Поиск

ot 1. Arqon, ip, lenta va shu kabilar narsalarning bogʻlab ulangan, tugilgan joyi.

Arqonning tugunini yechmoq. Ipning uchiga tugun solmoq. Botinkaning ipiga tugun tushib qolibdi. Galstukning tuguni chiroyli chiqibdi.

Uzilgan ip qayta ulansa ham, tuguni qoladi. Yurak ip emaski, qayta ulansa. — A. Eshonov, Bir ogʻiz soʻz

Kostyumni yechib, koʻrpachaga tashladim, galstukning tugunini boʻshatdim. — S. Siyoyev, Yorugʻlik

2. Oʻrab, boʻgʻchalab bogʻlangan narsa; boʻgʻcha.

Adolat boshidagi tugunni, orqasidagi qop-chigʻini yerga qoʻyib, Shakarxonga qaradi. — I. Rahim, Chin muhabbat

Uzoqda, siyrak daraxtlar bilan qoplangan qiyalikda qop va tugunlar orqalagan ikki ayol va bir cholning qorasi koʻrinib qoldi. — Oybek, Quyosh qoraymas

Qambarali aka tugunni yechdi, bir dasta nuqul yuz soʻmlik pulni koʻrib, kayfi uchib ketdi. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

3. koʻchma Kishi tana aʼzosida yoki boshqa narsada hosil boʻlgan tugunga oʻxshash narsa.

Daryo qisqichbaqasining nerv sistemasida, chuvalchangdagi singari, yirik halqum ustki tuguni boʻladi. — Zoologiya

Nerv tugunlari — oʻzaro birikkan neyron tanachalarining toʻplamidir. — Odamning anatomiyasi va fiziologiyasi

4. koʻchma Umuman, hal etilmay, ochilmay, yechilmay, tugun holda boʻlgan narsa.

— Munozaralar vaqtida koʻp mushkul tugunlar ochilib, noaniq masalalar hal etilgay, — dedi alloma boshini koʻtarib. — M. Osim, Ibn Sino qissasi

Mening xavotir olgan joyim shuki bu voqealar tuguni bir kalladan chiqqanga oʻxshaydi — A. Muxtor, Opa-singillar

Akbarov, Eshonboyev, Hakimov muammosi koʻnglida tugun boʻlib turar edi, endi bunga Gavhar orqali Toshev muammosi ham qoʻshilib, tugun yanada chigallashdi. — P. Qodirov, Uch ildiz

5. ad. Badiiy asarda voqeaning rivojlana boshlashiga sabab boʻlgan voqea, hodisa.

Keling, arqonni uzun tashlab, sabrga erk beraylik yana. Zotan, har bir asarning tuguni bilan birga yechimi ham bor-ku? — J. Abdullaxonov, Toʻfon

Oyqizning psixologik holati roman markazida turgan muhim tugunki, uning yechimi uchun Oyqiz tipidagi boshqa bir shaxs ishtiroki talab qilinardi. — OʻTA

sft. Tuguni bor.

ot 1. Tugun soʻzidan kichraytirish shakli.

Ular bogʻga chiqib, toʻkilgan yongʻoqlarni terib turganda, Jonuzoq oqsoqol qaytib keldi. Uning qoʻlida kichkina tuguncha bor edi. S. — Anorboyev, Oqsoy

\Ahmad\ Har bir eshitgan narsasini bilib olishga intilganidan, uning siyrak qoshlari oʻrtasida tuguncha hosil boʻlgan. — H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar

Bu holatni toʻyib koʻrdim-da, Yechib soldim dil tugunchasin. — Sayyor

2. bot. Gulda urugʻchining ostki qismi, urugʻdon (changlangandan keyin meva, uning ichida urugʻ hosil boʻladi).

Mineral oʻgʻitlardan samarali foydalanib, katta may-donlarda hosil tugunchalarining koʻpayishiga erishish mumkin edi. — Gazetadan

ot Falonchi soʻzi bilan birga qoʻllanib, nomaʼlum (kimligi aniq boʻlmagan) shaxsga ishora qiladi.

falonchi bunday degan, tugunchi unday degan, deb koʻpgina sodda kishilarni yoʻldan urishardi. — N. Fozilov, Diydor

ot kam qoʻll. ayn. Tuguncha.

Xoʻjayin tugunchakni yechib, deraza tomonga oʻtdi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Nuri yupqa, yengil roʻmol uchidagi tugunchakni yechib, buklangan qogʻoz chiqardi. — Oybek, Tanlangan asarlar

fl. Tugunlamoq feʼlining majhul nisbati.