Izohli lugʻat
· yana 4 ta lugʻatda
ot 1. Odatlanish tufayli biror narsaga boʻlgan chanqoqlik; mushtoqlik, zoʻr istak.
U bugun uyqudan bir qadar xumori bosilganday boʻlib turdi. — S. Anorboyev, Hamsuhbatlar
2. Biror narsaga erishuvga, yetishuvga ishtiyoqi baland, orzumand; mushtoq.
Xat ku-tib jonimda qolmadi toqat, Bir koʻrmoqqa xumor boʻldi Adolat! — I. Rahim, Chin muhabbat
Tojiboy xumor boʻlib, yana nos chekdi-da, otiga qamchi urdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Xumor qilmoq Biror narsaga yetishuvga boʻlgan intilishni, istakni kuchaytirmoq; oʻta xohlamoq; sogʻintirmoq (odatlangan narsa haqida). — Durust, oldingi kasbing xumor qilayotgani yoʻqmi?— deb hazillashdim. — Shukrullo, Saylanma
- Xumordan chiqmoq Oʻylab yurgan biror ish yoki harakatni amalga oshirish natijasida taskin topmoq, tinchlanmoq. [Ahmad] Uloq chopib, koʻpkarilarni koʻrib xumoridan chiqib, uyiga qaytmoqchi boʻldi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
- Xumori tutmoq Odatlangan narsasini qoʻmsamoq, sogʻinmoq; unga yetisha olmay tajang boʻlmoq. Qisqasi [cholning] nosi ado boʻlsa, ayniqsa, xumori tutganda, hech bir kuch uni toʻxtatib qololmaydi. — N. Norqobilov, Toʻqnashuv
- Xumorini tarqatmoq (yoki yozmoq) Oʻzi qoʻmsab, sogʻinib yurgan kimsa yoki narsaga yetishib qanoatlanmoq, taskin topmoq. Oʻynab, hasratlashib, xumorini tarqatib, uyiga qaytadi odam. — GazetadanSizlarni koʻrsam, uni [nabiramni] koʻrganday xumorim yoziladi. — Saodat
- Xumor koʻz yoki koʻz(lar)i xumor 1. Suzuk, chiroyli koʻz. Zumradning xumor koʻzlarida qandaydir chuqur bir qaygʻu yashiringan. — H. Ziyoxonova, Mening tabrigimU [Gulnor] chiroyli mayin tovush bilan soʻzlarkan, yigitning qoʻlidan choynak-piyola olarkan, shoʻx, xumor koʻzlari bilan yigitga qaraydi. — Oybek, Tanlangan asarlarKoʻz tindi kutib, koʻzi xumorim, nima boʻldi? — Habibiy
- Oʻz gapi oʻziga xumor qilmoq Oʻzining gapi oʻziga qiziq boʻlib tuyulmoq. Muallim oʻz gapi oʻziga xumor qilib xoxoladi — Yoshlik