Qidiruv

«xoʻr» boʻyicha 341 ta natija

Filtr

Boʻlim

Lugʻatlar Ertaklar Shevalar

Lugʻat turi

Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik

Tildan

Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha

Tilga

Oʻzbekcha Ruscha Inglizcha Qoraqalpoqcha Nemischa Fransuzcha Arabcha Lotincha Turkcha

Lugʻat maqolalari

208 ta

xor

Izohli lugʻat · yana 10 ta lugʻatda

sft. 1. Beeʼtibor; kamsitilgan, tahqirlangan.

Ochman! Yalangʻochman! Xorman! Siz u deb soʻkasiz, bu deb soʻkasiz, bas-da shuncha xoʻrlanganim! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

2. Nochor ahvolga tushgan; gʻoyat qashshoq.

Hunar — zar, hunarsiz — xor. — Maqol

Hunarli el xor boʻlmas. — Maqol

3. Beqadr, qimmati tushgan.

Bozorda mevalar xor.

Xor boʻlmoq Beqadr, behurmat boʻlmoq. [Muqimiy:] Haqiqat istaganlar boʻldilar xor, Kimiki muttahamdur, yurtga sarkor. — S. Abdulla, Ota va oʻgʻil
Xor qilmoq (yoki tutmoq) Beqadr, behurmat qilmoq; ayanchli ahvolga solmoq. Bu uch bolani Nodira xor qilib qoʻyishni istamasa ham, erining faqirligi bunga mone edi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon[Oʻzbek oyim Zaynabga:] Kelinni xor tutar ekan, demasinlar, sen ham oʻzingni tuzat! — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Toʻliq maqola →

xoʻra

Izohli lugʻat · yana 2 ta lugʻatda

sft. Ovqatni tanlamay koʻp yeydigan, serovqat.

— Xotining xoʻra boʻlsa — urdi xudo, moling xoʻra boʻlsa — berdi xudo, deb shuni aytar ekan-da! — luqma tashladi Sherali. — M. Muhamedov, Qahramon izidan

— Obbo, meni siz ham xoʻra deb ataysiz. Aslida oʻlgudek chimxoʻrman! — dedi Goʻpponboy. — Sh. Xolmirzayev, Qil koʻprik

Toʻliq maqola →

xoʻrak

Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Yeyish mumkin boʻlgan narsa; yemish, ovqat.

Aqlli odam qish gʻamini yoz yer, Kecha boʻlsa, xoʻragini oz yer. — Maqol

Dasturxonda turfa noz-neʼmatlar — xoʻraklar: palov, nisholda, holva — T. Murod, Yulduzlar mangu yonadi

Yaqinlarda tabiblarga koʻrsatgan edim, qoningiz oz, qimiz iching, xoʻrak oldidan mayiz isteʼmol qiling, deb kengash berdilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

2. Mol, hayvon, parranda ovqati (yem, don va shu kabilar).

Koʻyga xoʻrak bermoq.

— Nega xoʻrakka terib tashlagan bezdek boʻzrayib turibsan? — dedi Mavlon. — B. Rahmonov, Mardlar qissasi

3. s. t. Xoʻra.

Xoʻrak qilmoq Ovqat yemoq, ovqatlanmoq. — Xoʻrak qildingizmi? — dedi [Kumush Otabekka]. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Toʻliq maqola →

xoʻrda

Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

ot Guruchli suyuq ovqat; mastava.

Nihoyat, tushga yaqin oyisi qilib bergan achchiq xoʻrdani ichib, bir oz oʻziga keldi — P. Qodirov, Uch ildiz

Shoqosim qayerdadir pishirib bergan serqatiq xoʻrda oshdan u [Gulnor] yarim kosa ichdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Birovning xoʻrda-burdasida boʻlmoq
Ham xoʻrdani, ham burdani urmoq Ikki taraflama manfaatdor boʻlmoq.

Toʻliq maqola →

xorij

Izohli lugʻat · yana 3 ta lugʻatda

ot 1. Biror narsadan xoli, ozod, boʻsh (odam haqida).

Oʻrtoq Mansur, meni shu ishdan xorij qilib qoʻyish yaxshi boʻlar edimi, deyman. — Z. Said, N. Safarov, Tarix tilga kirdi

2. Xorijiy mamlakat; chet el.

Nonushtadan keyin xorijda ishlagan, kulrang diplomat koʻtargan bir kishi kirib keldi. — N. Aminov, Qaltis xato

Toʻliq maqola →

xoʻroz

Izohli lugʻat · yana 5 ta lugʻatda

ot 1. Xonaki tovuqlarning va baʼzi tovuqsimonlarning erkagi.

Babaq xoʻroz. Urushqoq xoʻroz.

Qoʻnoqdagi xoʻroz choʻzib-choʻzib qichqirdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

2. koʻchma S. t. Tanti; mard.

Xoʻroz yigit.

Tantiboyvachchanikiga boramiz ertaga Juda xoʻroz odam. Koʻrsangiz, oʻzingiz ham hayron qolasiz. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Gʻanivoy juda bopta ish qipti, bunaqa ishni yigitning xoʻrozi qiladi, — dedi Burgut. — S. Ahmad, Choʻl burguti

Xoʻroz gap yoki gapning xoʻrozi [Yusufjon:] Hamzaxon, nuqul haqiqatni dangal yozibsiz, Boylardan qoʻrqmay, xoʻroz gap qilibsiz. — K. Yashin, Hamza
Xoʻroz qichqirmasdan Nihoyatda barvaqt, erta tongda. Vrach qabuliga birinchi boʻlib yozilay, deb xoʻroz qichqirmasdan kelgandim. — MushtumKelin xoʻroz qichqirmasdan turib, nonga xamir qordi. — Gazetadan

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 208 →

Taʼriflar ichida

7 ta

umoch

Izohli lugʻat

umoch Uvalangan xamir solib pishirilgan suyuq osh. Arslonqul zarang tovoqdagi umochni katta qoshiq bilan xoʻr-xoʻr ichdi. Oybek, Navoiy Atala, umoch kabi suyuq oshlarning

turtkilamoq

Izohli lugʻat

turtkila Hadeb turtavermoq, betoʻxtov turtmoq. Turtkilab Hasanni ham podshoning oldiga haydab keldi. Bahrom va Gulandom Yechinib olishgach, uch ogʻayni bir-birini turtkil

turtmoq

Izohli lugʻat

turt Gavda (tana)ning biror aʼzosi (qismi) bilan teginmoq, tegmoq. Turtib yubormoq. Polvon odamlarni itarib, turtib oʻtdi. J. Sharipov, Xorazm Toʻrt kun avval, ertalab ma

qartaymoq

Izohli lugʻat

qartay ayn. Qarimoq 1. Qartayib qolgan odam, Qartaysangiz ham quyulmaysiz. H. Nazir, Yaxshi ism Qartayganda xoʻr boʻp qolgan oʻzimdi(r), Sen anglagin gulday soʻlgan tarzi

ovora

Izohli lugʻat

ovora Biror joyda qoʻnim topmagan; darbadar, sargardon. Kamsitilgan, xoʻr tutilgan bechoralar. Qadr-u qiymat, shon-sharafsiz ovoralar. F. Gʻulom, Tanlangan asarlar Kim bi

ovora

Izohli lugʻat

ovora Biror joyda qoʻnim topmagan; darbadar, sargardon. Kamsitilgan, xoʻr tutilgan bechoralar. Qadr-u qiymat, shon-sharafsiz ovoralar. F. Gʻulom, Tanlangan asarlar Kim bi

Hammasini koʻrish · 7 →

Ertaklar

59 ta

Aql va boylik

Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda cholning toʻrt oʻgʻli orasidan eng aqlli va mehnatkashini tanlashi haqida hikoya qilinadi. Ertak boylik va aql oʻrtasidagi munosabatni koʻrsatib b

Arab laqqi

Xalq ogʻzaki ijodi

Kambagʻal chol Arab laqqi podshoh saroyida xizmat qilib yuradi. Uning hayoti kutilmaganda yaxshi tomonga oʻzgaradi va boyib ketadi.

Ayiqpolvon

Xalq ogʻzaki ijodi

Uch opa-singil otalarining zolimligidan qochib, har biri oʻz yoʻliga ravona boʻladi. Kenja qiz Iqbol ayiq bilan turmush qurib, Ayiqpolvon ismli oʻgʻil koʻradi.

Bahrom va Sherzod

Xalq ogʻzaki ijodi

Bahrom hunarga qiziqqan shahzoda boʻlib, otasi bilan kelishmovchilik tufayli yurtidan ketadi. U oʻz hunari tufayli xavfli vaziyatdan qutulib, sevgisini topadi.

Bir xumcha oltin

Xalq ogʻzaki ijodi

Uch oʻgʻilga otasidan qolgan bir xumcha oltin va ularning taqdiri haqida hikoya qilinadi. Ertakda mardlik, adolat va doʻstlikning qadr-qimmati ochib beriladi.

Boyning oʻgʻli

Xalq ogʻzaki ijodi

Boyning erka oʻgʻli otasidan qolgan mol-mulkni isrof qilib, doʻstlarining soxta maqtovlariga uchadi. Oxir-oqibat, u otasining vasiyatiga amal qilib, kutilmagan

Hammasini koʻrish · 59 →