалга ўхшарди. — Э. Усмонов, Ёлқин