Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ялаб» бўйича 109 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

46 та
яламоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Ейиш ёки мазасини тотиш мақсадида бирор нарсага тилини тегизмоқ; тил воситасида оғизга олмоқ.

Асал яламоқ.

Бол ушлаган бармоғини ялайди. — Мақол

Табиб косадан бармоғига бир оз илаштириб ялади ва дарров туфлаб ташлади: — Заҳар ичибди! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Лаган бўшагач, Ёʻлчи қўлини тортди. Қамбар лаганга бармоқларини ишқаб ялади. — Ойбек, Танланган асарлар

Камолхонов қошиқдаги юқни ялаб, узоқ таъмини олди — ҳақиқатан қатиққа ўхшайди. — А. Қаҳҳор, Икки ёрти — бир бутун

2. Тозалаш, ҳўллаш ва шу кабилар мақсадда тилини суртмоқ.

Янги бўшанган совлиқ қўзисини яларди. — С. Аҳмад, Юлдуз

Ниҳоят, гапира-гапира қақраган лабларини тили билан ялаб, Лутфинисо жим бўлди. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Тегиб, урилиб таъсир қилмоқ (шамол, совуқ, иссиқ ва шу кабилар ҳақида).

Ҳаво булут. Изғирин бет ялайди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Юзни, кўзни, баданни иссиқ шамол ялайди. — Й. Муқимов, Шарофат

Пода кетидан юравериб, офтоб ялаган буғдойранг юзлари бир оз тўлишгандай — Н. Фозилов, Дийдор

4. Ўз ёʻналишида нарсанинг сирт қисмини узиб, юлқиб кетмоқ (шамол, сув ва шу кабилар ҳақида).

Пояриқнинг ёқасидаги карталарни сел сал қиялаб ялаб кетибди, холос. — И. Мирзаев, Тўйбошилар

Шамол қумларни учириб, тепаликларни ялаб кетган — Мирмуҳсин, Меъмор

Чап тирсаги ачишиб оғриди: ўқ ялаб кетган бўлиши мумкин. — Ҳ. Ғулом, Тошкентликлар

  • Ёғ (ёки мой) тушса (ёки томса) ялагудай
  • Илоннинг ёғини ялаган
  • Оёғини (ёки товонини) яламоқ Бирор шахсга лаганбардорлик қилмоқ. Ўзидан кучли кимсанинг товонини ялаб, ўзидан ожиз бечорани хўрлаш, риёкорлик — С. Сиёев, Аваз
Тўлиқ мақола →
ялаб-юлқамоқ
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

фл. 1. Кўп яламоқ, кўп ялаб тозаламоқ (баъзи ҳайвонлар ҳақида).

Говмиш бузоғини ялаб-юлқади. — Т. Мурод, Қўшиқ

2. Ниҳоятда яхшилаб тозаламоқ (хона, ҳовли, асбоб кабиларни).

Нозимахон атрофни чинни-чироқ қилиб ялаб-юлқаш билан овора. — Х. Султонов, Онамнинг юрти

3. Ўта эъзоз билан, айланиб-ўргилиб, жуда эътибор билан қарамоқ, шундай муносабатда бўлмоқ.

Маликам, гўзалим, жоним, деб ялаб-юлқашларингиз ёлғон экан-да. — А. Муҳиддин, Чап чўнтак

Тўлиқ мақола →
ялам
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Каби саноқ сонлар билан қўлланиб, нарсани шу сон билдирган миқдорда, шунча ялашлик маъносини билдиради.

Бир ялам асал. Икки ялам қаймоқ.

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 46 →

Таърифлар ичида

42 та
талаб

талаб Қатъият билан қилинган сўров, илтимос. Лекин нима қилсин, раҳбарнинг буйруғи, талаби. Ҳ. Шамс, Душман Замира кўпчиликнинг талаби билан ўрнидан турар экан, қ

ўлмоқ

ўл Ҳаёти тугамоқ, яшашдан тўхтамоқ, қазо қилмоқ. Ўз ажали билан ўлмоқ. Йиқилиб ўлмоқ. Ботир ўлса, номи қолар, Номард ўлса, неси қолар. Мақол Кечга яқин ёʻл

чалп-чалп

чалп-чалп с. такр. Чалп лабини чалп-чалп қилиб ялаб қўйди Мулла Мамасолиҳ. Н. Мақсудий, Лайлатулқадр

густох

густох кт. Одобсиз, беадаб, беандиша; сурбет; бетакаллуф. Густох одам — Аяжон, биз густох қўшниларингизни кечиринг! — дея лабларига энган кўз ёшларини ялаб, ув

жонкашлик

жонкашлик кам қўлл. Меҳнацеварлик, фидокорлик, фидойилик. Жонкашлик қилмоқ. Ёʻлчи ёзда ёниб, чанг-тупроқ ялаб, қишда қор-муз кечиб, бутун маҳрумиятларга, бут

Ҳаммасини кўриш · 42 →

Эртаклар

20 та
Ақлли қиз (2)
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғил ва бир қизи бор отанинг кўзлари ожиз бўлиб қолади. Қиз отасининг кўзини очиш учун дори излаб, кўплаб қийинчиликларни енгиб ўтади ва охир-оқ

Бароқхон
Халқ оғзаки ижоди

Бароқхон исмли мушук ёлғиз яшар экан. У ўз уйига ҳеч кимни киритмас, бироқ бир куни айёр тулки ва бўри унинг ишончига кириб, уни алдашга уринади.

Эчкининг ўч олиши
Халқ оғзаки ижоди

Бир эчки болалари билан тинч яшар эди, аммо оч бўри уларнинг ҳаётига хавф солади. Она эчки болаларини ҳимоя қилиш ва ёвуз бўридан ўч олиш учун а

Эркенжа
Халқ оғзаки ижоди

Уч ўғилли подшоҳнинг кенжа ўғли Эркенжа саргузаштлари ҳақидаги эртак. У турли қийинчиликларга дуч келади ва ҳайвонларнинг ёрдами билан уларни енгиб о

Этти аҳмоқ
Халқ оғзаки ижоди

Етти аҳмоқ қоринлари очиб, бозорга чиқишади. Улар нон ва қатиқ сотиб олиб, ейишдан олдин қўл ювиш учун сув топа олмайдилар.

Этти дангаса
Халқ оғзаки ижоди

Етти дангаса бозорга чиқиб, қоринлари очгач, еттита хурмачада қатиқ ва еттита нон олишади. Қўлларини ювиш учун сув топа олмай, улар ўзаро шартлаш

Ҳаммасини кўриш · 20 →

Шева материаллари

1 та
зеялаб
Хоразм вилояти · зое қилиб

зое қилиб