Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«юракли» бўйича 28 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

13 та
юракли
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. 1. Юрагида ўти бор; қўрқмас, жасур.

Юракли йигит.

Зебихон опангиз сизни жуда мақтади. Юракли қиз экан, деди. — С. Зуннунова, Гулхан

Амирбек эсли, ҳимматли, юракли эди — Юсуф ва Аҳмад

2. Ўзи боғланиб келган сўз билдирган (шундай белгили) юракка эгаликни билдиради.

Ёʻлчи шу топда бу гўзал, тоза юракли, жасур, вафодор қизнинг оёқларига бош қўйишга тайёр. — Ойбек, Танланган асарлар

Али-ю арслон юракли Отабек ҳам бадбахтни шундоғ янчиб ташладики, бу жуда оз кишилар қўлидан келадиган ишдир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Тўлиқ мақола →
юрак
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

от 1. Одам ва ҳайвонлар кўкрак қафаси ичида жойлашган, уларнинг қон айланиш системасидаги мускул қопчиққа ўхшаш марказий аъзо.

Соғлом юрак.

Юракнинг уриши.

Юрак касаллиги.

Юрак клапани.

Юрак бир-бири билан туташмайдиган икки қисмдан иборат бўлиб, бу қисмлар бир-биридан яхлит тўсиқ билан ажралган. — Анатомия

Юрак — зарур нарса.

Юрак бақувват бўлса, иш ҳам унумли бўлади, киши чарчамайди. — Уйғун, Сўнгги пушаймон

Кумушнинг ҳарорати кучли, юрак уриши фавқулодда тез эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Кишининг ҳис-сезгиси, руҳи, кечинмаларининг рамзий маркази, улар сақланадиган жой; қалб, дил.

Пахтазорда бўлиб ўтган жанжал Ойқиз юрагида чуқур из қолдирди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Қисман у [Зебо] ҳақли эди. Зотан асрлар фожиаси ва қувончи бўлган муҳаббат жуда қадимий нарса бўлса ҳам, ҳар бир юракда мисли кўрилмаган ўзига хослик билан барқ уради. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Хатолари, нуқсонлари кўп бўлса ҳам, юраги асл кўринади. — Уйғун, Навбаҳор

Аҳмад ўртадаги адоватни унутиб, юрагини очди. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Юрагидагини дангал тўкиб солаётган қизнинг ҳаққоний сўзлари Шерзод Қамбаровичга оғир ботарди. — Ў. Усмонов, Сирли соҳил

3. Қўрқмаслик, жасорат ва шу кабилар рамзи.

Оббо сиз-э, ҳали шу юрак билан юрибсизми — Муштум

Мен унинг Ўтапбой қушбегига қилган муомаласини эшитиб, юрагингга балли, деган эдим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

4. Бирор нарсанинг асоси, маркази.

Ахир Лекин шаҳри янги халқ Хитойининг қудратли ва улкан мамлакатнинг юраги-ку. — Т. Жўраев, Улуғ Хитойда

Ҳа, улар Тошкент темир ёʻл устахонаси Туркистонда қўзғолоннинг юраги эканини тушунадилар. — Н. Сафаров, Шарқ тонги

5. Қорин, ошқозон.

Унинг юраги ғижимлаб оғрияпти.

  • Юраги ачимоқ (ёки ачишмоқ) Ачинмоқ, куйинмоқ. Отабекни бу аҳволда кўриб, Кумушнинг юраги ачиди. — А. Қодирий, Ўтган кунларўсиши мужмал, аллақандай касалсимон ғўзаларни кўрар, юраги ачишар эди. — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар
  • Юраги бетламаслик Журъат қилмаслик, ботина олмаслик. Шундан-шунга чопиб келиб, мактаб директорига учрагани юрагим бетламади. — Р. Азизхўжаев, Яшил чайла.
  • Юраги ёрилмоқ 1. Ниҳоятда қўрқмоқ. Унинг ваҳимасидан юрагим ёрилай деди;Баъзи вақт, Ёʻлчивой, юрагим тарс ёрилгудай бўлади, дунё кўзимга қоронғи кўринади. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Юраги жиз этмоқ Қалбида кескин ҳолда ёқимли ҳис-туйғу қўзғалмоқ, шундай ҳисни туймоқ. Эрталаб бу сўзлар ғашини келтирган эди, ҳозир ҳам юрагини жиз эттиролмади. — О. Ёқубов, Излайман
  • Юраги жиғ этмоқ Шунда кўзлар кўзга тўқнашди, Ғуломжоннинг юраги жиғ этиб кетди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаҳар куни саломга кирадиган бўлиб қолди. Ҳар кирган-да, сўйиб келмадимикан, деб юрагим жиғ этиб кетади. — А. Қаҳҳор, Асарлар
  • Юраги зир этмоқ Қўрқув, безовталик ҳиссини туймоқ. Тантибойваччанинг юраги зир этиб кетди. Асабийланиб, ўзгарган товуш билан бобиллади — Ойбек, Танланган асарлар
  • Юраги ёʻқ Қўрқоқ, юраксиз.
  • Юраги кенг Юрагингиз мунча ҳам кенг бўлмаса, кўзингизга уйқу келмаганига ҳайронман. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Юраги куймоқ 1. Жуда ташна бўлмоқ. Иссиқда узоқ ёʻл босиб, юрагим куйди;Юраклари куйиб кетиб Темурхон, Во болам, деб майиб нордай йиғлайди. — Ҳасанхон
  • Юраги орзиқмоқ
  • Юраги орқасига тортмоқ Қаттиқ чўчишдан қўрқув ҳолатига тушмоқ. Сарой мулозимини кўргач, унинг юраги орқасига тортиб, эти сесканиб кетган эди. — М. Осим, Аждодларимиз қиссаси
  • Юраги пўкилламоқ Қўрқувда бўлмоқ; чўчимоқ. Ҳар йили жийда гули вақтида, Сой тошиб, ёʻл бекиладиган бўлди, деб юракларимиз пўкиллаб туради. — МуштумЮраги яна пўкиллади. Тошкентнинг тўрт даҳаси танийдиган давлатманд бу кишининг олдига қандай киради? — Ойбек, Танланган асарлар
  • Юраги сиқилмоқ Диққат бўлмоқ, диққати ошмоқ. орадан бир ҳафта ўтар-ўтмас, Бухорода юраги сиқилиб, ёлғизлик азобини торта бошлади. — Мирмуҳсин, Меъмор
  • Юраги така-пука бўлмоқ Ваҳима, қўр-қув, хавотир ҳолатида бўлмоқ; безовталанмоқ. Шу капаларга яқинлашган сайин Сидиқжоннинг юраги така-пука бўла бошлади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Юраги типирчиламоқ Тезлашиш ҳаракатида, иштиёқида бўлмоқ. Азиза юраги типирчилаб кийинди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
  • Юраги тор Арзимас нарсага сиқилаверадиган, тажанглиги тутадиган. Анзират хола ҳам юраги торгина бир кампир, бўлар-бўлмасга хархаша қиладиган. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Юраги тошмоқ Ғам, ҳасрат, ҳаяжон ва шу кабилар ичига сиғмай кетган ҳолат. Баъзан юраги тошиб, бутун дардини Унсинга очишни истайди. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Юраги тутдай тўкилмоқ Интизорликда изтироб чекмоқ, дили бесаранжом бўлмоқ. Худди биров: Э, ўл-а, шунақа-да, чиройли йигитни кўрсанг, юрагинг тутдай тўкилади — деб таъна қила-ётгандай қизарди. — А. Қаҳҳор, Сароб
  • Юраги увушмоқ Маъюс, эзгин ҳолатни туймоқ. Мана шуни ўйласам, аллақандай бўлиб кетаман, юрагим увушади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Юраги чиқмоқ 1. 1) ниҳоятда қўрқмоқ; эси чиқмоқ. — От опқочди, — деди Бадиа. — Юрагимиз чиқиб кетди-ку! — Мирмуҳсин, МеъморБу хабарни эшитиб, хурсандликдан юраги чиқиб кетди.
  • Юраги чопмоқ Ишонч билан ботинмоқ. Аммо адреси тайинсиз бу келинга ҳам юрак чопмай турибди. — Муштум
  • Юраги шув этмоқ (ёки шиғ этмоқ, шувулламоқ, шиғилламоқ) Чўчиш, қўрқув ҳис этмоқ. Баширжоннинг юраги шув этиб, кайфи учди. — Н. Аминов, СуваракБир одамнинг тўнкарилиб ётганини кўрди. Юраги шиғ этиб, орқасига тортиб кетди. — Мирмуҳсин, МеъморСаодатхоннинг юраги шувуллаб кетди. — С. Зуннунова, Янги директорБиров Қумриниса, деса кампирнинг юраги шиғиллаб кетади. — Мирмуҳсин, Бир хумча тилла
  • Юраги ўйнамоқ 1. Юраги тез ва кучли урмоқ. Отини қутидорнинг ёʻлагига етаклар экан, негадир юраги ўйнаб кетди. — А. Қодирий, Ўтган кунларШу савол бошига кел-гапда, кўзига тўсатдан Канизак кўриниб, Сидиқжоннинг юраги ўйнаб кетди: Борди-ю шу бўлса-чи. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариВаҳима қилаверманглар, юрагим ўйнаб кетяпти — Мирмуҳсин, Меъмор
  • Юраги қинидан чиқмоқ Ниҳоятда ҳаяжонли, талвасали ҳолатга тушмоқ. Марғилон дарвозасидан кириши билан унинг ҳоли ўзгара бошлар, юраги қинидан чиқар даражада эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Юраги қон Жуда диққат, хуноб ҳолатли. Эртадан бери тўппи, қийиқча, жияк тика бериб, юраги қон бўлган қизлар — Ойдин, Ҳикоялар
  • Юрагига сиғмаслик Маъқул келмаслик, ёқмаслик. Юрагимга сиғмайди, сиғмайди юрагимга ҳеч нарса! — А. Қаҳҳор, Асрор бобо
  • Юрагига қўл солмоқ Синаш, билиш мақсадида бир гап-сўз айтмоқ. Бир куни у шу артелдаги Масъуда деган қизнинг юрагига қўл солиб кўрди. — Муштум
  • Юрагида кири ёʻқ Бировга ёмонликни раво кўрмайдиган, дили пок, дали-ғули.
  • Юрагини бўшатмоқ Бор дардини тўкиб солмоқ. Ўрмонжон кўп ҳам тўлиб-тошиб юрган экан, юрагини роса бўшатди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Юрагини ёрмоқ 1. Бировни қаттиқ қўрқитмоқ, чўчитмоқ. Чернецов жангчилар олдидан узоқлашгач, Эмин Норматга: — Нега юрагимни ёрган эдингиз, комиссар индамади-ку, — деди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
  • Юрагини очмоқ Дилидагини маълум қилмоқ, айтмоқ. Албатта, у ўз юрагини ҳеч кимга оча олмаган. Дардини ўз ичига ютган. — Ойбек, Танланган асарларАсқар полвон ҳам юрагини очди — ёлғизгина қизчасини соғинганини сўзлади. — Ойбек, Қуёш қораймас
  • Юрагини тирнамоқ Безовта ҳолатга солмоқ. Ўзини қаёққа қўйишини билмай, юрагини тирнаган кечинмалари билан ҳовлида кезди. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Юрагини чангалламоқ Бирор нарса ҳақида ўта ташвишланмоқ, қўрқмоқ. Ҳаёт қозонни ювди-ю, қопқоғини ёпиб, кириб кетди. Энди бўш саҳн-у, унинг этагида юрагини чангаллаб ўтирган Ғуломжонгина қолди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Юрагини эзмоқ Руҳий азоб бермоқ. Кумушнинг бу ҳоли бечора онанинг юрагини эзар, юз хил васвасаларга солар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Юрагини ҳовучлаб Қўрқа-писа, безиллаган ҳолатда. Доим ойим бечора юракларини ҳовучлаб ўтирардилар. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
  • Юрак олдирмоқ Қўрқиб, чўчиб қолмоқ. Бир дўққа шунчалик юрак олдирибсиз, яшанг-е, раис ака! — С. Анорбоев, Оқсой
  • Юрак тепиши Юрак фаолиятининг тезлашиш ёки заифлашиш ҳолати. Жаннат она эшикни очиб, уйга кирганда, у оҳистагина замбил остидан чиқди, унинг юрак тепиши ҳали ҳам шиддатли эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
  • Юрак ютиб Тан тортмай, қўрқмай. Наҳот сиз бу ишга бош қўшиб, юрак ютиб, менинг остонамга келсангиз? — К. Яшин, Ҳамза
  • Юрак ўйноғи Юракнинг безовта бўлиши. Бир куни уйда ётиб, яхши уйқуси келмай, юрак ўйноғиси қўзиб чиққан экан. — Ҳ. Назир, Ёнар дарёЭъзозхоннинг юрак ўйноғи ҳадеганда босила бермади. — Ҳ. Ғулом, Машъал
  • Юрак буруқ Соғлиқни сақлаш бўлимидан чўпонлар ўртасида юрак буруққа қарши профилактика ўтказиш тўғрисида кўрсатма бор. — С. Анорбоев, Оқсой
  • Юрак оғриғи 1. Ич бузилиши, қорин оғриғи;
Тўлиқ мақола →
юраксиз
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

сфт. Бирор нарсага ботинолмайдиган; қўрқоқ.

Юраксиз бола,

— Жудаям юраксиз одамсиз-да, Юсуфбек, — деди муфти. — А. Ҳакимов, Илон изидан

Ёнбошлаб ётганлар туриб, ўнгланиб ўтирдилар, баъзи юраксизлар орқа-ўнгларига қараб ҳам олдилар. — Ҳ. Шамс, Душман

Тўлиқ мақола →
юракдош

от Фикр-ёди, ўйи, мақсади бир хил бўлган; ҳамнафас, дўст.

Замондош дўстларим чиндан юракдош, Ҳамиша ҳамнафас, ўртоғ-у ёʻлдош. — С. Абдулла

Тўлиқ мақола →
юракзада
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Юрагини олдирган, чўчиб қолган.

Балки улар — бу томондаги қушлар ҳали юракзада бўлишмаган. — Ш. Холмирзаев, Қил кўприк

Колхозчилар сўнгги йилларда нобоп раисларни кўравериб, юракзада бўлиб қолган эдилар. — Й. Шамшаров, Юксалиш

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 13 →

Таърифлар ичида

14 та
диловар

диловар Юракли, қўрқмас, жасур, ботир. Замину замонда ўзингсан ғолиб, Эй, менинг диловар, олов қалб укам. А. Орипов, Йиллар армони Бирга борар моҳи анвар, Қаватинда д

MEŊI

ақл, заковат, мия – мозг – минд, браин. Кüр эрсиг йüрäклиг меŋиси толу– Арслон юракли, ақл-заковати мукаммал – Он человек могучий, мужественный, очен умный (букв. с оби

Ҳаммасини кўриш · 14 →

Эртаклар

1 та
Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек