Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«е» бўйича 2617 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

1503 та
емоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Таом истеъмол қилмоқ, овқатланмоқ, тановул қилмоқ.

Қовун есанг — саҳар е, саҳар емасанг — заҳар е. — Мақол

Биров ичиб ўлган дейди, биров ёмонроқ овқат еган экан дейди. — Гулдаста

У [Бектемир] окопда қаттиқ нонни кисирлатиб чайнаб, консерва билан қўшиб, маза қилиб еди. — Ойбек, Қуёш қораймас

2. Тирикчилик ёки маишат учун ишлатмоқ, сарф қилмоқ.

Ётиб еганга тоғ ҳам чидамайди. — Мақол

У [мирзо] бир кунлик даромадини ўн кун ер эди. — А. Қаҳҳор, Мирзо

Ҳосилини еганда эсласалар, бас, деган орзу-ўйи қуршамиш уни. — Гулдаста

3. Ўзиники қилмоқ, ўзлаштириб олмоқ.

Уезд ҳокими акангни мингбоши қиламан деб, уч минг йигирма етти сўм пулини еб, сайловда дегрезлик Исомиддин деган жаллобни сайлаган экан. — А. Қаҳҳор, Йиллар

Акам бировнинг томини тешиб қамалган эмас ё бировнинг ҳақини еган эмас. — Ойбек, Танланган асарлар

4. Кўчма Ишдан, сафдан чиқармоқ; шикастлантирмоқ, майиб қилмоқ; ўлдирмоқ.

Отни единг, дедим ичимда. — Ойбек, Танланган асарлар

— Шундай, дўстим. Энди унинг ўзини ёʻқ қилмасак, сени ҳам, мени ҳам ейди — деди Давлатёр. — П. Турсун, Ўқитувчи

Камбағалчилик одамнинг ёруғ дунёдан бўлган умидини кемириб, зангдай еб ташлар экан. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

5. Баъзи сўз-отлар билан қўлланиб, шахсга шу сўз билдирган нарсанинг (зарбнинг) тегиши маъносини билдиради. Масалан,, мушт емоқ, қамчи емоқ, тепки емоқ, шапалоқ емоқ, тарсаки емоқ ва бошқалар

  • Адабини (ёки таъзирини) емоқ вақтинча қозонган муваффақиятлари билан талтайиб кетган фашистлар адабларини емоқдалар. — Н. Сафаров, Танланган асарларБўлди, яхшилар, шунча таъзирини еди, энди тавба қилгандир. — А. Муҳиддин, Риёкор
  • Барҳам емоқ Дунёда ноҳақлик қанча камайса, туҳмат барҳам еса, шунча яхши. — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар
  • Бошини емоқ Бу феълинг бўлса, ё муродингга етасан, ё бошингни ейсан. — С. Сиёев, Ёруғлик
  • Гап емоқ Қишнинг узун кунларида улфатлар бу ерда гап ейишади. — П. Турсун, Ўқитувчи
  • Дакки (ёки дашном) емоқ Кичкина бир қизчадан дакки еган ҳалиги аёл Эргашойни талаб берди. — Н. Сафаров, Танланган асарлар
  • Дам емоқ
  • Заха еган
  • Илоннинг ёғини еган Шум укаси, илоннинг ёғини еган мўлтони онаси борлигини яширгандир — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
  • Ичини (ёки ич-этини) емоқ Руҳан азобланмоқ, безовталанмоқ. У шу оғир фикрлар билан ичини еб турганда, ичкаридан паранжили хотин чиқиб, эркаклардан олисроқда тўхтади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунчаСодда қишлоқ боласи дилига тугилган гапларни айтолмай, кўп вақт ич-этини еб, саросимада юрди. — С. Аҳмад, Уфқ
  • Лат (ёки шикаст) емоқ Бўронда лат еган томлар, тахта деворлар ремонт қилинди. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучлиҲаво жангида шикаст еган немис самолёти йигирма-ўттиз метр нарига келиб қўнди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз
  • Офтоб емоқ Офтоб таъсири ўтмоқ, тегмоқ. Узун шим кийган бу ёш йигитнинг синиққан рангига кўзи тушиши ҳамон, офтоб емаган студентлардан бўлса керак, деб ўйлади. — С. Анорбоев, Оқсой
  • Панд емоқ
  • Пишириб е (пишириб есин, пишириб ейдими) Ўзингга буюрсин, ўзингдан бошқага керакмас маъносини билдиради. Гулнор ўлгур, сени биров пишириб ейдими? — Ойбек, Танланган асарлар
  • Пушаймон емоқ (ёки бўлмоқ) Бирор иш, хатти-ҳаракати учун афсусланмоқ, афсус чекмоқ. Ҳой Содиқ, кўзингни оч! Кейин пушаймон ейсан! — С. Абдуқаҳҳор, Кўзлар
  • Совуқ емоқ Совқотмоқ. От пишқириғидан чўчиб тушди-ю, шундагина ўзининг совуқ ея бошлаганини сезди. — Н. Фозилов, Дийдор
  • Тараддудини емоқ (ёки кўрмоқ) Ҳаракатини қилмоқ. Уруш тараддудин ҳаммангиз енглар. — Юсуф ва Аҳмад
  • Фириб емоқ
  • Эсини (ёки ақлини, миясини) емоқ Ҳой Ёʻлчи, эсингни едингми? — Уят. Ойбек, Танланган асарлар
  • Қулоқ-мия(си)ни емоқ Гапиравериб жонига тегмоқ. Бас қил, қулоқ-миямни единг!шш Эй, қўйинг, афандим, шу гап билан ўн йилдан бери қулоқ-миямни ейсиз. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
  • Ғамини (ёки қайғусини) емоқ Ташвишини қилмоқ, ўйламоқ. Тахтда ўтирган Неколай сани, мани қайғумизни ейдими? — Ойбек, Танланган асарларСиз, ўғлим, газет-пазетингизни кўриб, кечқуруннинг ғамини енг. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо
  • Ғам емоқ
  • Еб юборгудек (ёки қўйгудек) Ўта ғазаб, жаҳл билан. Санобар кўзларини катта очиб, Эшон ойига еб юборгудай қаради. — К. Яшин, ҲамзаУ Шералига еб қўйгудек тикилиб қолди. — С. Кароматов, Олтин қум
  • Егани олдида, емагани кетида Рўзғори яхши таъминланган, ҳамма нарса тахт, камчилиги ёʻқ. Нусратулланинг ёʻли бошқа, унинг таппа-тайёр ота мулки бор, егани олдида, емагани кетида. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
  • Емаган сомсага пул тўламоқ Бекордан-бекор чиқимдор бўлмоқ, ҳақ тўламоқ; қилмаган ишига жавобгар бўлмоқ. Емаган сомсага пул тўлаш, деб шуни айтади — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол
Тўлиқ мақола →
ЕК

санс.+ф.-т.

иблисрусчадемонинглизчаdevil

Бу дуня тüкäл ек тузақï турур, тузаққа илäнма сени ек ейüр Bu dunyo shaytonning tuzog‘idir, tuzoqqa ilinma, yo‘qsa iblis seni yeydi – Весь этот мир – сети демона, ты не попадайся в сеть, демон съест тебя – All this world – network of the demon, you do not get caught in the net, the demon will eat you

Тўлиқ мақола →
ел
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

2. Бирор нарса ичига дамланган ҳаво; дам

Баллоннинг ели чиқиб кетибди

Отабек ўн беш дақиқалардан сўнг, ичига ел қамалган пуфакдек, "уфф" этиб юборгач, ўрнидан турди — Абдулла Қодирий, Ўтган кунлар

3. Ичакда ҳосил бўладиган ҳаво, газ

Қабзият ортдида, қабзият.. Шу вақт бир ел юришса, кўзим очилармиди — Абдулла Қодирий, Обид кетмон

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 1503 →

Таърифлар ичида

64 та
тўзим

тўзим Кишининг қийинчилик, кулфат, оғриқ ва шу кабиларга чидаш қобилияти; чидам, бардош. Тўзим билан ўқимоқ. Қайси бир садаф сийна Тўзим-ла санчиб игна, Инж

тўнкамоқ

тўнка Кимсага ағдармоқ, кимсадан кўрмоқ (ножўя иш, хатти-ҳаракат, айб ва шу кабиларни). Қилғилиқни қилиб, бировга тўнкайди. Ориф ёлғончилик қилиб, ҳам-ма айбн

тўнкамоқ

тўнка Кимсага ағдармоқ, кимсадан кўрмоқ (ножўя иш, хатти-ҳаракат, айб ва шу кабиларни). Қилғилиқни қилиб, бировга тўнкайди. Ориф ёлғончилик қилиб, ҳам-ма айбн

хайрият

хайрият мод. с. Гап бошида, ўртасида ёки охирида келиб, ундан англашилган мазмунга нисбатан мамнунликни ифодаловчи сўз. Хайрият, бир шамол бўлди-ю, булутни ҳай

галлюцинация

галлюцинация тиб. Бош мия фаолиятининг бузилиши натижасида кўрув, эшитув, сезув, ҳидлов аъзоларининг чалғиши, ёʻқ нарса ва ҳодисаларни бордек идрок этиш. С

ёвуз

ёвуз Ўтакетган йиртқич; ашаддий. Энди ёвуз аждар бизларни ютар. Нигор ва Замон Қиличдан ўтказамиз, от қўйиб, ёвуз ёвни. Ҳабибий, Девон кўчма Душман, ёв. Эл

Ҳаммасини кўриш · 64 →

Эртаклар

373 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Ака-ука
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда ака-уканинг саргузаштлари орқали инсонларнинг тақдири ва амалларининг оқибатлари ҳақида ҳикоя қилинади. Ака ўзининг ғалати дуолари ва ҳаракатл

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Ҳаммасини кўриш · 373 →

Шева материаллари

675 та
Балаҳат
Хоразм вилояти · балог'ат

балог'ат, бо'йга етмоқ

Бурмак
Хоразм вилояти · енгил танбеҳ сўз

Енгил танбеҳ сўз.

Челвегей
Фарғона вилояти · елвагай

Қо'қонда гелвагей ёки гелва тезаг', я'ни енгил ақлли одам

Эгиз
Фарғона вилояти · эгизак

1) баланд, юқори ер; 2) иккиси бир туг'илган бола, ҳасан-ҳусан

Элли // елïк
Қорақалпоғистон Республикаси · бармоқ кенглиги

Ҳаммасини кўриш · 675 →

Ташқи ресурслар

1 та

Саҳифалар

1 та
Лойиҳа ҳақида

til.uz — ўзбек тилига бағишланган миллий рақамли портал.