- Зам қилмоқ (ёки айламоқ) Ёвга раҳм этманг, уринг, ҳайданг, суринг, берманг омон, Зарбалик даҳшатни айланг зам уза зам, жангчилар. — Ҳабибий
Қидирув
«зам» бўйича 371 та натижа: Изоҳли
Луғат мақолалари
60 таот 1. Ер шари, Ер.
2. Экин экиладиган ер.
Бу қишлоқнинг суви тоза, замини унумли, ҳавоси ёқимли, деҳқонларининг қўли баракали экан. — Ғ. Ғулом, Тирилган мурда
3. Муайян ҳудуд, юрт; умуман ер.
Зотан, янгидан бунёд этилган кўркам чаманзор, боғ-роғлар, яхлит-яхлит пахтазорлар Хоразм заминига жон бағишлайди. — Н. Сафаров, Оловли излар
Бир томони ғаллазор, бир то-мони токзор ерлардан ўтиб борарканмиз, шу заминда туғилиб, шу ердан фронтга кетган Ж. Усмоновнинг мактуби ёдимга тушди. — Назармат, Жўрлар баланд сайрайди
4. кўчма Асос, негиз.
Хўжалик ноз-неъмат бунёдкорлари айни кунларда мўл ҳосилга пухта замин яратмоқдалар. — Газетадан
Ҳар бир улуғ ишнинг замини — меҳнат, Меҳнат-ла яралур шоҳ асарлар ҳам. — Р. Бобожон
5. кўчма Қулай шарт-шароит, муҳит; имкон.
У Бўтабойга ҳозир бундай талаб қўйиб бўлмаслигини, бунинг учун аввал замин тай-ёрлаш кераклигини тушунтирмоқчи бўлган эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
6. кўчма Таянч, бошпана.
Охири Абдураҳмон чойхона нишин тавкагир ва бобойи банглар орасидан ўзига замин топди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
- Рўйи замин
- Замин-у замон Ер-у осмон, ҳамма ёқ, коинот. Замин-у замон ўзгариб, маърифатга томон бормоқда [деди Исломхўжа]. — Ж. Шарипов, ХоразмЁʻллар элцин манзилга омон! Омон бўлсин замин-у замон. — Шуҳрат, Ёшлигимнинг давоми
- Она замин Туғилиб яшаб турган жой, ер; жонажон юрт. Она заминимизнинг инсониятга бебаҳо туҳфаларидан бири — дастурхон кўрки ҳисобланган бодомдир. — Газетадан
от 1. Туб моҳият, асл маъно, мазмун; асос.
Романдаги қатор образларнинг замирида конкрет тарихий шахслар ётади. — ЎТА
Билишмайдики, ҳар бир хатнинг замирида бир ёки бир неча одамнинг тақдири ётади. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди
Бу меҳрибонлик замирида нима борлигини Содиқ-жон ҳам, Ҳамида ҳам, уларнинг ота-оналари ҳам билишарди. — С. Абдуқаҳҳор, Кузлар
2. эск. айн. Олмош.
3. Замир (эркаклар исми).
от Араб тили ва ёзувида у унлиси ўрнида қўлланадиган, вергул шаклидаги белги.
от 1. флс. Материя (обект) ҳолатларининг ҳамда ҳодиса (жараён)ларнинг изчил алмашиниш шакли; давомлилик, такрорланмаслик, қайтарилмаслик каби умумий хоссаларга эга бўлган вақт.
2. Сўз бораётган пайт; умуман вақт, пайт, давр, маҳал.
Ҳозирги замон. Замон сенга боқмаса, сен замонга боқ. — Мақол
Ҳасаналининг Отабеклар оиласида бўлганига эллик йиллар чамаси замон ўтиб, энди Отабеклар оиласининг чин бир аъзоси бўлиб кетган. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Эсини таниганидан бошлаб онаси билан кечирган замонлар Ёʻлчининг кўз олидан бир-бир ўтади. — Ойбек, Танланган асарлар
Мана, энди янги давр, янги замон келди. — К. Яшин, Ҳамза
Чол [Шокир ота] замондан кўпроқ шикоят қилди. — Ойбек, Танланган асарлар
Энди у замонлар қамишкапаликларга ўтмиш хотираси бўлиб қолди. — П. Турсун, Ўқитувчи
3. Бирор муҳим, ўзига хос ҳодиса, тарихий воқеа рўй берган ёки бирор шахс, ҳоким табақа, сулола ҳукмронлик қилган даврни қамраб олган вақт.
Тинчлик замони. Уруш замони. Истиқлол замони. Амир замони. Темурийлар замони.
4. Кутилган пайт, давр-у даврон.
Умрларинг узун бўлсин. Замонларинг келибди: ўйнанглар, кулинглар. — П. Турсун, Ўқитувчи
5. тлш. Махсус шакллар ёрдамида ҳаракатнинг нутқ пайтига муносабатини билдирувчи феъл категорияси.
Ўтган замон. Ҳозирги-келаси замон. Келаси замон сифатдоши.
6. Замон (эркаклар исми).
- Айни замонда Шу билан бирга; бир пайтнинг ўзида. Айни замонда, ана шу миллий ўзига хослик конкрет индивидуал услуб билан боғлиқ ҳолда изоҳланиши керак. — ЎТА
- Бир замон 1. Бир вақт, бир маҳал; анча вақтдан кейин. Бир замон чойхоначи келди. С. — Сиёев, Ёруғлик;Бу кенг кўкрак бир замон Қақраб ётарди. Ваҳшат азоб, ўлим, қон Тўлиб ётарди. — Ғайратий
- Бир замонлар Рўзимбой бир замонлар бу ёғи Бухоро, бу ёғи Қўнғирот-у Марвгача бориб кураш тушган. — С. Сиёев, Ёруғлик— Эсингиздами, бир замонлар ҳовлингизда бир етимча хизматингизни қилар эди? — деди эшонга Элмурод. — П. Турсун, Ўқитувчи
- Бобомнинг замонида Узоқ ўтмишда, қадимда, аллақачонлар.
- Охир замон — Билмадим, бўёқчининг нили бузилганми ё охир замон яқинлашиб, яъжуж-маъжуж хуруж қилганми? — Султон-бек атрофидагиларга кўз югуртди. — Ойбек, Танланган асарлар
- Шу замон 1. Ҳозирги пайт, ҳозирги кун. Шу замоннинг ёшлари;Шитир эца тушган барг, Эшитилар шу замон — Уйғун
- Ҳали замон Ҳадемай, тез фурсатда. Сержант ўшқириб: — Нима дейсан? Ётиб ухласанг-чи, ҳали замон постга борасан, — деди-да, ўқишда давом этди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
- Ҳар замон(да) Гоҳо-гоҳо, аҳён-аҳёнда. Ҳар замон яқин-йироқдан гадой товуши эшитилади. — А. Қаҳҳор, БеморҲар замон-ҳар замон бу ёʻлдан ғувуллаб, оғир юк машиналари ўтиб қоларди. — Газетадан
- Ҳеч замонда Ҳеч бир вақт, ҳеч қачон; бирон-бир вақтда. Ҳеч замонда шундай ишлар бўлами, Одамзод наслидан душман келами. — Муродхон
от шв. қ. Замбил.
Омонат кўприк устидан замбарларда тош-шағаллар келтириб тўка бошладилар. — С. Аҳмад, Қадрдон далалар
— Ташқаридагилар ўликни солиш учун тол новдадан замбар тўқимоқда эдилар, — деди Шум бола. — Ғ. Ғулом, Шум бола
Эртаклар
245 таАбдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд
Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис
Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек
Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл
Ушбу эртакда Ақл ва Давлат ўртасидаги баҳс тасвирланган бўлиб, улардан қайси бири ҳаётда муҳимроқ эканлиги синовдан ўтказилади. Ҳикоя давомида бир боланин
Бу эртакда бир чол ва унинг уйида яшовчи илон ҳақида ҳикоя қилинади. Илоннинг боласи тушиб қолгач, чол уни қутқаради ва илоннинг ақллилигига гувоҳ бўла
Шева материаллари
65 тавақт, замон
"чорси болг'а" ма'носида. Тунукасозликда — тунукадан ясалаётган идишларга сим босиш ва қайириш, қулоқ қадаш, қалин нарсаларнинг қулпагини (замогини) боси
замбуруғ
Ташқи ресурслар
1 та2004-йилдан бери ишлаётган маърифий портал: ўзбек мумтоз ва замонавий адабиёти, халқ оғзаки ижоди, дарсликлар — 5 мингдан ортиқ китоб.