Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«yegan» boʻyicha 671 ta natija

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar Shevalar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik
Tildan
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Fransuzcha Turkcha
Tilga
Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Nemischa Fransuzcha Arabcha Lotincha Turkcha

Lugʻat maqolalari

508 ta
yemoq
Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

fl. 1. Taom isteʼmol qilmoq, ovqatlanmoq, tanovul qilmoq.

Qovun yesang — sahar ye, sahar yemasang — zahar ye. — Maqol

Birov ichib oʻlgan deydi, birov yomonroq ovqat yegan ekan deydi. — Guldasta

U [Bektemir] okopda qattiq nonni kisirlatib chaynab, konserva bilan qoʻshib, maza qilib yedi. — Oybek, Quyosh qoraymas

2. Tirikchilik yoki maishat uchun ishlatmoq, sarf qilmoq.

Yotib yeganga togʻ ham chidamaydi. — Maqol

U [mirzo] bir kunlik daromadini oʻn kun yer edi. — A. Qahhor, Mirzo

Hosilini yeganda eslasalar, bas, degan orzu-oʻyi qurshamish uni. — Guldasta

3. Oʻziniki qilmoq, oʻzlashtirib olmoq.

Uyezd hokimi akangni mingboshi qilaman deb, uch ming yigirma yetti soʻm pulini yeb, saylovda degrezlik Isomiddin degan jallobni saylagan ekan. — A. Qahhor, Yillar

Akam birovning tomini teshib qamalgan emas yo birovning haqini yegan emas. — Oybek, Tanlangan asarlar

4. Koʻchma Ishdan, safdan chiqarmoq; shikastlantirmoq, mayib qilmoq; oʻldirmoq.

Otni yeding, dedim ichimda. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Shunday, doʻstim. Endi uning oʻzini yoʻq qilmasak, seni ham, meni ham yeydi — dedi Davlatyor. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Kambagʻalchilik odamning yorugʻ dunyodan boʻlgan umidini kemirib, zangday yeb tashlar ekan. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

5. kaltak yemoq Baʼzi soʻz-otlar bilan qoʻllanib, shaxsga shu soʻz bildirgan narsaning (zarbning) tegishi maʼnosini bildiradi. Masalan,, musht yemoq, qamchi yemoq, tepki yemoq, shapaloq yemoq, tarsaki yemoq va boshqalar

  • Adabini (yoki taʼzirini) yemoq vaqtincha qozongan muvaffaqiyatlari bilan taltayib ketgan fashistlar adablarini yemoqdalar. — N. Safarov, Tanlangan asarlarBoʻldi, yaxshilar, shuncha taʼzirini yedi, endi tavba qilgandir. — A. Muhiddin, Riyokor
  • Barham yemoq Dunyoda nohaqlik qancha kamaysa, tuhmat barham yesa, shuncha yaxshi. — Shuhrat, Jannat qidirganlar
  • Boshini yemoq Bu feʼling boʻlsa, yo murodingga yetasan, yo boshingni yeysan. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
  • Gap yemoq Qishning uzun kunlarida ulfatlar bu yerda gap yeyishadi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
  • Dakki (yoki dashnom) yemoq Kichkina bir qizchadan dakki yegan haligi ayol Ergashoyni talab berdi. — N. Safarov, Tanlangan asarlar
  • Dam yemoq
  • Zaxa yegan
  • Ilonning yogʻini yegan Shum ukasi, ilonning yogʻini yegan moʻltoni onasi borligini yashirgandir — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari
  • Ichini (yoki ich-etini) yemoq Ruhan azoblanmoq, bezovtalanmoq. U shu ogʻir fikrlar bilan ichini yeb turganda, ichkaridan paranjili xotin chiqib, erkaklardan olisroqda toʻxtadi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otgunchaSodda qishloq bolasi diliga tugilgan gaplarni aytolmay, koʻp vaqt ich-etini yeb, sarosimada yurdi. — S. Ahmad, Ufq
  • Lat (yoki shikast) yemoq Boʻronda lat yegan tomlar, taxta devorlar remont qilindi. — Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchliHavo jangida shikast yegan nemis samolyoti yigirma-oʻttiz metr nariga kelib qoʻndi. — A. Qahhor, Oltin yulduz
  • Oftob yemoq Oftob taʼsiri oʻtmoq, tegmoq. Uzun shim kiygan bu yosh yigitning siniqqan rangiga koʻzi tushishi hamon, oftob yemagan studentlardan boʻlsa kerak, deb oʻyladi. — S. Anorboyev, Oqsoy
  • Pand yemoq
  • Pishirib ye (pishirib yesin, pishirib yeydimi) Oʻzingga buyursin, oʻzingdan boshqaga kerakmas maʼnosini bildiradi. Gulnor oʻlgur, seni birov pishirib yeydimi? — Oybek, Tanlangan asarlar
  • Pushaymon yemoq (yoki boʻlmoq) Biror ish, xatti-harakati uchun afsuslanmoq, afsus chekmoq. Hoy Sodiq, koʻzingni och! Keyin pushaymon yeysan! — S. Abduqahhor, Koʻzlar
  • Sovuq yemoq Sovqotmoq. Ot pishqirigʻidan choʻchib tushdi-yu, shundagina oʻzining sovuq yeya boshlaganini sezdi. — N. Fozilov, Diydor
  • Taraddudini yemoq (yoki koʻrmoq) Harakatini qilmoq. Urush taraddudin hammangiz yenglar. — Yusuf va Ahmad
  • Firib yemoq
  • Esini (yoki aqlini, miyasini) yemoq Hoy Yoʻlchi, esingni yedingmi? — Uyat. Oybek, Tanlangan asarlar
  • Quloq-miya(si)ni yemoq Gapiraverib joniga tegmoq. Bas qil, quloq-miyamni yeding!shsh Ey, qoʻying, afandim, shu gap bilan oʻn yildan beri quloq-miyamni yeysiz. — A. Muxtor, Opa-singillar
  • Gʻamini (yoki qaygʻusini) yemoq Tashvishini qilmoq, oʻylamoq. Taxtda oʻtirgan Nekolay sani, mani qaygʻumizni yeydimi? — Oybek, Tanlangan asarlarSiz, oʻgʻlim, gazet-pazetingizni koʻrib, kechqurunning gʻamini yeng. — A. Qahhor, Asror bobo
  • Gʻam yemoq
  • Yeb yuborgudek (yoki qoʻygudek) Oʻta gʻazab, jahl bilan. Sanobar koʻzlarini katta ochib, Eshon oyiga yeb yuborguday qaradi. — K. Yashin, HamzaU Sheraliga yeb qoʻygudek tikilib qoldi. — S. Karomatov, Oltin qum
  • Yegani oldida, yemagani ketida Roʻzgʻori yaxshi taʼminlangan, hamma narsa taxt, kamchiligi yoʻq. Nusratullaning yoʻli boshqa, uning tappa-tayyor ota mulki bor, yegani oldida, yemagani ketida. — A. Muxtor, Opa-singillar
  • Yemagan somsaga pul toʻlamoq Bekordan-bekor chiqimdor boʻlmoq, haq toʻlamoq; qilmagan ishiga javobgar boʻlmoq. Yemagan somsaga pul toʻlash, deb shuni aytadi — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 508 →

Taʼriflar ichida

107 ta
doʻkonchi

do‘konchi ayn. Doʻkondor. Toʻychi doʻkonchining ham yegan-ichgani burnidan buloq boʻlib chiqadi. A. Koʻchimov, Halqa Ot-arava, mashina shibbalab yuborgan tekis yoʻldan sa

daraklamoq

darakla Daragini surishtirmoq, darak solib qidirmoq, axtarmoq. Daraklamagan joyim qolmadi. Bir yoqda onasi bolamni top! deb yegan-ichganimni. ichimga tushirmaydi. Oydin,

surtmoq

surt ayn. Surkamoq. Devorlarga boʻyoq surtmoq. Yuz-qoʻliga sovun surtmoq. Paygʻamov labiga, chakkalariga bilinar-bilinmas atir surtdi. S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi A

buloq

buloq Yer ostidan otilib, qaynab chiquvchi suv va shunday suv chiqib turgan joy, chashma. Issiq buloq. Buloq suvi. Soʻzning onasi — quloq, suvning onasi — buloq. Maqol Bu

tatimoq

tati ayn. Totmoq. Ovqatning tuzini tatimoq. Hayotning achchiq-chuchugini tatimoq. Qambar egilib shivirladi: — Icha-sizmi? Ozgina quyib beray. Juda xushtaʼm musallas. — Si

yuqmoq

yuq Biror narsadan yopishmoq, tegmoq. Qozonga yaqin yursang, qorasi yuqar, Yomonga yaqin yursang, balosi yuqar. Maqol U [Tursunoy] yoʻlni ham juda tanlab yurardi, shuncha

Hammasini koʻrish · 107 →

Ertaklar

54 ta
Aqlli, idrokli, zehnli
Xalq ogʻzaki ijodi

Uch aka-uka otasidan qolgan oltinni boʻlishish uchun yoʻlga chiqadi. Yoʻlda uch yigit oʻzlarining aql-idroki bilan bir tuyakash va qozini hayratda qoldiradi.

Bahrom va Sherzod
Xalq ogʻzaki ijodi

Bahrom hunarga qiziqqan shahzoda boʻlib, otasi bilan kelishmovchilik tufayli yurtidan ketadi. U oʻz hunari tufayli xavfli vaziyatdan qutulib, sevgisini topadi.

Bale, bale, bale
Xalq ogʻzaki ijodi

Chol bilan kampirning katta tarvuz yetishtirishi va uni podshohga sovgʻa qilishi bilan boshlanadigan ushbu ertakda, cholning topqirligi va adolat talabi markazi

Bir kosa zahar
Xalq ogʻzaki ijodi

Bir chol bilan kampirning yovvoyilashgan mushugi ularning joniga tegadi. Mushuk chakalakzorda tulki bilan doʻstlashib, birgalikda quyonni aldamoqchi boʻlishadi.

Boy bilan novcha
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda boyning novchasi qoziga arz qilib keladi, lekin boyning ayyorligi tufayli qozi hech narsa undira olmaydi. Ertakda boylarning ayyorligi va qozining oc

Boʻri bilan tulki
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda tulkining ayyorligi va boʻrining soddaligi orqali hayotiy saboqlar beriladi. Tulki har doim oʻzining aql-zakovatidan foydalanib, qiyin vaziyatlardan

Hammasini koʻrish · 54 →

Sheva materiallari

2 ta
sochoq
Xorazm viloyati · dasturxon

ovqat yeganda solinadigan dasturxon

yegana
Xorazm viloyati · yakan

yakan qamishga oʻxshagan oʻsimlik