Hayot Foundation loyihasi
Loyiha haqida
Oʻz
Oʻz

Qidiruv

«xilda» boʻyicha 62 ta natija: Izohli

Filtr
Boʻlim
Lugʻatlar Ertaklar
Lugʻat turi
Izohli Tarjima Terminologik Frazeologik

Lugʻat maqolalari

21 ta
xil

ot Biror narsaning navi, turi; zot, jins.

Ikki xil fikr. Atlasning yetti xil rang jilosi.

Lekin Karim Toirov degani ham boʻsh kelmaydiganlar xilidan ekan. — S. Ahmad, Yulduz

Ichimliklarning qaysi xilidan soʻrasangiz — tayyor. — S. Zunnunova, Olov

Dildor qoshlarini, yelkalarini uchirib, ming xil muqom bilan qoʻshiq aytardi. S. — Ahmad, Ufq

  • Bir xil 1. Bir turli; har jihatdan teng. Kunlar bir xil, kunlar zerikarli. — S. Siyoyev, YorugʻlikTosh koʻzaga tushsayam, koʻza toshga tushsayam, oqibat bir xil — tosh sinmaydi, koʻza sinadi. — S. Siyoyev, YorugʻlikKoʻp lashkar vagʻirlashdi, Togʻlarning qushi uchdi. Qoʻrqoqning hushi uchdi, Bir xili otdan tushdi. — Yusuf va Ahmad
  • Bir xil boʻlib ketmoq Toʻlqinlanmoq, hayajonlanmoq; oʻzini noqulay sezmoq. U boʻyinbogʻini bogʻlarkan, xotiniga razm solib, koʻngli bir xil boʻlib ketdi. — S. Nurov, Maysalarni ayoz urmaydi
  • Xil tushmoq (yoki kelmoq) Bir-biriga mos kelmoq, mos tushmoq. Koʻp oʻtmay [Nabijon bilan raisning] oralaridan ola mushuk oʻtadigan, gaplari gaplariga xil kelmaydigan boʻlib qoldi. — F. Nasriddinov, Ota oʻgʻli
Toʻliq maqola →
xilʼat

ot 1. kk. kt. Odatda inʼom hadya qilinadigan qimmatbaho toʻn.

Duodan keyin hudaychi ikki toʻn keltirib, kimxobni domla Niyozga va qora baxmaldan tikilgan mirzaboshilik xilʼatini Anvarga kiydirdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

2. esk. Umuman, toza kiyim libos.

Ajab xilʼat yarashgan qomati zebolaring bordir. — Muqimiy

Xilʼati raʼno, boʻyi zebo gulistonim meni. — Furqat

Toʻliq maqola →
xilof

Zid. qarama-qarshi, teskari.

Qoidaga xilof harakat. Intizomga xilof ravishda.

Birovnikini olish shariatga xilof. musulmonlar! — Sharq yulduzi

  • Xilofi sharʼiy Shariat, dim koʻrsatmalariga zid, qarshi. Mana shunday xilofi shaʼriy ishlaringizning kasofatidan bunday kunlarga tushdingiz. — S. Ayniy, Qullar
Toʻliq maqola →
xilqat

ot kt. Yaratilgan, bunyod qilingan narsa yoki kimsa.

Bunchalar bedilsan, benoyon xilqat. — A. Oripov

Bemir menga uzoq tikilib turdi. Xuddi meni birinchi koʻrayotganday. ajib xilqatga tikilayotganday tomosha qildi. — A. Nurmurodov, Urush bevalari

Toʻliq maqola →
xilvat

sft. 1. Odamlardan, koʻzdan yiroq, hech kim koʻrmaydigan, odam kam boʻladigan; pana, ovloq, chekka.

— [Chol] Biz bilan xilvat uyda gaplashdi, — dedi Usmon. — O. Husanov, Qoʻshiqchining taqdiri

Usmonbek Oʻratepa qozisiga qarashli xilvat va dabdabali uyda yolgʻiz, daricha yonida oʻtirib, Turkistonning harbiy kartasini koʻzdan kechirmoqda. — Sh. Toshmatov, Erk qushi

Imtihon haftasi kirishi bilan fakultetda xilvat burchak qolmadi. — A. Qahhor, Sarob

Keyingi yakshanba borilgan joy haqiqatan salqin, xushhavo, xilvat yer ekan. — S. Abdulla, Oʻrtoq Xolnazarov

2. ot Tinch, osuda joy.

[Husayn:] Doʻstim, yoshligimizni zamon olib ketdi qolgan umrimizni xilvatda va farogʻatda oʻtkazaylik. — Uygʻun va I. Sulton, Alisher Navoiy

  • Xilvat qilmoq Panada suhbat qurmoq, gapirishmoq.
Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 21 →

Taʼriflar ichida

35 ta
matroska

matroska Matroslarning keng qaytarma yoqali maxsus ustki koʻylagi; xotinlar yoki bolalarning shu xilda tikilgan koʻylagi.

standartlamoq

standartla Bir standartga keltirmoq, standartga muvofiq, bir xilda, bir qolipda ishlamoq, yasamoq, hozirlamoq. Standartlangan binolar.

izotermik

izotermik maxs. Izotermaga oid, izotermalar bilan bogʻliq boʻlgan. Izotermik chiziqlar. Temperaturasi oʻzgarmay, bir xilda turadigan. Izotermik vagon.

beshotar

beshotar Oʻqdoniga beshta oʻq joylash-tiriladigan, besh zaryadli. Beshotar miltiq. Har ikki qoʻrboshiga bir xilda sarpo kiygizildi: zarbof toʻn, simobiy salla. Yelkalarig

reduktor

reduktor Aylanma harakatni tishli gʻildiraklar yordami bilan bir valdan ikkinchi valga uzatuvchi mexanizm. Truboprovod, gaz balloni va shu kabilar idishdagi suyuqlik yoki

metonimiya

metonimiya metonymia — qayta nomlash yun. ad. Biror predmet yoki hodisa nomini shu predmet bilan bir oʻrin olgan boshqa predmet nomi bilan almashtirish; shu xilda ishlati

Hammasini koʻrish · 35 →

Ertaklar

6 ta
Duradgor bilan tikuvchi
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda hunarmand doʻstlar oʻrtasidagi raqobat va muhabbat hikoya qilinadi. Tikuvchi oʻz mahorati tufayli malikaga uylanib, podshohlikka erishadi.

Jonon piyola
Xalq ogʻzaki ijodi

Qoʻqon podshosining qimmatbaho piyolasi sinib qoladi va uni tuzatishga hech kim qodir boʻlmaydi. Faqatgina bir kal shogird oʻzining aql-zakovati bilan bu muammo

Mohistara
Xalq ogʻzaki ijodi

Shahzoda Shavkat sirli kiyikni quvib, oʻzga olamga tushib qoladi va u yerda parizod Mohistaraga oshiq boʻladi. Bu sarguzasht uning hayotini butunlay oʻzgartirib

Momir bilan Somir
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda shohning ikki oʻgʻli Momir va Somirning boshidan kechirgan sarguzashtlari, ularning ajralishlari va qayta topishishlari hikoya qilinadi. Ertak qah

Saxiy bilan baxil
Xalq ogʻzaki ijodi

Ushbu ertakda saxiy va baxil ikki do'stning sarguzashtlari tasvirlanadi. Saxiyning yaxshi amallari uni doim qutqarsa, baxilning yomon niyatlari uni halokatga ol

Sirli tush
Xalq ogʻzaki ijodi

Bu ertakda podshohning tushiga ta'bir bergan qizi Oina otasi tomonidan o'limga hukm qilinadi. U cho'lda qolib, o'tinchi yigit Salom bilan uchrashadi va birgalik