боғламоқ
bogʻlamoqбоғламоқ
фл. 1. Боғ, тугун солиб уламоқ, пайваста қилмоқ; бириктириб турмоқ.
Ипларнинг учини., боғлаб узайтирмоқ. Ботинканинг ипини боғламоқ. Қопнинг оғзини боғламоқ. Юз қопни боғлаб бўлар, Юз оғизни боғлаб бўлмас. — Мақол
Қўлидаги ўтни ерга ташлаб, туфлиси боғичини қисиброқ боғла-ди. — Ёшлик
2. Арқон, занжир, ип ва шу кабилар воситасида бириктириб, чандиб, танғиб, ўз жойидан жилмайдиган, қимирламайдиган, нари кетмайдиган қилиб қўймоқ.
Қўйни боғлаб боқмоқ. Каптарнинг қанотларини боғламоқ.
Анварни кўрсангиз ҳеч нарсага қарамай, қўлини боғлангиз. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
Молхона олдидаги гулини тўккан гилосга боғлаб қўйилган каттакон ола сигирга кўзим тушди. — Ў. Ҳошимов, Икки эшик ораси
Фазлиддин отни илдам чиқариб, дарахтга боғлади. — Ойбек, Танланган асарлар
3. кўчма Бирор ердан ёки кишидан айрилмайдиган қилиб қўймоқ.
Тақдир уларни бир-бирига маҳкам боғлади.
Шарофат Сидиқжонни бу ерга боғлаган нарсани яхши-лаб билмоқчи ва шунга қараб тош қўймоқчи бўлди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
4. Боғич ёки бирор бошқа нарса воситаси билан бириктирмоқ ёки тиркамоқ, осмоқ.
Аҳмаджоннинг орқасига боғлаб олган сумкасига мина парчаси тегган эди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз
Иложи бўлса, мени от думига боғлаб, пойга қилсалар. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар
Олмос пўлат боғлаб мен ҳам белимдан, Дев излаб чиққанман ўсган элимдан. — Маликайи айёр
5. Тўплаб, дасталаб, белидан боғ солмоқ, боғ солиб тугмоқ, дасталамоқ.
Пичан боғламоқ. Пиёз боғламоқ.
6. Ўраб танғимоқ, ўрамоқ, тақмоқ.
Рўмол боғламоқ. Камар боғламоқ. Галстук боғламоқ.
Бошига оқ дока рўмол боғлаган, ранги заҳил бир аёл кўринди. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа
Жувон эшикдан кириши билан буларни кўриб, бир тўхтади-ю, дуррасини қайта боғлаб, тўғри супа томонга келди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
7. Оғриқ ерни эҳтиётлаш, даволаш мақсадида дори-дармон қўйиб ёки шундайлигича ўраб, чандиб, танғиб қўймоқ.
Ярани бинт билан боғламоқ.
У бирор ҳафта касал-хонада ётиб чиққандан кейин, бир неча кун лунжини боғлаб юрди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Бошимга сассиқ бир суюқ доридан чаплаб, рўмол билан танғиб боғлаб қўйди. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
Тик турганча бармоғимга ёд суркаб, бинт билан танғиб боғлади. — С. Сиёев, Ёруғлик
8. кўчма Ёʻл-ёʻриқ кўрсатиш, ёрдам бериш учун биркитмоқ, бириктириб қўймоқ.
Бошқарма бизга кекса ишчилардан боғлаб қўйсин. — А. Мухтор, Туғилиш
Раиснинг кўнглига келмасин, деб машинасига ҳам тегмади, шофёрни Мирзааҳмад аканинг эшигига боғлаб қўйди. Ўзи шалоқ аравада тоғ-у тош кезиб юрибди. — С. Сиёев, Отлиқ аёл
9. Бўғиб, тўсиб, керакли томонга ёʻналтирмоқ (сувни).
Экинларга сув боғламоқ. Сувни боғлагунча, ариқ оч. — Мақол
Сувни ким боғлади, тўғонни ким кўтарди? — Н. Сафаров, Танланган асарлар
Султон Санжар Мозий ўйлаб, шу дарёни боғлашга қарор қилибди. — Эртаклар
10. Ўзида бирор нарса пайдо қилмоқ; йиғмоқ, тўпламоқ.
Яра фасод боғлади.
Баркашда шарбат боғлаб кетган анжир, олтин сингари ҳусайни узум ва шафтоли бор эди. — Н. Сафаров, Водиллик қаҳрамон
Боғ ва полизларда таърифи ёʻқ минг хил ноз-у неъматлар шакар боғлайди. — С. Азимов, Оппоқ тонг қўшиғи
11. кўчма Узвий равишда бирлаштирмоқ, бирга қўшмоқ, уламоқ.
Таълим-тарбия ишларини ҳаёт билан боғламоқ.
Меҳнат билан муҳаббатни боғлагин, Сўнгра ҳарна тилак бўлса чоғлагин. — Ҳабибий, Девон
12. Узвий боғланиш, муносабат асосида бир-бирига қўшмоқ, дахлдор қилмоқ, уламоқ, бириктирмоқ.
Икки фикрни ўзаро боғламоқ. Сўзларни боғлаб гап тузмоқ.
Чол асл мақсадини унутиб, анча гапларни айтиб юборганини ўзи ҳам сезиб қолди-да, сўзининг охирини яна эчкига боғлади. — С. Аҳмад, Ҳукм
Наврўзни динга боғладик. Ҳолбуки, бу байрамнинг ислом динига мутлақо алоқаси ёʻқ эди. — Газетадан
- Ипсиз боғламоқ 1. Бирор мажбурият билан эркини олиб қўймоқ. [Қудрат Мирза-қулга:] Деҳқонларни ипсиз боғламоқчилар денг! Уларни ерга боғлаб, қул қилмоқчилар денг! — Н. Сафаров, Уйғониш— Бизни ҳоким Тешабойга ипсиз боғлаб кетди, — деди Қудрат. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаШу ерда туринг, ҳозир келаман, деб бизни ипсиз боғлаб кетди.
- Супурги боғламоқ Супурги ясамоқ. [Ёʻлчи] Саватни анҳор бўйида супурги боғлаб ўтирган бир кишига омонат ташлаб, бозорга ғизиллади. — Ойбек, Танланган асарлар
- Шира боғламоқ Ҳозир Шерозийнинг овози айни шира боғлаган пайт. Донғи Хоразмга тарқалган. — Ж. Шарипов, Хоразм
- Ёғ боғламоқ Семирмоқ.
- Тўр боғламоқ Тўрламоқ (қовун, ҳандалак ҳақида).
- Алоқа боғламоқ Муносабатда, алоқада бўлмоқ, муносабат ўрнатмоқ. Пахтакор билан алоқа боғламаган селексиячининг ҳо-лига вой! У пўпанак босиб ётаверади. — Мирмуҳсин, УмидШоир ҳарамдаги канизакларнинг бири билан алоқа боғлаган экан. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
- Бахтини боғламоқ Бахциз қилмоқ, бахтига тўсиқ бўлмоқ. Тақсир, қизнинг бахтини боғлаб қўйманг, куёвга беринг. — Олтин бешик
- Бел боғламоқ
- Бошини боғламоқ
- Боғлаб олмоқ Ўзига ром қилмоқ, ўзига қаратмоқ, домига илинтирмоқ. Нозли нигоҳларинг керакмас сенинг, Боғлаб оларман деб энди ўйлама. — МиртемирАзиза азбаройи бола деб кўзи учиб тургандан эмас, бир амаллаб Ёдгорни боғлаб олиш учун болали бўлишни хоҳларди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ солБас, сен ҳам нега ўғлингнинг кўнглини Зайнабга хиппа қилиб боғлай олмадинг? — А. Қодирий, Ўтган кунлар
- Ёʻлини боғламоқ Ёʻлини тўсмоқ, олдига рўпара бўлмоқ, тўсиқ бўлмоқ. — Вой, ўқисин, отин бўлсин, айланай, унинг ёʻлини боғлаб қўйганимиз ёʻқ, — деди Ўғил хола Аҳмедовага чимирилиб. — Т. Алимов, СовчиБилмайман, ёʻлингни яна ким боғлар, Гулингни бегона айлама, булбул. — Қўшиқлар
- Кўсак (ёки довучча) боғламоқ Ҳосилга кирмоқ; мева тугмоқ. Ғўзалар энди шоналаб, кўсак боғлаб келаётган бир маҳалда шаҳар пахта заводларига пахта ташилиши Ғуломжонни ажаблантирмади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаЎтган йили апрель ойининг охирлари, ўриклар аллақачон довучча боғлаб бўлган пайт эди. — Газетадан
- Муҳаббат боғламоқ Муҳаббат қўймоқ, севиб қолмоқ. Муҳаббат боғладинг [Навоий], Меҳнаткаш элга меҳрибон бўлдинг. — Ҳабибий, Девон
- Тилини (ёки тил-жағини) боғламоқ Тилини лол қилмоқ, гапиртирмай қўймоқ. Латофат шу пайтгача тилини боғлаб турган алла-қанд ай кучни енгиб, тез гапира бошлади. — О. Ёқубов, МирзатеракХотинининг бу гапи Бўтабойнинг жон-жонидан ўтиб кетди, лекин бундаги кучли мантиқ тилини боғлади-ю, ҳеч нарса дея олмади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариБироқ қизи тушгурнинг ҳусними, ширин сўзларими, ҳар қалай, Ғиёсиддиннинг тил-жағини боғлаб, қулоғини кар, кўзини кўр қилиб қўйган эди. — С. Аҳмад, Ҳукм
- Умид боғламоқ У менга катта умид боғлаган эди, бари пучга чиқди. — Ж. Абдуллахонов, ОриятЯнги сайланган депутатлар фаолиятига, уларнинг ҳалол ва фидокорона меҳнатига ҳамма умид боғлаяпти. — Газетадан
- Қанот боғламоқ Ўзида гўё қанот пайдо қилмоқ, бирор жойга учиб боргудай бўлмоқ. Ҳовлидаги дастурхон теварагида текин овқат топилган жойга қанот боғлаб учиб борадиган Зағчакўз домла, Тожибой, оқсоқол ўтирар эди. — П. Турсун, ЎқитувчиСаломат бу қишлоққа ёшлигини қўмсаган кезларда гўё қанот боғлаб учиб келишни истамасмиди? — С. Аҳмад, Ҳукм
- Қўл боғламоқ Қўл қовуштирмоқ (таъзим, салом белгиси). Қўрғон устида ясов тортган қаҳрамонлар қўл боғлаб таъзим билан Азизбекни илгарига ўтказа бошладилар. — А. Қодирий, Ўтган кунларХон тахтда эди. Ўнг тараф курсида Абдураҳмон офтобачи ва сўлда шоир мулла Ниёз домла қўл боғлаб ўтирар эдилар. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
- Қўл-оёғини (ёки оёқ-қўлини) боғламоқ Мажбур қилмоқ, зўрламоқ. Агар қўл-оёғимни боғлаб беришганда ҳам, бари бир, тўйни азага айлантираман. — С. Зуннунова, Кўк чироқларНасибанинг оёқ-қўлини боғ-лагани Ҳузуржоновга сиз арқон эшиб бердингиз. — А. Қаҳҳор, Асарлар
БОҒЛАМОҚ
Боғ, тугун солиб уламоқ, пайваста қилмоқ.BAĞLAMAK
боғламоқ
1. связывать, завязывать, привязывать, повязывать, перевязывать, подвязывать
2. прикреплять (кого-л.; что-л. к кому-чему-л.)
- бел боғламоқ взяться, приняться (за что-л.), засучив рукава
- ёғ боғламоқ разжиреть
- кўз боғламоқ (букв. завязывать глаза) показывать фокусы, обманывать
- бошини боғлаб қўймоқ (букв. повязать голову) сосватать, сговорить
БОҒЛАМОҚ
1. baylaw
2. bawlaw
3. tańıw, tırmıshlaw, oraw, taģıw
4. авıс. birlestiriw, jalģaw
5. jiynaw, toplaw
6. baylanıstırıw
боғламоқ
немисчаanbinden vt, binden vt, zusammenbinden vt, verbinden vt, zubinden vt, zuschnüren vt, bündeln vtўзбекча(арқон билан), (ярани), (туфли ипини)
боғламоқ а)
ЖК Бли ТК русчазавязать ДП ВПинглизчаto tie smb. smth.немисчаbinden D A
Менга (кимга?) галстукни (нимани?) боғлаб беринг.
Завяжите мне (кому?) галстук (что?).
Tie me (whom?) the neck-tie (what?).
Binden Sie mir (wem?) den Schlips (was?).
боғламоқ б)
Бли ТК русчаперевязать ВПинглизчаto dress smth.немисчаverbinden A
Ҳамшира ярани (нимани?) боғлаб қўйди.
Медсестра перевязала рану (что?).
The nurse dressed the wound (what?).
Die Krankenschwester verband die Wunde (was?).