Qidiruv

bogʻl. Ayrim gaplar yoki gap boʻlaklarini oʻzaro bogʻlab, “yoki”, “yoxud”, “mayli”, xohlasa, boʻlsa ham kabi maʼnolarda takror holda ishlatiladi.

Xoh kelsin, xoh kelmasin — menga bari bir. Xoh yosh, xoh qari — hamma toʻplandi. Xoh bugun, xoh ertaga.

Har narsadan aziz bu yer tuprogʻi: Qadamni xoh koʻzim, xohi yerga qoʻy! — M. Alaviya

ot Biror narsani xohlash, istash, istak.

Suvning oqishiga qara, Xalqning xohishiga qara! — Maqol

— Musobaqada yutib chiqish uchun eng avval gʻalaba qilishga zoʻr xohish va ishonch kerak, — degan edi Norjon aka. — F. Musajonov, Chiqindi

U [Jaynak mirzo] hol-ahvol soʻrab kelganlarni Hoji otaning xohishi bilangina ichkariga qoʻyardi. — Yoshlik

qáledim

qálegen, hámme, hárbir, hárqanday

fl. 1. Biror narsaga oʻzida ehtiyoj sezmoq, unga erishishni istamoq.

Meʼmorni oʻz holiga qoʻyib berish kerak. U shuni xohlardi. — Mirmuhsin, Meʼmor

Nasibaning oʻzi oʻqishni xohlamasa, hech kimga gap tegmaydi. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar

Yoshi ortib borayotgan har bir qiz, har bir juvon singari Toʻraxon bola koʻrishni xohlar edi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Oʻz xohishi bilan tanlamoq, rozi boʻlmoq (qiz yoki yigit haqida).

[Ona qiziga:} Unga yoʻq deysan, bunga yoʻq deysan, kimni xohlaysan oʻzi? Yo bironta bilan gap berib yuribsanmi? — Yoshlik

Men Azimjon akamni xohladim, yaxshi koʻraman, tegmasam oʻlaman degani yolgʻon ekan-da? — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

qále-qáleme, qálep-qálemey