boʻri
бўриboʻri I
ot 1. Sutemizuvchilarning itsimonlar oilasiga mansub yirtqich hayvon; qashqir.
Ayrilganni ayiq yer, boʻlinganni boʻri yer. — Maqol
Boʻridan qoʻrqqan toʻqayga kirmas. — Maqol
Suvonjon qoʻraga hujum qilgan bir och boʻrini otib olibdi. — S. Anorboyev, Oqsoy
Bu choʻlda biram boʻri koʻp ekanki, kechasi bilan qoʻrqib chiqdim. — S. Ahmad, Ufq
2. Koʻchma Yovuz, qonxoʻr, shafqatsiz odam haqida.
Yuragim san eding, Gulnor, koʻzim ilgari ochilgan boʻlsa edi, man oʻz yuragimni boʻrilarga yedirarmidim? Tongla mahsharda qay yuz bilan sanga boqaman? — Oybek, Tanlangan asarlar
Ahmad Husayn oqarib ketdi-yu, lekin indamadi, chunki boʻrilar orasida ekanini yaxshi bilardi. — Oybek, Nur qidirib
Badia xona burchagiga tisarildi. Roʻparasida turgan dahshatli boʻridan koʻz uzmasdi. — Mirmuhsin, Meʼmor
3. Boʻri (erkaklar ismi).
- Boʻri boqish (yoki qarash) qilmoq Qoʻrqinchli, dahshatli qaramoq, yeb qoʻygudek qaramoq. Bir qoʻlida tesha, Sanobarga boʻri qarash qilib yaqinlashdi. — K. Yashin, Hamza
- Boʻri yeydimi Nimadan qoʻrqasan degan maʼnoda ishlatiladigan ibora. [Hayot:] — Voyey, sizam bir qiziqsizki, buvi, nima, meni boʻri yeb ketarmidi? — dedi-yu, hovli etagiga yurib ketdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaLatifjon hiringlab: — (Diplomni) boʻri yermidi, uyning toʻriga ekib qoʻyganman, — dedi. — Mushtum
- Boʻrimisiz, tulkimisiz? Quruq qaytdingizmi yoki undirib? degan maʼnoda ishlatiladigan ibora. [Hasan:] Quruq kelishga uyaldim-da, taqsir! [Qodirqul:/ Qani, boʻrimisiz, tulki? — Hamza, Boy ila xizmatchi
- Boʻrining ogʻzi yesa ham qon, yemasa ham qon Yomonligi bilan tanilgan, yomonligini qoʻysa ham, qoʻymasa ham — yomon degan maʼnoda ishlatiladigan ibora. Boʻrining yesa ham, yemasa ham ogʻzi qon. — Shukrullo, Saylanma
- Boʻri tugʻdi (yoki bolaladi) Kun chiqib turib, yomgʻir yogʻayotganda aytiladigan ibora.
- Boʻri qulogʻi ovda Nomaʼlum kishilar yoki aygʻoq-agʻyorlar gap poylab yurgani haqida oʻz kishi-sini ogohlantirish uchun ishlatiladigan ibora.
- Qoʻyni boʻriga topshirmoq Biror narsani yoki ishni eng koʻp zarar yetkazadigan yoki suiisteʼmol qiladigan, oqibatsiz kishiga topshirib qoʻymoq. Murodova bilmaydi. Shuning uchun keyingi arizani Davronovga yuboribdi. — Qoʻyni boʻriga topshiribdi-da. — I. Rahim, Ixlos
boʻri II
ot astr. Osmonning janubiy yarim-sharida joylashgan yulduzlar turkumi.