Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«унлиси» бўйича 101 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

62 та
ун

эск. шв. Товуш, овоз

Анчадан сўнг итларнинг уни ўчди — С. Анорбоев, Окрой

Овозини эшитиш учун томоғига зўр бериб кўради. Фақат қандайдир хирилдоқ ун чиқа- — С. Азимов, Оппоқтонг қўшиғи

Тўлиқ мақола →
унда

УНДА ъу ҳолдаъ, ъакс ҳолдаъ. Агар сен гапимга кирмасанг, у н д а мен ҳам сенинг айтганингни ҳилмайман. Бу сўз ўзбек тилида кўрсатиш олмошининг ул шаклидан -дä келишик қўшимчасини қўшиб ҳосил қилинган, маъно тараққиёти натижасида равишга ай — ланган; қўшимча қўшилганидан кейин л ундоши н ун — дошига алмашган: ул + дä = улдä > ундä

1. У олмошининг ў.-п. к. шакли

Унда ҳеч қандай айб ёʻқ

Портретни суқланиб томоша қилувчилар унда бир камчилик кўришар, бу ҳам бўлса, жонон қизнинг кўзойнаги эди — М. Хайруллаев, Тилла маржой

2. У ҳолда, ундай бўлган такдирда

Дунёни кезиш билан шоир бўлиш мумкин бўлса, унда Али проводник шоир бўлиши керак: бутун мамлакатни кезиб чиққан — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

Унда тўғри бизникига кетдик. С — Сиёев, Ёруғлик

Тўлиқ мақола →
унум

от 1. Етиштириладиган, бўладиган, ҳосил.

Ишга қўним — хирмонга унум. — Мақол

Ер куч билан, тер билан унум беради. — Ойбек, Танланган асарлар

Кечикиб экилган ғалла ҳам, чигит ҳам, Матқовулнинг кейин берган ишловларига қарамай, яхши унум қилмади. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Йиғиб бутун унумни Қайси бозорга ортдинг? — Ғайратий

2. Иш, меҳнат натижаси, кўрсаткичи; маҳсулдорлик.

Устозлар тажрибасидан баҳраманд бўлган ёш чўлқуварлар юксак унум билан меҳнат қилдилар. — Ўзбекистон қўриқлари

Титраш таъсирида одам хаёли паришон бўлади ишининг унуми бўлмайди. — Фан ва турмуш

Тўлиқ мақола →
унақа

олм. Ундай.

[Ёʻлчи:] Ёрмат ака, эртага борамизми, унақа одамлар жуда кек-чи бўлади-ку? — Ойбек, Танланган асарлар

Унақа олифта бўлса, келмасин эди! Ярашгани келганми, уй кўргани келганми? — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Тўлиқ мақола →
ундоқ

олм. Ундай.

— Ҳа-ҳа, ундоқ дегин, — деди Ефим Данилович чўзиб, гўё мушкул бир масалани зўрға тушуниб олгандай. — А. Мухтор, Опа-сингиллар

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 62 →

Таърифлар ичида

39 та
замма

замма Араб тили ва ёзувида у унлиси ўрнида қўлланадиган, вергул шаклидаги белги.

сол

сол СОЛ 'ходаларни бирлаштириб ясалган сувда су— зиш мосламаси'. Сирдарёда юрибди с о л ҳам ҳайиҳ, ёр-ёр, Қишлоғингизда борми бизга лойиҳ, ёр-ёр (Қўшиқдан).

қайир

қайир ҚАЙИР 'дарё тошганида сув босадиган ер'. Зарафшон дарёси қайирида, яъни дарё суви босадиган ерларда ҳам ботқоқликлар бор (П. Ғуломов). Қадимги туркий тилда

чалғи

чалғи ЧАЛҒИ ' узун дастали катта ўроқ*. [Усмонали-нинг] ҳўлида ч а л г и ҳар хил оҳангда "ширт-ширт" этиб тортилар эди (Ўлмас Умарбеков). Бу от эски ўзбек тили

соғ

соғ СОҒ 'касали ёʻқ', 'соғлом'. Ўшандан бери бир кун с о ғ бўлсалар, уч кун касал (Абдулла Қаҳҳор). Қадимги туркий тилда ҳам шундай маънони англатган бу сифат а

ўйнаш

ўйнаш ЎЙНАШ ъникоҳсиз жинсий алоқада бўлувчи шахс (эркак ёки аёл)ъ. Ў й н а ш г а ишониб эрсиз ҳолма (Мақол). Бу от эски ўзбек тилида ойна- феълининг 'никоҳс

Ҳаммасини кўриш · 39 →