{"headword": "boʻri", "key": "bori", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Sutemizuvchilarning itsimonlar oilasiga mansub yirtqich hayvon; qashqir.", "examples": [{"text": "Ayrilganni ayiq yer, boʻlinganni boʻri yer.", "source": "Maqol"}, {"text": "Boʻridan qoʻrqqan toʻqayga kirmas.", "source": "Maqol"}, {"text": "Suvonjon qoʻraga hujum qilgan bir och boʻrini otib olibdi.", "source": "S. Anorboyev, Oqsoy"}, {"text": "Bu choʻlda biram boʻri koʻp ekanki, kechasi bilan qoʻrqib chiqdim.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}]}, {"order": 2, "text": "Koʻchma Yovuz, qonxoʻr, shafqatsiz odam haqida.", "examples": [{"text": "Yuragim san eding, Gulnor, koʻzim ilgari ochilgan boʻlsa edi, man oʻz yuragimni boʻrilarga yedirarmidim? Tongla mahsharda qay yuz bilan sanga boqaman?", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Ahmad Husayn oqarib ketdi-yu, lekin indamadi, chunki boʻrilar orasida ekanini yaxshi bilardi.", "source": "Oybek, Nur qidirib"}, {"text": "Badia xona burchagiga tisarildi. Roʻparasida turgan dahshatli boʻridan koʻz uzmasdi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 3, "text": "Boʻri (erkaklar ismi).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/bo‘ri"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Osmonning janubiy yarim-sharida joylashgan yulduzlar turkumi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/bo‘ri"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "44"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Itsimonlar oilasiga mansub yirtqich hayvon, qashqir.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "БЎРИ", "raw_meaning": "KURT (YIRTICI HAYVAN) Итсимонлар оиласига мансуб йиртқич ҳайвон, қашқир."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "417"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "... — Qalay, qalay, ena? Boʻri boʻp kelayapsanmi, tulki boʻp kelayapsanmi?", "source": "«Alpomish»"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bo‘ri", "raw_meaning": "волк (самец); ~ qarisa itga kulgi bo‘ladi посл. состарившийся волк становится посмешищем для собак; ~ qulog‘i ovda погов. (букв. уши волка на добыче-охоте); соотв. держать ухо востро; ◊ ~ tug‘yapti (букв. волчица рожает) говорится, когда идёт слепой (грибной) дождь; ~misan, tulki (букв. волк ты или лиса) со щитом или на щите?; ... — Qalay, qalay, ena? Bo‘ri bo‘p kelayapsanmi, tulki bo‘p kelayapsanmi? («Alpomish») — Ну как дела, эна? Волком или лисицей идёшь?"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "28"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BO‘RI", "raw_meaning": "– bóri."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "37"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Wolf m", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "boʻri", "raw_meaning": "Wolf m; choʻl ~si Steppenwolf m"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "81"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Ačunluy belinkä batï qut qurï , qozï birlä qatlïp yorïtï böri", "source": ""}, {"text": "Ačunluy belinkä batï qut qurï , qozï birlä qatlïp yorïtï böri", "source": ""}, {"text": "Ačunluy belinkä batï qut qurï , qozï birlä qatlïp yorïtï böri", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BÖRI", "raw_meaning": "bo‘ri- волк – wolf. Ačunluy belinkä batï qut qurï , qozï birlä qatlïp yorïtï böri – Xalq baxtli bo‘ldi (beliga baxt kamarini bog‘ladi), qo‘zi bilan bo‘ri aralashib yurdi – Жители мира сего повязали себя поясом счастья, волки стали бродить вместе с ягнятами – Tha inhabitants of this world tied themselves with a girdle of happiness, the wolves began to roam together with the lambs (QBH, 26₅)."}}]}