Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«уйини» бўйича 242 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

183 та
уй
Изоҳли луғат · яна 8 та луғатда

УЙ ъяшашга, ишлашга хизмат қиладиган қурилмаъ, ъбинў, ъхона'. Бу воқеа ўртоғимнинг у й и д а содир бўлган эди. Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу от ўй тарзида талаффуз қилинган (ЭСТЯ, I, 513), ўша даврлардаёқ üй тарзида ҳам талаффуз қилинган (ДС, 513), ўзбек тилида ü унлисининг юмшоқлик белгиси ёʻқолган: ўй > üй >

1. Яшаш учун ёки турли ташкилот, муассаса ва шу кабилар жойлашиши учун мўлжалланган бино

Уч хонали

Беш қаватли

Баъзан кўринар кўзга Шоҳона уйлар кўркам — Ғайратий

Фақат канал эмас, балки тўғонлар, шлюзлар, темир-бетон уйлар ҳам бир ёʻла ва бирданига қурилаётганга ўхшайди — Иброҳим Раҳим, Чин муҳаббат

2. Яшаш учун мўлжалланган бино ичидаги ҳар бир хона

Бу бино уч уй ва бир айвондан иборат

Ёруғ

Кенг

Уйларда, айвонларда хотинлар кўп эди — Ойбек, Танланган асарлар

Очиқ эшикдан эсган шамол уй ичида Сабогулнинг сочларини тўзғитди — Саъдулла Кароматов, Олтин қум

3. Бирор ижтимоий талабни қондиришга қаратилган муассаса

Меҳрибонлик уйи

Дам олиш уйи

Маданият уйи

Қуёшнинг аксида кўринар яққол Маърифат уйига ташланган қадам — Ғайратий

4. Бирор оила ёки хонадон ўрнашган бино ва шу бинога тааллуқли ер; ҳовли

Қизлик уйга қирқ от бойланар — Мақол

Уйлар, кўчалар қулф уриб гуллаган дарахтлар орасига шўнғиган — Гулдаста

Боғкўча тамом бўлганидан кейин бригадирнинг уйидан ўтишга тўғри келади — Ў. Усмонов, Сирли соҳил

5. Оила; хонадон. Уй ичи - оила аъзолари. Уйи бузилмоқ - эр-хотиннинг ажралганлиги, оиласи барбод бўлганлигини билдиради. Уйи куймоқ - хонавайрон бўлмоқ

Қирқуй қуда бўлса, қирқ йил қирғин бўлмас — Мақол

Ёмон арава ёʻл бузар, Ёмон киши уй бузар — Мақол

Фарзанд - уй ободлиги, Келажак ниҳолидир! — Ё. Мирзо

Уйдагилар менинг ҳавойироқ бўлиб қолганимни билишади — Саъдулла Сиёев, Ёруғлик

[Холисхон:] Уй ичларимиз қалай, бариси тирикми? — Ҳамза, Паранжи сирлари

унда менинг уйим куяди-ку, ахир — Комил Яшин, Ҳамза

Тўлиқ мақола →
уя
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

от 1. Ёввойи ҳайвонлар, қушлар ва ҳашаротларнинг яшаш ва кўпайиш учун мослаб ясаган жойи, уйи; ин.

Қалдирғоч уяси. Арининг уяси. Юмронқозиқнинг уяси. Бўри уяси. Қуш уясида кўрганини қилар. — Мақол

Ёʻлбарс боласини тутмоқ учун ёʻлбарс уясига кирмоқ керак. — Мақол

Қуш дўстлари, қушларни кутинг, дарахтларга уя ўрнатиб. — З. Диёр

Қаердадир ўргимчак уясига илинган пашша ғинғиллар эди. — А. Қаҳҳор, Сароб

2. Уруғни ташлаш, экиш учун очилган чуқурча, жой.

Ҳар уяга маълум миқдор-да чигит экишга кўчиш энг муҳим масалалардандир. — Газетадан

Энди чигитни жўякка эмас, уяга жар эканмиз, Ҳатамбек. — Н. Сафаров, Ҳаёт мактаби

3. Ёмон ниятли кишилар ўрнашган ёки учрашадиган, тўпланадиган жой, макон.

Жосуслар уяси. Текинхўрлар уяси. Ўғрилар уяси.

Қўзғолончилар аввалги ғайрат билан олға талпиндилар. Душман уясига айланган Кармана шаҳрига ёʻл очиқ эди. — М. Осим, Аждодларимиз қиссаси

— Ўша пайтда бизнинг колхозга ҳаромхўрлар уя қўйган экан, мен кейин билдим, — деди Аброр. — П. Қодиров, Қалбдаги қуёш

4. Фитна, ваҳима, қайғу ва шу кабилар кўплаб мавжуд бўлган ёки пайдо бўладиган жой, макон.

Адоват уяси. Фисқ-фужур уяси.

Сиз аввал шаҳардаги ғулуни бартараф қилинг, фитнанинг уясини топинг. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 183 →

Таърифлар ичида

29 та
homesick инглизча

уйини, она юртини сог'инган; бе ҳомесикк а о'з ватанини сог'инмоқ (қо'msamoq) тоскующий по дому, по родине; to be homesick a соскучиться (истосковаться) по родине

мол-дунё

мол-дунё Кишининг бутун бойлиги, давлати; мулк. Юзбошининг мол-дунёси бениҳоя кўп, кечалари уйини ўн иккита мерган қўриқлар эди. А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқла

таъсип қилмоқ

таъсип қил Таъсип қилмоқ (ёки этмоқ) Сатторқул аканг уйини янги турмуш қолди Обиджонинг шуларга таъсип қиламан деб, мени кўп куйдирди-да! А. Қаҳҳор, Қўшчинор чир

каркас

каркас махс. Бино, иншоот ёки қурилманинг металл ёки ёғоч синчлари, скелет. Темир-бетон каркаси. Бир уйнинг эгаси булдозернинг тагига ётиб олиб, Уйимни бузадиган

ТОЛУЛА=

тўлдирмоқ, ғамламоқ — наполнять — бе филлед. Яйïз ер üзäлä üнüгли äвин, териб сен толулар-сä қазнақ эвин — Бўз ер узра унадиган донни, йиғиб сен хазина уйини тўлд

шодлик

шодлик Шод-хуррам ҳолат; хурсандлик, севинч, қувонч. Шодлик байрами. Шодликдан ўзини ёʻқотмоқ. Шодлик ёʻлга бошлади мени, Бахтиёрлик бўлди одатим, Шоир бўл

Ҳаммасини кўриш · 29 →

Эртаклар

30 та
Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Ақлли бола
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртак ўгай она зулмига учраган ақлли боланинг саргузаштлари ҳақида. У ўзининг зукколиги билан қийин вазиятлардан чиқиб, бахтли ҳаёт кечиришга мувафф

Ақлли илон
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда бир чол ва унинг уйида яшовчи илон ҳақида ҳикоя қилинади. Илоннинг боласи тушиб қолгач, чол уни қутқаради ва илоннинг ақллилигига гувоҳ бўла

Бароқхон
Халқ оғзаки ижоди

Бароқхон исмли мушук ёлғиз яшар экан. У ўз уйига ҳеч кимни киритмас, бироқ бир куни айёр тулки ва бўри унинг ишончига кириб, уни алдашга уринади.

Чол билан кампир
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда бир чолнинг булоқ бўйида топган сеҳрли буюмлари орқали бойиб кетиши ва адолацизликка қарши курашиши ҳикоя қилинади. Унинг топқирлиги ва жасо

Донишманд хотин
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда савдогар ҳар етти йилда бир шаҳрига қайтиб, хотин олади, аммо улар ёлғизликдан ўлиб қолишади. Учинчи марта у донишманд қизга уйланади, қиз э

Ҳаммасини кўриш · 30 →