сфт. Хат, ёзув воситасида ифодаланган, ёзилган.
Ёзма маълумот.
Дарс тайёрлашни ёзма ишларни бажаришдан бошлаш мақсадга мувофиқ. — Фан ва тур-муш
Ёзма адабиётдан ташқари, халқимиз юзлаб ажойиб достонлар яратган. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи
Қидирув
«ёзма» бўйича 153 та натижа: Изоҳли
Филтр
Луғат тури
Луғат мақолалари
36 тафл. 1. Ўроғлиқ, тахланган нарсани очмоқ, ёймоқ.
Гиламни ёзиб кўрмоқ.
Бостирмада Зиёдахон супра ёзиб, ун элаб ўтирар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Ҳаммасига дастурхон ёзиб, сувнинг ўрнига шарбат, асал билан қанд-у новвот, зиёфат устига зиёфат қилди. — Юсуф ва Аҳмад
2. Ғижимланиб, бужмайиб қолган нарсани текисламоқ.
Солиев холи қолгач, ғаладондан сарғайиб кетган аллақандай қоғозларни олиб, кафти билан ғижимини ёзди. — Муштум
3. Тўшамоқ, солмоқ.
Башорат ўзини қаёққа қўйишини билмас, опаларига кўрпача ёзиб, яхшилаб ўтиришларини илтимос қилар эди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
Она-бола бир ўрин ёзиб ётдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
4. Очмоқ, ёймоқ; ростламоқ; кермоқ.
Панжасини ёзмоқ. Қанот ёзмоқ.
Пирнафас ака қулочини ёзиб, кучи борича санч-қини отди. — Ж. Шарипов, Хоразм
5. Тўпланиб, ўралиб, уйилиб турган нарсани ёймоқ, тарқатмоқ.
Хирмондаги пахталарни ёзмоқ.
Беш танобга солинган тупроқни ёзиб, очилган ерни ҳам чопиб, шудгор қилиб қўяди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Сочингни ёзма дедим-ку! Қулоғингга тош биткур! — Н. Сафаров, Саодатнинг қиссаси
Пастроқда заррин попукларини ёзиб, хотин-қизлар артелининг байроғи ҳилпирайди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
6. Чиқармоқ, очмоқ.
Кимдир суқиб кетган тол ёғочи кўкариб, япроқ ёзди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Ариқ лабларида ниҳол барг ёзар, Теварак гулбаҳор, теварак кўркам. — Р. Бобожон
7. Тарқатмоқ, ёʻқотмоқ.
Хафалигини ёзмоқ.
Бечора канизлар дард-аламларини ўйин-кулги билан чиқарар, ғамларини шу билан ёзардилар. — Ж. Шарипов, Хоразм
- Кўнглини ёзмоқ Дард-у ҳасратини айтиб, ғам-аламдан фориғ бўлиб, кайфиятини яхшиламоқ. Гаплашиб, кўнглимни ёзгим келяпти. — С. Аҳмад, ЮлдузҚўшиқ айтиб, кўнглимизни ёзамиз Эринсак, дуторнинг торин узамиз. — Юсуф ва Аҳмад
- Оёқнинг чигилини ёзмоқ Бир оз юриб, оёқ увушганини тарқатмоқ. Иброҳимов оёғининг чигилини ёзгани ўрнидан турди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
- Қанот ёзмоқ 1. Қанотини ёймоқ, кермоқ. Кейин бир тўхтаб олди-да, [бургут] қанотларини ёзиб, олдинга талпинди. — Ў. Умарбеков, ЧаросҚалбимда янги бир орзу — Шерободга отланиш орзуси қанот ёзди. — Ўзбекистон қўриқлари
ЁЗ ъбаҳор билан куз оралиғидаги фаслъ. Ё з ёпинчигингни ҳўйма, ҳишда ўзинг биласан (Мақол). Қадимги туркий тилда асли 'йилнинг иссиқ ярмиъ маъносини (асосан ъбаҳоръ маъносини) англатган бу сўз ўз — бек тилида юқорида таърифланган маънони англатади; бу от асли я:з тарзида талаффуз қилинган (ЭСТЯ, IV, 71), кейинроқ а: унлисининг чўзиқлик белгиси ёʻқолган (ПДП, 386; Девон, ИИИ, 174; ДС, 250); ўзбек тилида а ун — лиси â унлисига алмашган: я:з > яз > йâз. Бу от асли йâз- И (ъёй—ъ) феълининг ъкуртак (барг) чиқар-ъ маъносидан ўсиб чиққан бўлса керак
1. Йилнинг баҳор билан куз орасидаги энг иссиқ фасли
Лайлак келди — ёз бўлди. Дангасанинг иши битмас, ёз келса ҳам, қиши битмас — Мақол
Ёз кечасининг ёқимли салқини. Кўкда дарахтлар устида ғуж-зуж юлдузлар ёнади — Ойбек, Танланган асарлар
Куз келди-ю, кетди ёз: гул, майса ўт сарғайди — Ҳ. Пўлат
Қирқинчи йштинг ёз палласи эди — С. Кароматов, Олтин қум
2. кўчма Умрнинг энг гуллаган, ёшлик даври
Ёзим ўтди, чиройингизга тўймаи асло бу қувноқ кўнгил — Ғайратий
сфт. 1. Ёзга оид, ёзда бўладиган; ёздаги.
Ёзги ёмғир. Ёзги тун. Ёзги иссиқ. Ёзги меҳнат — қишки роҳат. — Мақол
Баҳор кезларида майсаларга ястаниб, дарахт тагларида бирга дарс тайёрлаганимиз, ёзги каникулда тоғларга саёҳат қилганимиз менинг эсимдан чиқмайди. — П. Турсун, Ўқитувчи
2. Ёз учун мўлжалланган, ёзга мос; ёз-лик.
Ёзги кинотеатр,
Қурбон ота елиб-югуриб, сал кунда қишки ва ёзги чойхонанинг кам-кўстини тўғрилаб олди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
от эск. Айн. гуноҳ.
Ажалингнинг етиши қилган ёзиғингдан эмас, бек акангнинг қонсираши! деган гап [Ҳасаналининг] кўнглига тушар эди-да, беихтиёр уфлаб юборар эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Ёзиғим не? Ўзимдай бир ғарибани яхши кўрганимми? [деди Матпано]. — Ёшлик
Бизнинг худога нима ёзиғимиз бор экан. — З. Саид, Н. Сафаров, Тарих тилга кирди
от 1. Ёзмоқ ИИ 1 феълидан ҳаракат номи.
Ёзув машинаси бўлмаган терговчи маҳкамасининг мирзаси бечора протоколни жуда зўр диққат ва ҳафсала билан кўчирган. — Чўлпон, Кеча ва кундуз
Натижада Ёʻлчи ҳар кун терлаб-пишиб, соатларча ёзув машқ қилди. — Ойбек, Танланган асарлар
2. Муайян бир тилда қабул қилинган ёзма белгилар ёки тасвирлар тизими; алифбо.
Араб ёзуви. Руник ёзув.
Ўнлаб халқлар: мордвалар, комилар, марилар, қорақалпоқлар, хакаслар ва бошқалар ўз миллий ёзувларига эга эмас эди. — ЎТА
3. График белгиларнинг тасвири, ҳарфлар.
Яна бу қўлёзмада шоирнинг Жомий ғазалига тахмис ёʻли билан ёзган мухаммаси ҳам бор. Лекин ёзувлари жуда чаплашиб кетганлиги учун ўқий олмадик. — ЎТА
4. Ёзилган нарса, матн, хат.
Асад қори тахтадаги ёзувни тартиби билан ўқий бошлади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Мирзакаримбой соқолини селкиллатиб кулди ва бу ёзувдан рози бўлганини билдирди — Ойбек, Танланган асарлар
Мана шундай ёзувлар Тошга ўйиб ёзилган. — З. Диёр
5. Уйга ёзиш учун берилган вазифа.
Ойи-чи, ойи, бугун ёзувдан тўрт олдим [деди Бахтиёр]. С. — Зуннунова, Янги директор
- Магнитофон ёзуви Магнитофонга ёзилган матн. Ана шундан кейин ансамбл иштирокчиларига кечаги магнитофон ёзуви қўйиб эшиттирилди. — С. Аҳмад, Юлдуз
Таърифлар ичида
117 тааграфия тиб. Ўз фикрларини ёзма шаклда ифодалаш қобилиятини ёʻқотиш ҳолати.
хатбоши Босма ёки ёзма матнда хатнинг дастлабки қаторидан бир оз жой ташлаб бошлаш, абзас. Хатбошидан ёзмоқ.
рекомендация Бирор ташкилотга ёки янги жойга ишга киришда бериладиган ёзма ёки оғзаки тавсия. Рекомендация бермоқ.
археография Тарих фанининг қадимий ёзма ёдгорликларни нашрга тайёрлаш ва чоп қилиш методлари ҳақидаги ёрдамчи тармоғи.
хитобнома Бирор иш ёки ҳаракат қилишга ундаб ёзилган мактуб, ёзма чақириқ, мурожаатнома. Тинчлик тарафдорларининг хитобномаси.
петиция эск. Олий давлат органига ёки ҳукумат бошлиғига кўпчилик томонидан биргаликда берилган расмий ёзма ариза, илтимоснома.