birinchi
биринчиbirinchi
son 1. trtb. son Tartib oʻrni 1 raqami bilan belgilangan, 1 nomerli.
Birinchi jild. Birinchi bet. Birinchi qator. Navoiy koʻchasidagi birinchi uy.
U birinchi qoʻshiqni yaxshi aytdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Yoʻlchi birinchi kun bozorni aylana-aylana, kechga qadar uch-toʻrt yerga yuk orqaladi. — Oybek, Tanlangan asarlar
2. Qatorda eng oldingi oʻrinda turgan, eng oldingisi, eng avvalgisi.
Birinchi arava toʻxtamay oʻtib ketdi. — O. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa
Birinchi masala yuzasidan Boʻtaboy akaga soʻz berildi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
Oʻsha kuni birinchi soʻroq shu bilan tugadi. — E. Raimov, Ajab qishloq
3. Boshqalariga nisbatan eng oldingi, bosh; toʻngʻich.
Birinchi farzand.
4. Sanab oʻtilgan, zikr qilingan yoki koʻzda tutilgan narsalarning oldingisi, avvalgisi.
Gʻoliblar uchun uch mukofot belgilandi: birinchisi — 10000 soʻm, ikkinchisi — 5000 soʻm, uchinchisi — 3000 soʻm.
Mirzayev Latofatxonga ikkita xat yozdi. Birinchi xati-ku boshdan-oyoq “rahmat“dan iborat edi, keyingisida qulogʻingizga aytadigan gapim bor degan mazmunda shama qildi. — A. Qahhor, Koʻk konvert
5. Ish-harakatda hammadan oldin qatnashgan yoki qatnashadigan, eng avvalgi, ilk.
Uni eng birinchi men koʻrib qoldim.
jazoga loyiq mushtumzoʻrlarni nom-banom aytaylik. Qani, yozing, oʻrtoq Samandarov! Birinchi kim? — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
6. Eng avval, ilk bor paydo boʻlgan, yuzaga kelgan; hammadan oldin sodir boʻlgan, yuz bergan; dastlabki.
Birinchi xil muhabbat — tilda, ikkinchi xil muhabbat dilda boʻladi. — A. Qahhor, Asarlar
Turgʻunoy birinchi tovushni eshitganda, seskandi, soʻnggilari esa uni vahimaga soldi. — A. Qahhor, Maston
Atrof jimjit. Uzoqdan xoʻrozning birinchi qichqirigʻi eshitildi. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar
7. Oldin koʻrilmagan, endi ilk bor yuz bergan.
Ota majlisda birinchi soʻzga chiqishi ekan. — A. Qahhor, Asror bobo
Tanklar jangini Ahmadjon birinchi koʻrishi edi. — A. Qahhor, Oltin yulduz
Kumushbibi oʻziga tomon keluvchi bu dahshatli xotinni umrida birinchi marta koʻrishi edi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Nuri chiday olmadi, birinchi marta achchiqlanib gapirdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
-
Bu yilgi musobaqalarda komandamiz birinchi.
U birinchilar qatorida frontga borish haqida ariza yozdi. — Gazetadan
U Mirzachoʻlga birinchilar qatorida kelgin edi. — Guldasta
9. Malakasi, mahorati jihatdan eng yuqori, ustun; eng mohir.
Shaharda birinchi usta.
10. Hammasidan zarur, eng muhim, asosiy, bosh.
Hukumatga yordam berish bizning birinchi vazifamiz boʻlishi kerak. — Oybek, Tanlangan asarlar
Fan-texnika gʻoyat taraqqiy etgan hozirgi davrda ham non elning eng birinchi hayotiy negizi boʻlib qolmoqda. — Gazetadan
- Birinchi xotin 1. Eng oldinda (turgan, oʻtirgan) xotin; Bu uylanishdan birinchi xotini va boshqalar sira xabardor boʻlmasligi ham mumkin. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Birinchi boʻlib Eng avval, hammadan oldin. Birinchi boʻlib soʻzga chiqmoq.Bu ishda Qurbon otaga birinchi boʻlib qoʻl bermoqchi boʻlgan odamlarning eng birinchisi Abdusamadqori edi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlariBirinchi boʻlib finishga yaqinlashib kelayotgan sportchini qoʻllab-quvvatlovchi tovushlar eshitildi. — Gazetadan
- Birinchi galda (yoki navbatda) Eng avval, avvalo, hamma(si)dan oldin. Ish juda soz boshlandi, endi oxirigacha silliq ketsin. Buning uchun birinchi galda dadillik kerak! — Oybek, Tanlangan asarlarGulnorni qochirish toʻgʻrisida taklif qilganda, birinchi galda shu maqsad oʻylangan edi. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Birinchi darajali Eng oliy, eng yuqori; eng ahamiyatli maʼnolarini ifodalaydi. Birinchi darajali diplom va pul mukofoti bilan qaytdi. — S. Ahmad, YulduzFikrning ana shu yoʻsinda ifodalanishi uchun badiiy detallar ham birinchi darajali oʻrin tutadi. — OʻTA