Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«уриниш» бўйича 72 та натижа

Филтр

Луғат мақолалари

19 та
уринмоқ
Изоҳли луғат · яна 5 та луғатда

фл. 1. Ўзини ҳар томонга урмоқ, ҳар ёққа талпинмоқ; ҳаракат қилмоқ, интилмоқ.

Қафасда қуш уринаётир.

Бозор-да юрган халқ — фуқаро ҳам кир-юпун, исқирт, ғазабли, шошади, туртинади, уринади. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Бирор ишни бажаришга киришмоқ; уннамоқ, тутинмоқ; бирор иш билан банд, овора бўлмоқ.

[Назокат] Ошга уринди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Чол ойнагини олиб, кўз ёшини артди ва яна ишга уринди. — Ойбек, Танланган асарлар

Сайфини илгарироқ ишга жўнатдим-да, ўзим нимагадир уриниб, кечроқ қолиб бордим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

3. Бирор ишни бажариш, бирор нарсага эришиш ва шу кабилар учун ҳаракат қилмоқ, ҳаракатида бўлмоқ.

Қиз уни [товуқни] ушлаб олгани кўп уринди, жуда қийналиб кетди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Аъзам кун бўйи Муҳиддинни холироқ учратишга уриниб кўрди, бўлмади. — Р. Файзий, Чўлга баҳор келди

Иложи борича унинг шеърларини ерга уришга, Ферузнинг кўзи олдида обрўсизлантиришга уриндилар. — С. Сиёев, Аваз

4. Ҳолдан тоймоқ; чарчамоқ; қийналмоқ.

[Ўғил:] Жон она, ўзим ёʻлда жуда уриниб келдим. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Бир оз кутмабсиз-да, қори ака, иссиқда анча уриниб қолибсиз. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Кумушбиби оғриқлардан шикоят қилиб юрар, шунинг учун онаси тинч ухласин, ортиқ уринмасин! деб бугун намозга ҳам уйғоттирмаган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

5. Асли ҳолатини, сифатини ёʻқотмоқ: эскирмоқ.

Уринган рўмол.

Уйга уриниб, эзилиб қайтиб келган нонни ейдиган одам ёʻқ. — С. Аҳмад, Нон-насибамиз ҳақида

Мактуб анчагина уринган, қоғоз шалақланган эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

[Чопон] Жуда янги бўлмаса ҳам, ҳар ҳолда уринмаган — Т. Малик, Ажаб дунё

  • Сўз уринмоқ Сўз айланмоқ, сўз тегинмоқ. Сўз уринди, сўздан сўз чиқди, ниҳоят, ҳожининг кутганидек, ўғил ҳасрати ҳам бошланди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 19 →

Таърифлар ичида

45 та

Ҳаммасини кўриш · 45 →

Эртаклар

8 та
Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Балиқ сотувчи Аҳмад
Халқ оғзаки ижоди

Аҳмад исмли эр ўз хотинининг маслаҳатлари туфайли турли қийинчиликларга дуч келади. Унинг соддалиги ва тушунмовчилиги кулгили вазиятларни келтириб чиқара

Камбағал қурандоз
Халқ оғзаки ижоди

Ушбу эртакда бир шаҳзоданинг тақдири ва унга боғлиқ саргузаштлар ҳикоя қилинади. Камбағал қурандознинг башорати сабабли шаҳзода ўз бахтини топиш учун

Луқмони ҳаким
Халқ оғзаки ижоди

Искандар подшо ер юзини ўзига бўйсундиришни истаб, ҳатто сув ости ва осмон усти аҳолисини ҳам излатади. Бу қийин вазифани бажаришга уринишлар натижасида

Навоий кимни ёмон кўрган?
Халқ оғзаки ижоди

Султон Ҳусайн ўз вазирларининг ёлғон сўзларига ишониб, Алишер Навоийни зиндонга ташлайди. Кейинчалик Навоийнинг айбсизлиги маълум бўлгач, уни зиндонда

Очкўз бой
Халқ оғзаки ижоди

Очкўз бойнинг хизматкорига қулоқ солмасдан, заҳарли балиқларни ейишга уриниши ва оқибатда ўз ҳаётини хавф остига қўйиши ҳақида ҳикоя қилинади. Унинг ҳ

Ҳаммасини кўриш · 8 →