Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«устам» бўйича 92 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

77 та
уст
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

от 1. Нарсаларнинг юқори томони; тепа; зид. паст.

Усти очиқ аравага юклар ортилди. — Ойбек, Танланган асарлар

Ясси қора столларнинг ён-вери одамга, усти эса уюм-уюм китобга тўла. — П. Қодиров, Уч илдиз

Эрининг ёрдамида хонтахта устини ширинликлардан бўшатди. — С. Анорбоев, Оқсой

Дўконхона бурчагида усти ейилган, текис косиб тўнкаси — Ойбек, Танланган асарлар

2. Ичга қарама-қарши томон; сирт.

Палтонинг усти. Идишнинг усти.

[Гулсумбиби] Усти кўк сирли катта челакни олиб, сигир соққани оғилхона томон кетди. — Ойбек, Танланган асарлар

Сидиқжон этикни чироққа солиб, устини, ичини кўрди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Саодатхон устига ҳеч нарса ёзилмаган, елимланган конвертни портфелига солиб қўйди. — С. Зуннунова, Янги директор

3. Кўчма Кийим, кийимлар мажмуи; уст-бош.

Усти юпун, қорни оч, озғин бола унинг ўзи эмасдек туюлди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Шу ҳам баҳонами? Устинг бут, қорнинг тўқ. Қордан қўрқасанми?! — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ

4. Зимма, масъулият.

Ҳоким текшириб, ҳеч бир натижа чиқара олмагандан кейин, айбни карвонсарой қоровули устига қўяди. — Ш. Зуннун, Ҳийлакор ўғри

Бу ёʻлда қанча зарба бўлса, устимга олишга ҳозирман. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

5. 3-шахс эгалик ва жўналиш, ўрин-пайт ва чиқиш келишиклари аффикслари билан (устига, устида, устидан) кўмакчи вазифасида макон, пайт, обект каби муносабатларни ифодалайди.

Меъмор аравадан тушиб, бир муддат бўлса ҳам майса устига ёнбошлади. — Мирмуҳсин, Меъмор

Қўрғонбеги от устида қўрғоннинг у бошидан бу бошига чопарди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Чой устида эри руҳиясини кузатади, унинг нечундир кайфи бузуқ — Мирмуҳсин, Топилган ҳусн

Пастда қамишзор ботқоқлик ва унинг устидан ўтган узун ёғоч кўприк бор эди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

Домла икки шиша пивонинг устидан юз грамм ароқни битта отиб, ўрнидан турди. — А. Қаҳҳор, Тўйда аза

  • Усти ялтироқ — ичи қалтироқ Кўринишдан яхши, мазмун-моҳияти яроқсиз, номақбул.
Тўлиқ мақола →
уста
Изоҳли луғат · яна 7 та луғатда

от 1. Бирор касб-ҳунар билан шуғулланувчи малакали мутахассис.

Соацоз уста. Этикдўз уста. Тикувчилик устаси. Иш устасидан қўрқар. — Мақол

Бу бинони ким қурган, Кўк билан улаштириб? Қоматин заб ўхшатган Устаси келиштириб. — Қ. Муҳаммадий

[Уйлаган:] Оғил солган усталарга доим қарашдим, лекин бировдан бир чақа сўраганим ёʻқ. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Маълум касб ёки ҳунарни эгаллашга ўргатувчи шахс; раҳбар, устоз.

Уста кўрмаган шогирд ҳар мақомда ёʻрғалар. — Мақол

Устанинг шогирди — ўн тўрт яшар Ёʻлдош дераза олдида ўтирарди. — Ойбек, Танланган асарлар

Ака-ука уста қўлида уч йил ишлашди — Мирмуҳсин, Меъмор

3. Шундай шахсларни билдирувчи сўзларга (шахснинг исми ёки бува, амаки каби сўзларга) қўшиб ишлатилади.

Қишлоқ чеккасида уста Абдуваҳоб деган, Аштдан кўчиб келиб қолган тожик яшайди. — Т. Ашуров, Оқ от

Уста бобонинг кайфи чоғ эди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Уста амаки, мундан халат тикиб берсангиз. — Гулдаста

4. Бирор иш, соҳанинг машҳур, моҳир билағони; моҳир.

Бадиий сўз устаси. Юқори ҳосил усталари. Санъат усталари.

5. Спортнинг у ёки бу соҳасида маълум натижаларни қўлга киритган спортчиларга бериладиган унвон ва шу унвонга эга бўлган шахс.

Спорт устаси. Хизмат кўрсатган спорт устаси.

6. Эпчил, чечан.

Марасул ака, кўк пиёз тўғрашга устасиз — А. Қаҳҳор, Оғриқ тишлар

Гапга ҳам уста экансиз — Мирмуҳсин, Меъмор

Майнабозчилик қилишга уста эди Раҳим ака. — Ф. Мусажонов, Ҳиммат

  • Уста солмоқ Уста, мутахассис ёллаб ишлатмоқ. Сидиқжон онаси кутгандан ҳам ортиқроқ ғайрат қилиб, ҳаш-паш дегунча ёғоч, сомон, бўйра, тахта ва бошқа нарсаларни ташиб олди ва тездан уста солди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Тўлиқ мақола →
устама
Изоҳли луғат · яна 2 та луғатда

от 1. Пул ҳисобида тайинли (белгиланган) миқдорга қўшиб бериладиган; устига қўшимча.

Агар пайкал сифатли ҳайдалган бўлса, механизаторга устама ҳақ тўланади. — Газетадан

Кузга бориб меҳнат ҳақидан ташқари қанча устама мукофот олишларини ҳам хаёлида чўтлаб айтиб берди. — С. Анорбоев, Ёʻлда ёʻлдош бўлганлар

2. Маҳсулотнинг ишлаб чиқарилиши билан боғлиқ бўлмаган, таннархдан ташқари, таннарх устига қўйиладиган.

Хуллас, эгов ва бошқа бир қанча товарларга ҳам мудирнинг ҳакалак отган нафсига жавоб берадиган даражада устама нарх қўйилди. — Газетадан

Ўғитларни жойлаштириш учун катта-катта омборлар зарур. Мана шуларнинг ҳаммаси устама харажатларни анча кўпайтириб юбормоқда. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

3. Қўшимча равишда; яна.

Бир неча тарёкийлар менинг ҳикояларимдан ўзларидан кетай деб қолдилар, баъзилари ҳозиргина еган афюнлари эсларида ёʻқ, яна устама афюн еб олдилар. — Ғ. Ғулом, Шум бола

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 77 →

Таърифлар ичида

2 та
AYAY

унвон, лақаб– почетное звание–ранк,титле. Аяй берди тамя ат устам кедüт – Аёғ (махсус идиш), тамға, от, қурол-анжом, либос берди – Пожаловал ему почетное звание, пе

KEδÜT

халат, кийим – халат, одежда – дрессинг-говн, дресс. Аяй берди тамя ат устам кеδüт – Аёғ (махсус идиш, қадаҳ), тамға, от, эгар-жабдуқ, либос берди – Он преподнес [е

Эртаклар

11 та
Беш қиз
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда беш опа-сингилнинг саргузаштлари, уларнинг меҳмоннаварлиги ва қийинчиликларга дуч келиши ҳикоя қилинади. Эртакда садоқат, хиёнат ва адолатн

Булбулигўё
Халқ оғзаки ижоди

Золим подшоҳнинг олтин чинори учун Булбулигўё қушини топишга чиққан кенжа шаҳзода саргузаштлари ҳақида ҳикоя қилинади. У ўзининг мардлиги ва садоқат

Жонон пиёла
Халқ оғзаки ижоди

Қўқон подшосининг қимматбаҳо пиёласи синиб қолади ва уни тузатишга ҳеч ким қодир бўлмайди. Фақатгина бир кал шогирд ўзининг ақл-заковати билан бу муаммо

Момир билан Сомир
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда шоҳнинг икки ўғли Момир ва Сомирнинг бошидан кечирган саргузаштлари, уларнинг ажралишлари ва қайта топишишлари ҳикоя қилинади. Эртак қаҳ

Олтмиш оғиз ёлғон гап
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда бир подшоҳ қизини олтмиш оғиз ёлғон гапира оладиган одамга беришини э'лон қилади. Кал исмли йигит бу шартни бажариб, подшоҳнинг иккинчи с

Қуёш ерининг паҳлавони
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда камбағал чол ва унинг ўғли Рустамнинг бой Ҳалимбой зулмидан қочиб, тоғда айиқлар билан дўстлашиб, паҳлавон бўлиши ҳикоя қилинади. Рустам о

Ҳаммасини кўриш · 11 →

Шева материаллари

2 та
устам
Хоразм вилояти · ғолиб, устун
устамак
Хоразм вилояти · орттирмоқ, кўпайтирмоқ