Қидирув

фл. 1. Юриб, ёʻналиб, маълум бир ерга, жойга, манзилга бориб олмоқ.

Ҳайдар ота Кўтармага хуфтондан кейин етди. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо

Эшик олдига етганида, негадир ўзининг ҳам ўша ёққа талпинаётганини сезиб, ҳаяжон ичида тутқични ушлади. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

2. Қувиб, тенглашиб олмоқ.

Ошиқмаган қуёнга етибди. — Мақол

Қистаса ҳам, етолмайди бедовлар. — Маликайи айёр

3. Жўнатилган, тарқатилган жойидан, манбаидан наридаги бирор жойга бормоқ (овоза, гап, хат-хабар ва шу кабилар ҳақида).

Бу хабар бизгача етиб келди. Бу гап унинг қулоғига етмасин.

Ҳай деганда, ҳаққа етгай нолишим. — Маликайи айёр

4. Бўй, ҳажм, миқдор, даража жиҳатидан бошқасига тенг бўлмоқ, тенглашмоқ, баробар келмоқ.

Девор ўлгудай баланд-да, бўйи етмади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Боракалло, гўшт тўғрашда сенга етадигани ёʻқ — К. Яшин, Ҳамза

5. Таъмин этадиган, кифоя қиладиган миқдорда бўлмоқ.

Жой ҳаммага етади. Оз бўлса етар, кўп бўлса кетар. — Мақол

Қандоқ қилай, ўртоқжон, бошқа ишларни йиғиш-тирай десам, ойлик етмайди. — А. Қаҳҳор, Қаноциз читтак

Саройдан тушадиган ҳадяларни бир ой тўплаганда, тўрт қадоқ этга етмайди. — С. Сиёев, Ёруғлик

6. Муваффақ, муяссар бўлмоқ; эришмоқ.

Яхши билан юрдим — етдим муродга, ёмон билан юрдим — қолдим уятга. — Мақол

Қани энди, дунёда вафо бўлса, ҳар ким тилагига еца. — А. Қаҳҳор, Шоҳи сўзана

7. Кифоя қилмоқ.

Онанг бечорага отангдан иккита сағир билан қолиб, кўрган кунлари ҳам етади. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Қўй энди, ўзимнинг қийналаётганим ҳам етади. — Н. Сафаров, Шарқтонги

8. Маълум бир ёшгача яшаб бормоқ, умр кўрмоқ.

Отам саксонга етди.

Олтмиш тўрт ёшга етдим, ўғлим-қизим бўлмади. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

9. Келмоқ; бошланмоқ.

Вақти етди. Куни етди.

Кунлар ўтди, ваъданинг муддати етди. — У. Исмоилов, Сайланма

10. Талаб, меъёр даражасида бўлмоқ.

Қиличнинг ишлови етган, Тегган омон қолмасин деб, Заҳарнинг сувини ялатган. — Маликайи айёр

11. кўм. фл. взф. Етакчи феълдаги ҳаракатнинг охиригача, тугал бажарилиши маъносини билдиради.

Ёʻқ, ҳали англаб етганингизча ёʻқ. — Н. Сафаров, Уйғониш

Ота-онасига ўз сўзини ўтказишга Саидий ишониб етмади. — А. Қаҳҳор, Сароб

фл. 1. Етмоқ феълининг биргалик нисбати.

Йигитлар ярим соат ёʻл юриб, гузарга етишди. — Ойбек, Нур қидириб

[Ширин ва Шакар] Гоҳ вақтларда сувсиз чўлларга тушиб, қистаб юрар бир-бирига етишиб. — Ширин билан Шакар

2. Етмоқ, эришмоқ.

Мақсадга етишмоқ. Ёр васлига етишмоқ.

Мулла Бурҳон Ғиждувон бегига қирқ йил солиқ йиғувчилик қилиб, қоровулбегилик мансабига етишди. — М. Жўрабоев, М. Б. мартабаси

Ҳаммага ҳам беравермайди Радиоклубга етти йил қатнаб эришдим бунга — А. Мухтор, Чинор

3. Юзага келмоқ, пайдо бўлмоқ.

Деҳқонлар оиласидан кўплаб зиёлилар етишиб чиқди. — Н. Сафаров, Оловли излар

4. Вақти етмоқ, келмоқ.

Етишди ҳамон ўқирга замон — Муштум

5. айн. Етмоқ.

Ёʻлчи ака, бизникида умидга, орзуга тезроқ етишасиз. — Ойбек, Танланган асарлар

6. Камчил, меъёрга етмаган ҳолатда бўлмоқ.

Буларнинг бўлимидагина ҳаво етишмагандек қисилиб, хунобгарчиликдан боши чиқмайди одамнинг. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

Ваҳоланки, бошқа қурилишларда ишчи кучи ҳам, механизм ҳам етишмайди. — Муштум

фл. Етишмоқ феълининг биргалик нисбати.

1. İnsanda bulunan, bir şeyi yapabilme gücü, meleke.МАЛАКА, УҚУВ

2. Bellek, usa vurma, algılama veya imgeleme gibi insanın doğuştan gelen zihin güçlerinden herhangi biri, meleke.