булғамоқ
bulgʻamoqбулғамоқ
фл. 1. Бирор нарсани ифлос, кир нарсага беламоқ, ботирмоқ, ҳамма ёғини ифлос қилмоқ.
Эшакни сийласанг, охурини булғар. — Мақол
Оёғи ифлос тўр булғар, Ўзи ифлос эл булғар. — Мақол
Ифлосланган оқар сувлар сизиб ўтиб, ер ости сувларини булғамоқда. — Фан ва турмуш
2. кўчма Бадном қилмоқ; ҳақоратламоқ.
Мараҳим ҳақида сўз очдилар, унинг арвоҳини булғадилар. — Ш. Ризо, Қор ёғди, излар босилди
Нега у пашшахўрда бўлиб қолди десам ўз нафсини кўзлаб, виждонимни ўз шалтоғига булғаб, ширин турмушимни бузмоқчи экан. — С. Юнусов, Осон ишнинг оҳи бор
Номини булғаманг! Шербек акам тилла йигит. — С. Анорбоев, Оқсой
Поданинг ичида битта тиррақиси бўлса, ҳаммасини булғайди. — С. Зуннунова, Олов
3. Лойқатмоқ, лойқа қилмоқ.
Сувни булғамоқ.
4. шв. Қўл билан имламоқ.
Ўтирибди айвончада азонда, Алин булғаб, қичқиради хирмонда. — Қўшиқлар
5. Беламоқ, буламоқ, ботирмоқ.
Раъно айвон лабида қўлини керосинга булғаб, лампа ёқиш ҳаракатида эди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар
Ҳомид нонни шиннига булғар экан, сўради: — Ёшингиз нечада, бек? — А. Қодирий, Ўтган кунлар
6. Бузмоқ, иснод келтирмоқ.
Энди улар [болалар] баттар бўлса бўладики, яхши томонга ўзгармайди. Жамиятни булғаб яшайверади. — Ёшлик
Лекин сиз билан том маънодаги тиланчилар, таъбир жоиз бўлса, жамиятимизнинг кўркам жамолини булғаб турган ўша сўгаллар, ҳуснбузарлар ҳақида гаплашмоқчиман. — Газетадан
7. кўчма Зўрламоқ, номусига тегмоқ.
Ўша бувайдалик Саидаҳрор эшон ўн бир яшар қизни булғаган, шарманда бўлишдан қўрқиб, уни бўғиб ўлдирган экан. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
- Наслини булғамоқ 1. Наслини бузмоқ; Сен бизнинг наслимизни кўтариш ўрнига ерга уриб булғадинг. — А. Қодирий, Ўтган кунлар