achchiq

sft. 1. Taʼmi ogʻiz-tilni achitadigan, lovullatadigan.

Achchiq garmdori.

Fargʻona vodiysidan boshqa joylarga ekiladigan turp negadir achchiq taʼm, taxir mazaga ega boʻladi. — K. Mahmudov, Qiziqarli pazandalik

2. Nordon, tishni qamashtiradigan.

Achchiq (donali) anor.

Otasi achchiq olma yesa, oʻgʻlining tishi qamashadi. — Maqol

3. Sezgi aʼzolariga qattiq taʼsir qiladigan, oʻyuvchi.

Achchiq gaz. Achchiq tamaki. Achchiq hid.

Jiqqa hoʻl oʻtin yolgʻiz pirs-pirs qilib, achchiq zahar tutun buriqtiradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Jazillatadigan, jonni achitadigan.

Dalalarda kech kuzning achchiq shamoli esa boshladi. — S. Ahmad, Qadrdon dalalar

Tashqarida shamol uvullar, achchiq sovuq naq badanni kesib ketguday edi. — Gazetadan

[Sherbek] Toʻrigʻini egarladi. Oʻzini egar ustiga olar-olmas, otga achchiq qamchi bosdi. — S. Anorboyev, Oqsoy

5. koʻchma Kishiga qattiq tegadigan, koʻngilga ozor beradigan; qattiq, noxush.

Achchiq istehzo. Achchiq tanqid. Haq soʻz — achchiq soʻz. — Maqol

U hatto bu achchiq taʼnalarni eshitmaganday.. sur boʻlib turardi. — Mirmuhsin, Umid

6. koʻchma Gʻam-iztirobli; alamli.

Uning achchiq koʻz yoshlari har qanday odamga taʼsir qilmasdan qolmasdi. — Yoshlik

Cheki koʻrinmas bu soʻqmoq yoʻlovchining madorini, nainki madorini, jonini oladigan qismatday achchiq. — Saodat

7. ot Qahr, jahl; zarda.

Hozir mening achchigʻim ham qahrim bor. — Erali va Sherali

Bobongning achchigʻi qursin, yomondir. — Nurali

8. ot Qiyinchilik, mashaqqat; gʻam-gʻussa, gʻam-hasrat; azob-uqubat,

Achchiq bilan chuchukni totgan bilur, uzoq bilan yaqinni yurgan bilur. — Maqol

Bir achchiqning bir chuchugi bor. — Maqol

Turmushning achchiqlarini totib koʻrgan.. qadimgi batrak Abdurasul bu kunlarda oʻz muddaosining amalga oshayotganini his etar edi. — P. Tursun, Oʻqituvchi