Авангардизм

ХХ аср санъати ва адабиётидаги «сўл оқим»ларни ифодалайди. Германиядаги экспрессионизм, Чехословакиядаги поетизм авангардизмнинг турли кўринишларидир. «Сўл оқим»ларнинг юзага келиши биринчи жаҳон уруши ҳамда империалистик система кризисининг бошланиши билан боғлиқдир. Ижтимоий шарт-шароитларга қарши бадиий ифода шакллари орқали кураш олиб бориш авангардизм тарафдорларини реалистик методдан чекинишга олиб келди. Улар ўз санъатларини революцион санъат деб билдилар ва буржуа маданиятига қарши кураш олиб бордилар. Ҳатто кўпгина авангардист ижодкорлар Улуғ Октябрь социалистик революциясини, ўз мамлакатларидаги ишчиларнинг революцион курашларини олқишладилар, ўзлари ҳам бундай курашларда иштирок этдилар. Шундай бўлса ҳам, улар жамиятга идеалистик нуқтайи назардан қараш тарафдори бўлиб қолдилар, сиёсатда эса, кўпинча, инсон ва омма тушунчасига абстракт нарсалар сифатида қараб, стихиячиликка таяниб, анархистларга яқинлашиб қолдилар. Кўпгина халқлар адабиётида авангардизм ХХ аср революцион санъати тараққиётидаги дастлабки босқич сифатида пайдо бўлди. Шунинг учун ҳам социалистик реализм адабиётининг таниқли намояндаларидан Нозим Ҳикмат, Пабло Неруда, Иоганнес Бехерлар ўз ижодини мана шу оқимдан бошлашган. Ҳозирги пайтда кўпгина буржуа авангардизми мактаблари бирлашиб, неоавангардизм (янги авангардизм) оқими юзага келди .Турли халқлар адабиётида авангардизмнинг ўзига хос тарихи бор бўлиб, улар қандай шаклда бўлмасин, социалистик реализм санъатига қарама-қарши оқим ҳисобланади., авангардизм