Қидирув

сфт. 1. Умид узиб, умидсизлик билан, ноумид.

У ўғлининг қутулиши ёʻлида ҳар бир мулоҳаза кўчасига кириб чиқмоқда, аммо ҳар бирисидан ҳам бўш ва умидсиз қайтмоқда эди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Унинг [Тоҳиржоннинг] катталашган қора кўзлари чироқда аллақандай умидсиз, лекин маънодор ёнади. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Келажакка бўлган ишонч ва умидини ёʻқотган, келажакдан умидини узган.

Умидсиз киши.

от 1. Бирор истакнинг амалга ошишига бўлган ишонч; ишонч билан кутиш; эътиқод.

Сиздан умидимиз катта. Сендан умидим шуми?

Таассуфки, отамнинг Азизбекдан бўлган умиди бўшга кетди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Бу камбағалчилик ёруғ дунёдан бўлган умидимизни эмас, ёруғ дунёдан бўлган умидимиз бу камбағалчиликни еб, кемириб ташлаётипти. — А. Қаҳҳор, Қўшчи-нор чироқлари

2. Бирор нарса қилишга, бирор нарсага эришишга бўлган ички интилиш, ички ҳиссиёт; истак, орзу, ният.

Ҳаётни билиш ва ундан ўзининг лойиқ ўрнини топишга интилиш — ҳар бир кишининг умиди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Ўзганики бўлса ҳам, ўғил қилиб олайлик, деган умидда бола қидириб юрибмиз. — И. Раҳим, Чин муҳаббат

Қизга ота-онаси катта умид билан Субҳ деб ном қўйган эканлар. — Мирмуҳсин, Ал Маҳдий

3. Умид боғламоқ Орзу қилган нарсанинг амалга ошишига, бунда бировнинг кўмагига умид билан қарамоқ.

— Ким агар ғалабага умид боғласа, албатта, ғолиб келади, — деди Жўрахон. — Назармат, Жўрлар баланд сайрайди

Бобур мирзо ҳали ёшлар. Мен ҳам шу зотга умид боғлаган эдим — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

4. Умид (эркаклар исми).

от Умидсиз ҳолат.

Қизнинг юзида умидсизлик белгилари ёʻқ; у кулар эди. — А. Қаҳҳор, Сароб

Бу саволдан хотиннинг юзига умидсизлик туси кирди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Сенга берадиган маслаҳатим ва насиҳатим шуки, умидсизликка тушма. — С. Айний, Қуллар

фл. Умидсиз ҳолга тушмоқ, умидини ёʻқотмоқ.

Сен биринчи марта қийноққа дуч келдинг, умидсизланма! Ноумид шайтон — И. Раҳим, Чин муҳаббат

фл. Умидсизланмоқ феълининг орттирма нисбати.

сфт. 1. Бирор нарсадан умид қиладиган; умидвор.

2. Келажагидан умид бор, келажагига ишонса бўладиган.

Келажаги энг умидли кўринган йигитга тегмоқчи бўлиб қаллиқ танлаётган қиз экан. — П. Қодиров, Уч илдиз

Асранди қиз Роҳила ролини ўйнаган умидли санъаткор Р. Тўраевани ҳамма ҳурматлади. — Газетадан