Qidiruv

ot 1. Yovvoyi hayvonlar, qushlar va hasharotlarning yashash va koʻpayish uchun moslab yasagan joyi, uyi; in.

Qaldirgʻoch uyasi. Arining uyasi. Yumronqoziqning uyasi. Boʻri uyasi. Qush uyasida koʻrganini qilar. — Maqol

Yoʻlbars bolasini tutmoq uchun yoʻlbars uyasiga kirmoq kerak. — Maqol

Qush doʻstlari, qushlarni kuting, daraxtlarga uya oʻrnatib. — Z. Diyor

Qayerdadir oʻrgimchak uyasiga ilingan pashsha gʻingʻillar edi. — A. Qahhor, Sarob

2. q.x. Urugʻni tashlash, ekish uchun ochilgan chuqurcha, joy.

Har uyaga maʼlum miqdor-da chigit ekishga koʻchish eng muhim masalalardandir. — Gazetadan

Endi chigitni joʻyakka emas, uyaga jar ekanmiz, Hatambek. — N. Safarov, Hayot maktabi

3. Yomon niyatli kishilar oʻrnashgan yoki uchrashadigan, toʻplanadigan joy, makon.

Josuslar uyasi. Tekinxoʻrlar uyasi. Oʻgʻrilar uyasi.

Qoʻzgʻolonchilar avvalgi gʻayrat bilan olgʻa talpindilar. Dushman uyasiga aylangan Karmana shahriga yoʻl ochiq edi. — M. Osim, Ajdodlarimiz qissasi

— Oʻsha paytda bizning kolxozga haromxoʻrlar uya qoʻygan ekan, men keyin bildim, — dedi Abror. — P. Qodirov, Qalbdagi quyosh

4. koʻchma Fitna, vahima, qaygʻu va shu kabilar koʻplab mavjud boʻlgan yoki paydo boʻladigan joy, makon.

Adovat uyasi. Fisq-fujur uyasi.

Siz avval shahardagi gʻuluni bartaraf qiling, fitnaning uyasini toping. — P. Qodirov, Yulduzli tunlar

fl. Ustma-ust qalashtirib, bir yerga toʻplamoq, uyum yoki gʻaram hosil qilmoq; yigʻmoq.

Toshlarni bir yerga uymoq. Terilgan paxtani uymoq. Beda uymoq.

Qamishlarni bogʻ-bogʻ qilib, kanal ichiga uyib, yoqishadigan boʻlishdi. — Oʻzbekiston qoʻriqlari

Boʻtaboyni qurol-yarogʻ uyib tashlangan bir hujraga olib kirishdi. — S. Ahmad, Hukm

Yuz-qoʻlini yuvib, muzdakkina boʻlib olgach, oʻz ekskavatori hozirgina uygan tuproq tepa ustiga chiqib, chordana qurdi. — Sh. Gʻulomov, Shonli avlod

1. Yashash uchun yoki turli tashkilot, muassasa va shu kabilar joylashishi uchun moʻljallangan bino

Uch xonali

Besh qavatli

Baʼzan koʻrinar koʻzga Shohona uylar koʻrkam — Gʻayratiy

Faqat kanal emas, balki toʻgʻonlar, shlyuzlar, temir-beton uylar ham bir yoʻla va birdaniga qurilayotganga oʻxshaydi — Ibrohim Rahim, Chin muhabbat

2. Yashash uchun moʻljallangan bino ichidagi har bir xona

Bu bino uch uy va bir ayvondan iborat

Yorugʻ

Keng

Uylarda, ayvonlarda xotinlar koʻp edi — Oybek, Tanlangan asarlar

Ochiq eshikdan esgan shamol uy ichida Sabogulning sochlarini toʻzgʻitdi — Sa’dulla Karomatov, Oltin qum

3. Biror ijtimoiy talabni qondirishga qaratilgan muassasa

Mehribonlik uyi

Dam olish uyi

Madaniyat uyi

Quyoshning aksida koʻrinar yaqqol Maʼrifat uyiga tashlangan qadam — Gʻayratiy

4. Biror oila yoki xonadon oʻrnashgan bino va shu binoga taalluqli yer; hovli

Qizlik uyga qirq ot boylanar — Maqol

Uylar, koʻchalar qulf urib gullagan daraxtlar orasiga shoʻngʻigan — Guldasta

Bogʻkoʻcha tamom boʻlganidan keyin brigadirning uyidan oʻtishga toʻgʻri keladi — Oʻ. Usmonov, Sirli sohil

5. Oila; xonadon. Uy ichi - oila aʼzolari. Uyi buzilmoq - er-xotinning ajralganligi, oilasi barbod boʻlganligini bildiradi. Uyi kuymoq - xonavayron boʻlmoq

Qirquy quda boʻlsa, qirq yil qirgʻin boʻlmas — Maqol

Yomon arava yoʻl buzar, Yomon kishi uy buzar — Maqol

Farzand - uy obodligi, Kelajak niholidir! — Yo. Mirzo

Uydagilar mening havoyiroq boʻlib qolganimni bilishadi — Sa’dulla Siyoyev, Yorugʻlik

[Xolisxon:] Uy ichlarimiz qalay, barisi tirikmi? — Hamza, Paranji sirlari

unda mening uyim kuyadi-ku, axir — Komil Yashin, Hamza

oʻzbekchauyalmoq, xijolat boʻlmoqruschaстыдитьсяinglizchashy

Özüm yoldan azmiš bayatqa uyadtim O‘zim yo‘ldan ozganim uchun Tangridan xijolatdaman – Я сбился с пути и постыдился бога – I lost my way and was ashamed of God

oʻzbekchaXudoruschaБогinglizchaGod

Öküš ögdi birlä tümän min sana, Uyan bir bayatqa anar yoq fana Talay madhlar bilan tuman ming sanolar boʻlsin, Qodir va vohid ilohga, foniylik uning uchun yotdir

ot 1. Oʻz qilmishi, nooʻrin xatti-harakatidan xijolatlik hissi; nomus.

Betamizda bet boʻlmas, Bezorida uyat boʻlmas. — Maqol

Koʻnglida uygʻongan qoʻrquvmi, uyatmi — allaqanday tushunib boʻlmas bir tuygʻudan rangi oʻchib ketganini oʻzi ham sezib, Anvarga zimdan qarab qoʻydi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol

[Yoʻlchi:] Andak insof, uyat kerak. Cholning mehnatda chirigan koʻksiga bigizni sanchavermang! — Oybek, Tanlangan asarlar

Uyatni yigʻishtirib qoʻyib, Zamiralarnikiga telefon qildi. — Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri

2. Axloq-odob, taomil talabiga toʻgʻri kelmaydigan, unga zid ish, xatti-harakat va shu kabilar

Sanam xola ishq-muhabbatni qattiq uyat hisoblar edi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

Yo oʻgʻling sartarosh boʻlsa, uyalasanmi? Dunyoda gʻarlik uyat, oʻgʻirlik uyat! — E. Raimov, Ajab qishloq

3. Uyat boʻladigan, uyatli.

Oʻtgan xotinga gap tashlaydi, uyat gaplarni gapiradi. — Choʻlpon, Kecha va kunduz

Hisobchi uyat soʻz aytib, oyogʻini koʻtardi-yu, tepmadi. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

4. Uyatli ish, xatti-harakat, holat kabilarni alohida taʼkidlash, qayd etish uchun qoʻllanadi.

Duduqlanma, buyruq bajarildimi, yoʻqmi? Uyat! — I. Rahim, Chin muhabbat

Soqolingizda bitta ham qora tuk yoʻq-ku, yolgʻon gapirasiz, uyat! — Oybek, Tanlangan asarlar