АБРАЗИВНОСТЬ ГОРНЫХ ПОРОД

togʻ jinslarining ishqalanish jarayonida metall va qattiq qotishmalarni yemirish qobiliyati. Jinslarning abrazivlik xususiyati qancha yuqori boʻlsa, metallar (qotishmalar) shuncha tez yemiriladi. Abrazivlikning oʻlchov birligi yoʻq. Abrazivlikni oʻlchash usullarining koʻpchiligi ishqalanishdan metallning yemirilgan massasi yoki hajmini oʻlchashdan iborat. Togʻ jinslarining abrazivligi ularni tashkil etgan minerallarning mikroqattiqligi, zarralar oʻlchami, shakli va yuzasining tuzilishiga bogʻliq. Abrazivlik darajasi boʻyicha kristalli togʻ jinslarini quyidagicha joylashtirish mumkin: gips < barit < dolomit < ohaktosh < kremniyli jinslar < temirmagniyli jinslar < kvars va kvarsitlar. Boʻlakli togʻ jinslaridan kvarsli qumtosh va alevrolitlar eng abrazivdir. Bir xil mineral tarkibli togʻ jinslaridan boʻlakligi yuqori abraziv. Gʻovaklilik, boʻlaklar yirikligi, qirraliligi qancha koʻp boʻlsa abrazivlik shuncha yuqori boʻladi. Jinsning tarkibida kvars koʻp boʻlsa va sementining mustahkamligi kamaysa abrazivligi oshib boradi., Togʻ jinslari abrazivligi