Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ёндирмоқ» бўйича 151 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

122 та
ёнмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Ўт олмоқ; ўтда куймоқ.

Тўқайга ўт тушса, ҳўл-у қуруқ баравар ёнади. — Мақол

Қуруқ ўтин бир зумда ловуллаб ёниб кетди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Чайла қамишлари аллақачон ёниб битиб, ёғочларигина қора кўмир бўлиб, чарс-чурс қилиб тутаб ётарди. — Н. Фозилов, Дийдор

2. Ёлқинланиб, нур бериб турмоқ.

Саройнинг тўрида бошқаларга қараганда кўркамроқ бир ҳужра бу ҳужрада шам ёнади. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Ҳақиқатдан у кишининг [Зокир Ўриновичнинг] ҳовлисида чироқ ёнган эди. — Ш. Холмирзаев, Ёʻллар, ёʻлдошлар

3. Нур, шуъла сочмоқ, порламоқ.

Кўкда, дарахтлар устида ғуж-ғуж юлдузлар ёнади. — Ойбек, Танланган асарлар

Арча турар ўртада ёниб, Оқмоқдадир ҳар ён шуъла-нур. — Ғайратий

4. Товланмоқ, жилваланмоқ.

Гилам чўғдек ёнади.

Кўйлак енги тирсакка қадар шимарилган, [қизнинг]

тиқмачоқдай билакларида илон бошли олтин билагузуклар ёнади. — Ойбек, Танланган асарлар

5. Ортиқ даражада иссиғи, ҳарорати ошмоқ, қизимоқ.

— Уҳ, баданим ёниб боради — деди Гулнор. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

У ёноғини онасининг ёниб турган ўтли ёноғига суртиб, синиқ товуш билан пичирлади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

6. Ортиқ даражада қизимоқ.

Қуёш тик келган. Ҳаво ловуллаб ёнади. — Ойбек, Танланган асарлар

Кишини ҳолдан тойдирадиган саратоннинг ҳаво ёнган кунларида ҳар қандай тирик жон ўзини панага уради. — Шарқ юлдузи

У [Раҳим Саидов] пастга тушди. Кун тиккага келган, кўча ёнарди. — Ў. Умарбеков, Ёз ёмғири

7. Бутун вужуди билан берилмоқ, астойдил ҳаракат қилмоқ; қайғурмоқ.

Ёʻлчи ёзда ёниб, чанг-тупроқ ялаб, қишда қор-муз кечиб, бутун маҳрумиятларга, бутун оғирликларга қарамасдан, жонкашлик билан ишлади. — Ойбек, Танланган асарлар

Бу ашулани ҳам ёниб, жўшиб айтди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Онаман-у онаман, Болам учун ёнаман. — Қўшиқлар

8. Тутақмоқ, жаҳли чиқмоқ; асабийлашиб кетмоқ.

Сиз онамдан хафа бўлманг, унинг одатини биласиз-ку, бир ёниб, бир ўчаверади [деди Райҳон]. — С. Анорбоев, Оқсой

Олимжон ётиғи билан сўзлаган бўлса-да, раис ёниб кетди. — Ҳ. Назир, Қанотлар

9. Кучаймоқ, авж олмоқ; алангаланмоқ.

Беғубор тонг каби қалбингда Ватан ишқи, халқ меҳри ёнар. — Ғайратий

Ҳозир Халиловнинг нафрати ёниб турибди. — И. Раҳим, Ихлос

10. Сабрсизлик билан кутмоқ, ошиқмоқ.

Навоий Ҳиротга кириши билан унинг махсус фармон олиб келганлиги бутун шаҳарга яшиндек тарқалди. Ҳамма уни тезроқ эшитиш орзуси билан ёнди. — Ойбек, Навоий

  • Ичида чироқ ёнгандай бўлмоқ Бир оз хотиржам бўлмоқ, бир оз кўнгли тинчимоқ. — Кампирнинг таърифини эшитиб, ичимда чироқ ёнгандай бўлди-ю, лекин бу гал одоб сақлаб индамадим, — деди чол. — П. Турсун, ЎқитувчиМингбоши ичида чироқ ёнгандай бўлди, суюнчи кўзларида ўт бўлиб ёнди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Кўзи ёнмоқ 1. Асабийлашмоқ, жаҳли чиқмоқ. Қушбегининг кўзи ёнди Манглай этлари тиришиб, сўл қўли билан соқолини тутамлаб, фикрга кетди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар[Тўғонбекнинг] Кичик, қийиқ кўзлари ёмон ёнади. — Ойбек, НавоийБадианинг кўзлари ёнар, титраб турган қўлидаги ўткир ханжар ярқирар эди. — Мирмуҳсин, МеъморҚувончдан Бектемирнинг кўзлари ёниб кетди. — Ойбек, Қуёш қораймас
  • Лов этиб ёнмоқ Қизишмоқ, тутақмоқ, асабийлашмоқ. Талъатнинг нимага шама қилаётганини тушунди-ю, лов этиб ёниб кетди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ солМунисхон лов этиб ёнди-да, чамадонини кўтариб, қора юбкасида Қўқонга қараб жўнади. — Ў. Умарбеков, Ёз ёмғири
  • Юраги ёнмоқ 1. Орзу қилмоқ. — Бир кўрсам, икки оғиз гап айцам, деб юрагим ёнадиган бўлди — деди Давлатёр. — П. Турсун, ЎқитувчиНима қилай, Шерали акажон! Айтинг! Юрагим ўртаб ёняпти! — С. Кароматов, Олтин қумБитта графинни ушлади: — Совуғиданми, иссиғиданми? — Совуғидан қуя қолинг. Юрак ёниб турибди. — С. Сиёев, Отлиқ аёл
Тўлиқ мақола →
ён
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

ЁН 'гавданинг ўнг ёки чап томониъ. [Отабек] ўнг ё н и н и босиб кўрпага бурканди (Абдулла Қодирий). Қадимги туркий тилда ъсон суягиъ маъносини англатиб (Девон, ИИИ, 175), кейинчалик ътараф\ ътомонъ маъносини англата бошлаган бу от (ДС, 231) асли я:н тар — зида талаффуз қилинган, кейинроқ а: унлисининг чў— зиқлик белгиси ёʻқолган (ДС, 231), ўзбек тилида а ун — лиси â унлисига алмашган: я:н > ян > йâн. Бу сўз йâқ сўзига қиёсланиб, -н , -қ қисми қўшимча экани таъкидланади, лекин йâ (< я:) қисмининг маъноси изоҳланмайди. 1 Тананинг елкадан сонгача бўлган, шунингдек, бирор нарсанинг ўнг ёки чап қисми. Отабек

2. Умуман ўнг ёки чап томон; тараф; атроф. н

Ён қўшни

Худоёр ҳузурига кирадиган эшикнинг икки ёнида ойболта кўтарган икки жаллод сурат каби қотганлар — А. Қодирий, Меҳробдан чаён

Асад қори ёнидаги элликбошини туртди — М. Исмоилий, Фарғона

Мансур ёнига аланглаб, юмалоқланган кўрпа-тўшакларни кўрди — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

3. Ёқа, чет; қирғоқ

Ариқ ёни. ^Деворнинг ёни билан келгани учун ҳам Ойқиз кўрмай қолган эди — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

4. Чўнтак, кисса

Ёнимда пулим ёʻқ

Аҳмад Чалабии оқчадан ёнига кўпроқ солиб олишни тайинлади — Мирмуҳсин, Меъмор

Ёнимда яна ўттиз сўмча қолди — Ойбек, Танланган асарлар

Қаердандир пайдо бўлган ёш бир иигит.. ёнидан бинт чиқариб, Аҳмаджон-нинг бошини боғлашга киришди — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз

5. Қўшни, ўзаро яқин

Таманно ён қишлоқдаги касалхонада ишлаши керак — Мирмуҳсин, Қумри ва Таманно

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 122 →

Таърифлар ичида

28 та

Ҳаммасини кўриш · 28 →

Шева материаллари

1 та
алиштирмақ
Қорақалпоғистон Республикаси · ёқмоқ, ёндирмоқ

1. ёқмоқ, ёндирмоқ; 2. ёндириб олмоқ