Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «xoli» — результатов: 244

Фильтр

Словарные статьи

45
xoli

sft. 1. Kimsasiz, boʻsh.

Nuriniso esa ichkari hovlidagi toʻrt uydan biri — onasining uyiga kirdi. Chunki bu uy xoli edi. — Oybek, Tanlangan asarlar

2. Chet, xilvat, ovloq.

Yigit oʻylay-oʻylay, Shoqosimning xizmat qiladigan joyini, juvozkashnikini maʼqul koʻrdi. Chunki bu joy Mirzakarimboy uyidan ikki-uch mahalla narida, ham bundan boshqa xoli joyni topish qiyin. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. Yakkama-yakka, guvohlarsiz.

Qani, oʻtiring, siz bilan xoliroq gaplashaylik-chi boʻlmasa. — P. Tursun, Oʻqituvchi

— Siz bilan maslahatlashmoqchi edim, xoli koʻrishganimiz yaxshi boʻldi, — dedi Nina Oynisaga. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

4. Biror narsadan ozod, boʻshagan, unga aloqasiz.

Bu [hijron] Temirjonni xiyla qiynagan, kundalik tashvishlardan xoli boʻlgan paytlarda esa oʻylay-oʻylay oʻyiga yetolmay hasrat chekar edi. — J. Abdullaxonov, Oriyat

  • ...dan xoli emas Chiqish kelishigidagi ot bilan bogʻlanib, shu ot anglatgan narsa, voqea-hodisaning mavjudligi, borligini bildiradi. Odamning oʻz faoliyatini oʻzi tahlil etib turishi foydadan xoli emas. Kechga borib yomgʻir yogʻishi ehtimoldan xoli emas. Mazkur ilmiy ish kamchilikdan xoli emas.
  • Xoli qoldirmoq (yoki qoʻymoq) Suhbatga guvoh boʻlmaslik yoki xalaqit bermaslik uchun kimsa(lar)ni yolgʻiz qoldirmoq. — Eshon xalfa, endi bizni xoli qoldiring, — dedi hazrat fotiha oʻqilgach. — Xoʻp, taqsir, — dedi-yu, Matqovul xalfa chiqib ketdi. — K. Yashin, HamzaDovogʻi soliq soqchi ham unchalik insofsiz emas ekan, ikkovimizni xoli qoldirib, hovliga chiqib ketdi. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati
Полная статья →
xol

ot 1. Badanda, teri ustida boʻladigan tugʻma dogʻ yoki boʻrtma.

[KumushI] Latif burni yonidagi qora xolining tabiiyligiga ishonmagandek qashib koʻrdi va koʻzgu yonidan joʻnadi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Terining tugʻma nuqsonlaridan biri.

3. Domino, pichoq dastasi va shu kabilarga oʻyilgan yoki qadalgan belgi; bezak uchun qilingan koʻz va shu kabilar

4. Biror narsaning eng muhim. chiroyli joyi; latofat, goʻzallik, husn.

Fargʻona — Oʻzbekistonning xoli, husni. — Shuhrat, Shinelli yillar

  • Xol qoʻymoq 1. Yasama xol hosil qilmoq; biror joyga nuqta yoki xolga oʻxshatib belgi qoʻymoq. Ikki qosh oʻrtasi qizil xol qoʻymoq Hindu qizlarining qadim koʻrkidir. — Gʻ. GʻulomLaʼli shakar, soʻzlari bol, Oq yuziga qoʻyibdi xol. — Bahrom va GulandomEndi boʻlar ish boʻldi. — Qoʻʼy, Xolvoy, muncha kuyding, Moʻl hosil yetkazding-u, Yigʻib olmay xol qoʻyding. — O. Qoʻchqorbekov
  • Xol boʻlib tushmoq Husn boʻlib turmoq, yarashmoq. — Yoʻl boʻlsin Avazxon oʻgʻlingizga, Xol tushgan Chambil elingizga — dedi Jortiboy oqsoqol Goʻroʻgʻliga. — Zulfizar bilan Avazxon
Полная статья →
xolis

sft. 1. Voqelikka haqqoniy nazar bilan qaraydigan, obyektiv baholaydigan.

Tarjima tanqidchisi xolis boʻlishi, tahlilga oldindan qatʼiy hukmlar bilan cheklanib kirishmasligi kerak. — Gʻ. Salomov, Tarjima nazariyasiga kirish

2. Begʻaraz, samimiy; taʼnasiz.

Mohlar oyimning Anvar bilan muomalasi xolis va samimiy edi. — A. Qodiriy Mehrobdan chayon

— U [Toʻxtasin Jalilov] bilganlarini menga minnatsiz, jon-dili bilan, xolis oʻrgatar edi, — dedi Halima. — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman

3. Qamoqqa olish, tintuv oʻtkazish kabi hollarda hukumat organlari tomonidan obyektiv guvoh sifatida chaqirilgan shaxs.

Xolis oʻzi ishtirok etgan tergov harakatini yuritish bilan bogʻliq holatlar boʻyicha guvoh tariqasida soʻroq qilinishi mumkin. — Gazetadan

4. Biror kimsa yoki narsadan xoli.

Dunyo nodonlardan xolis boʻlganda edi, bu olam yana ham munavvarlik kashf etardi. — Gazetadan

5. Xolis (xotin-qizlar ismi).

  • Niyati xolis Niyati sidqidildan, begʻaraz. Buni qarang, niyati xolis bolaman-da, oʻzingizga roʻpara kelib turibman. — S. Ahmad, Ufq
  • Xolis guvoh 1. Ikki tomonga ham betaraf guvoh,;
  • Xolis xizmat 1. Taʼnasiz, halol xizmat. Bu joy mehnatkashlarga xolis xizmat qiladigan oromgohdir. — K. Mahmudov, Qiziqarli pazandalikBu tintuv Sayfiyning xolis xizmati tufayli boʻlganligini u [Avaz] darhol angladi. — S. Siyoyev, Avaz
Полная статья →
xolisona

rvsh. 1. Haqqoniylik bilan, obyektiv holda.

Boburnomada esa tarixiy haqiqat xolisona ravishda qayd qilinadi. — Fan va turmush

Tanqid ayovsiz va xolisona boʻlishi kerak. — Gazetadan

2. Oʻz manfaatini koʻzlamagan holda, taʼna qilmasdan; begʻaraz.

Lekin shunga qaramay, bugungi kunda siz bizga xolisona yordam qoʻlini choʻzib turibsiz!\. — Shayxov, Rene jumbogʻi

Полная статья →

Показать все · 45 →

В определениях

184

Показать все · 184 →

Сказки

13
Bir xotinga bir er
Устное народное творчество

Bu ertakda boyning xizmatkori sevgan qiziga uylanishni orzu qiladi, ammo boyning xiyonati tufayli toʻy kuni kutilmagan voqealar sodir boʻladi. Qizning zukkoligi

Bir xumcha oltin
Устное народное творчество

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Doro va Iskandarbek
Устное народное творчество

Doro podsho tuhmat tufayli homilador xotinini haydab yuboradi. Ayol oʻgʻil tugʻib, uni Iskandarbek deb ataydi va taqdirga tashlab ketadi. Iskandarbek turli qiyi

Gʻulombachcha
Устное народное творчество

Kambagʻal kampirning oʻgʻli Gʻulombachcha podshoh qiziga qul qilib sotiladi va u bilan birga oʻqib, bir-biriga mehr qoʻyadi. Podshoh qizi Gʻulombachcha va boshq

Hiylagar bedana
Устное народное творчество

Bu ertakda hiylagar tulkining zagʻizgʻon bolalarini yeb qoʻyishi va donishmand bedananing aralashuvi bilan tulkidan qutulish yoʻli topilishi haqida hikoya qilin

Mohistara
Устное народное творчество

Shahzoda Shavkat sirli kiyikni quvib, oʻzga olamga tushib qoladi va u yerda parizod Mohistaraga oshiq boʻladi. Bu sarguzasht uning hayotini butunlay oʻzgartirib

Показать все · 13 →

Диалектные материалы

2
mäshkä
Qashqadaryo viloyati · poxol

moshning doni ajratib olingandan keyin qolgan poxoli, chiqindisi

xolis qoʻl
Andijon viloyati · oʻrta qoʻl va jimjiloq oʻrtasidagi barmoq