Qidiruv

olm. 1. (joʻnalish, oʻrin-payt, chiqish kelishiklarida — unga, unda, undan)

2. ksh. olm. 3-shaxs birlik Soʻzlovchi va tinglovchidan boshqa shaxsni, nutq jarayonida qatnashmayotgan shaxs (oʻzga)ni bildiradi.

U mendan bir yosh katta. Undan yoshar oʻrnak olishadi.

U ketgandan keyin, Sidiqjon shu yerning oʻzida choʻkka tushdi. — A. Qahhor, Qoʻsh-chinor chiroqlari

Mana, boshqarma boʻlimida uni [Iskandarovni] rosa qizartirishdi. — S. Ahmad, Bosh ogʻrigʻi

Uning ovozi oʻziga juda uzoqdan eshitilayotganga oʻxshardi. — S. Ahmad, Yulduz

3. koʻrs. olm. Soʻzlovchidan naridagi yoki uzoqdagi kimsa, narsani koʻrsatish uchun qoʻllanadi.

Bu kitobni emas, u kitobni bering. U yigitni taniysanmi? Daryoning u yogʻi.

U yerda nima koʻp — past-balandlik. — Shuhrat, Oltin zanglamas

Men boʻlsam uning yoʻlini allaqachon topib qoʻyganman. — X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati

1. Yashash uchun yoki turli tashkilot, muassasa va shu kabilar joylashishi uchun moʻljallangan bino

Uch xonali

Besh qavatli

Baʼzan koʻrinar koʻzga Shohona uylar koʻrkam — Gʻayratiy

Faqat kanal emas, balki toʻgʻonlar, shlyuzlar, temir-beton uylar ham bir yoʻla va birdaniga qurilayotganga oʻxshaydi — Ibrohim Rahim, Chin muhabbat

2. Yashash uchun moʻljallangan bino ichidagi har bir xona

Bu bino uch uy va bir ayvondan iborat

Yorugʻ

Keng

Uylarda, ayvonlarda xotinlar koʻp edi — Oybek, Tanlangan asarlar

Ochiq eshikdan esgan shamol uy ichida Sabogulning sochlarini toʻzgʻitdi — Sa’dulla Karomatov, Oltin qum

3. Biror ijtimoiy talabni qondirishga qaratilgan muassasa

Mehribonlik uyi

Dam olish uyi

Madaniyat uyi

Quyoshning aksida koʻrinar yaqqol Maʼrifat uyiga tashlangan qadam — Gʻayratiy

4. Biror oila yoki xonadon oʻrnashgan bino va shu binoga taalluqli yer; hovli

Qizlik uyga qirq ot boylanar — Maqol

Uylar, koʻchalar qulf urib gullagan daraxtlar orasiga shoʻngʻigan — Guldasta

Bogʻkoʻcha tamom boʻlganidan keyin brigadirning uyidan oʻtishga toʻgʻri keladi — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

5. Oila; xonadon. Uy ichi - oila aʼzolari. Uyi buzilmoq - er-xotinning ajralganligi, oilasi barbod boʻlganligini bildiradi. Uyi kuymoq - xonavayron boʻlmoq

Qirquy quda boʻlsa, qirq yil qirgʻin boʻlmas — Maqol

Yomon arava yoʻl buzar, Yomon kishi uy buzar — Maqol

Farzand - uy obodligi, Kelajak niholidir! — Yo. Mirzo

Uydagilar mening havoyiroq boʻlib qolganimni bilishadi — Sa’dulla Siyoyev, Yorugʻlik

[Xolisxon:] Uy ichlarimiz qalay, barisi tirikmi? — Hamza, Paranji sirlari

unda mening uyim kuyadi-ku, axir — Komil Yashin, Hamza

ot Katta noksimon kosaxonali, kalta dastali, koʻp torli, chertib chalinadigan musiqa asbobi.

Ud chalmoq.

Ud [barbat] — qadimgi Oʻrta Osiyoda chertma torli musiqa asbobi. — Fan va turmush

und. s. Biror narsadan shikoyat, ranjish, boʻgʻilish kabi tuygʻularni ifodalaydi.

Uf, havo judayam dim! Uf, sarimsoq isi kelyapti! Uf, hamma yoqni tutun bosib ketdi!

— Uf! Suvsadim, — dedi Fotima yelpigʻichini silkitar ekan. — P. Tursun, Oʻqituvchi

Xotin paranjisi bilan ayvonning oldiga oʻtirib olgach, uf, deb chayqaldi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Yigit ichkari kirdi; qoʻlidagi portfelini divanga uloqtirdi; uf tortib, peshonasiga urdi. — A. Qahhor, Qaygʻular

und. s. Charchash, boʻgʻilish kabi ruhiy-jismoniy his-tuygʻularni ifoda etadi.

[Maryam:] Uh! Juda qiyin holda qoldim-da!Hamza, Kim oʻgʻri?

— Uh, bu Govning qilayotgan nayrangi! — dedi-da, Abdurasul tokchaga suyab qoʻyilgan qoʻshotarni qoʻliga oldi. — P. Tursun, Oʻqituvchi

shv. (u — choʻziq) Oʻgʻil.

Bejoy bildim, toʻram, Yodgor ulingni, Aymoqning yurtiga talab qilibdi; Qanday joʻnatasan jon-u dilingni?! — Yodgor

Armon bilan men uldan ayrildim der, Ketganingni, bolam, bilmay qoldim der. — Ravshan