fl. 1. Qoʻlidagi biror narsani boshqa bir shaxsga bermoq, qoʻl choʻzib tutqizmoq, birovga tutmoq.
Choy uzatmoq. Gul uzatmoq.
Raʼno kitobni sekingina yopib, Anvarga uzatdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon
Tamila unga soʻrgʻich kiygizilgan sutli shishani uzatdi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Yuzini roʻmol bilan toʻsgan bir ayol derazadan osh uzatdi. — S. Ahmad, Hukm
2. koʻchma s.t. Pora (pora tarzidagi narsa) bermoq.
Unga biror narsa uzatmasangiz, ishingiz bitmaydi.
3. Biror tomonga yoʻnaltirmoq, choʻzmoq, yozmoq; rostlamoq (oyoqni, qoʻlni).
Sherali dum-dumaloq qoʻlini Karimga uzatdi. S. Karomatov, Oltin qum. U ikkala oyogʻini uza-tib, oʻzini uyqu ixtiyoriga topshirdi. — F. Musajonov, Himmat
4. sprt. Irgʻitib, tepib, ikkinchi oʻyinchiga oʻtkazmoq, yetkazib bermoq; oshirmoq (toʻp, shayba va shu kabilarni).
bir-birlarining qarshi hujumlarini mustahkamlab, toʻpni qisqa va aniq uzatib oʻynar edilar. — Gazetadan
5. Maʼlum joygacha birgalashib bormoq, kuzatmoq.
Uni elektr chiroqli stolba tagigacha uzatib, soʻng xayrlashdi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
Usta Olim Otabekni koʻchagacha uzatib chiqdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
6. Biror manzilga yoʻllamoq, joʻnatmoq.
Ona bugun uzatadi oʻz oʻgʻlini frontga. — H. Olimjon
Mengboy tanishlarini uzatdi, yana Gʻaffor bilan bufetga qaytib kirdi. — Sh. Xolmirzayev, Ogʻir tosh koʻchsa
7. Yetkazmoq, yetkazib bermoq.
Xabarlarni uzatmoq, Elektr tokini uzatmoq.
8. Turmushga chiqarmoq, erga bermoq.
Qiz bola ota-onaga omonat, uzatib tinchiy! — S. Zunnunova, Yangi direktor
Siz uzatishni xohlamasangiz ham, balki u erga tegishni xohlab qolgandir. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
Kelin qilsang — yoʻqdan qil, qiz uzatsang — borga qil. — Qanotli soʻzlar
- Koʻrpaga qarab oyoq uzatmoq
- Oyoq uzatib [Fotima:] Men ham dunyoga umid bilan kelganman, oyogʻimni uzatib oʻtirarmikanman, deb oʻgʻil oʻstirganman. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlarPensiyaga chiqib ketib, endi oyoqni uzatib yotaman. — Z. Egamberdiyev, K. Xolmuhamedov, Qari bilganni — pari bilmas
- Qayoqqa uzatsa, qoʻli yetadi yoki qoʻlini qayoqqa uzatsa, yetadi Nimani istasa, shuni udda qiladi; har qanday mushkulotni hal qilishga qodir. [Zuhra:]Kimga gapirsang, gaping oʻtadi; qayoqqa uzatsang, qoʻling yetadi. — A. Qahhor, Ogʻriq tishlar