Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

айнимоқ

aynimoq
Изоҳли луғат

айнимоқ

фл. 1. Ранг-туси, сифатини ёʻқотмоқ, эскирмоқ; ўнгмоқ.

Айниган эски гимнастёркаси ҳам сувга чайқалгандай жиққа ҳўл. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

2. Асл белги-хусусиятини, софлигини ёʻқотмоқ (нав, насл ва шу кабилар ҳақида).

Илгариги қизилуруғ, босволди қовунлар ёʻқ. Ҳаммаси айниган. Насл айнимасин десанг, ҳар уч йилда қўчқорни алмаштир. — С. Аҳмад, Юлдуз

3. Соф (одатий) ҳолати ёмон томонга ўзгармоқ.

Ҳаво айниди.

Замона айниди. — К. Яшин, Ҳамза

4. Истеъмолга яроқсиз бўлмоқ; бузилмоқ (егулик-ичкиликлар ҳақида).

— Ёʻқ, — деди онаси, — чой айниб қолади, келишгандан кейин дамларсан — Ойдин, Ўзидан кўрсин

Турсунбой ота, эчкининг гўшти айниб қолмасдан, хотинига мушкулкушод ўқитгани эшон аяни уйига чақирганди. — С. Аҳмад, Ҳукм

5. Тўғри фикрлаш, сўзлаш қобилиятини ёʻқотмоқ, шу жиҳатдан аҳволи оғирлашмоқ.

Беморнинг аҳволи дуруст эди, лекин кечга бориб айниди.

Бу айниган чолни олиб бориб, зиндонга солинглар. — Юсуф ва Аҳмад

6. Хулқ-атвори, одоб-ахлоқи жиҳатидан ёмонлашмоқ, ёмон томонга ўзгармоқ; бузилмоқ.

[Музаффар Дадавойга:] Вақтида жуда хурсанд бўлганмиз! Сиз билан фахрланганмиз. Аммо кейинги йилларда айниб қолдингиз, димоғингиз кўтарилиб кетди, кўзингизни ёғ босди. — Уйғун, Навбаҳор

7. Одоб-ахлоқ чегарасидан чиқиб кетмоқ, одоб-ахлоқ чегарасидан ташқари гапларни гапира бошламоқ.

Буни қаранг, ёмғирда қолган мушукнинг ҳиди келади! — Айнима, айнима! — деди ёʻғон бир товуш.— Ёмғирда қолган мушукни ҳидлаб кўрганмисан?А. — Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

8. Фикрини, ниятини ўзгартирмоқ, ниятидан, сўзидан қайтмоқ.

— Ўртоқ командир танкист бўлар эмишлар,— деди Тожихон кулиб — Учувчи бўлишдан айнибдилар. — А. Қаҳҳор, Йиллар

Арслонқул баъзи оғайниларини қидирмоқчи бўлди, лекин яна айниди. — Ойбек, Навоий

Ҳожи хола пулни кўрди-ю, яна айниб қолмасин деб, қўлидан юлиб олди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

9. Алоқани узмоқ, кечмоқ.

Биздан айниб, бошқа ишга ўтиб кетди. Мижозлар айниб, келмай қўйишди.

  • Кўнгли айнимоқ 1. Кўнгли беҳузур бўлмоқ, кўнгли озмоқ, қайт қилгиси келмоқ;
  • Мияси айниб қолган Эси-ҳуши жойида эмас, эси кирарди-чиқди бўлиб қолган.
  • Феъли айнимоқ 1. Асаби қўзғамоқ;

Мақоладаги хато ҳақида хабар бериш