Hayot Foundation loyihasi
Oʻz

Qidiruv

«tugishmoq» boʻyicha 77 ta natija

Filtr

Lugʻat maqolalari

77 ta
tugmoq
Izohli lugʻat · yana 6 ta lugʻatda

fl. 1. Tugun solmoq; tugun solib ulamoq, bogʻlamoq.

Roʻmolning uchini tugmoq. Ipning ikki uchini tugib bogʻlamoq.

Sochin tugib, sallani oʻray berdi boshiga. — Oysuluv

2. (joʻnalish kelishigi bilan) Oʻrab bogʻlamoq, boʻgʻchalamoq; oʻrab, tugun solib joylamoq.

Dasturxonga non tugmoq. Belga (belbogʻga) pul tugmoq.

Keyin sandiqni ochib, bisotidan bir kiyimlik chit oldi-da, barkashning ustiga qoʻyib, dasturxonga tugdi. — T. Alimov, Sovgʻa

Nodir indamay oʻrnidan turdi. Oyisi roʻmolchaga non, meva-cheva tugdi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina

3. Chetlarini yopishtirib yasamoq, tayyorlamoq (chuchvara, somsa va shu kabilarni).

Manti tugmoq. Somsa tugmoq.

Dugonalar ish bilan band boʻlishdi: biri patir yasadi, biri somsa tugdi. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

Goʻshti, xamiri tayyor, mantini oʻzingiz tugib yuboring, inim, chaqqonsiz, har ishga qoʻlingiz kelisha qoladi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

Kelin shunday mitti chuchvara tugadiki, uning toʻrttasi bitta qoshiqqa sigʻadi. — Gazetadan

4. Yigʻmoq, toʻplab gʻamlamoq.

Topganini tugadi.

Ayollar koʻz yoshi toʻkib, bu xonadonda hamma narsa bor, faqat toʻy yetishmadi, boyoqish yigʻdi, tugdi, essiz, kelin koʻrmay ketdi, deb afsuslanishgan edi. — S. Nurov, Narvon

Topganimni shunga tugib qoʻyib, oʻzim bola-chaqa bilan poʻstakning junini yeyman. — A. Qahhor, Tobutdan tovush

5. Hosil nishonasini bermoq, meva solmoq.

Olcha gʻuj-gʻuj tugibdi.

Bu vaqt koʻklam kelib, hamma yoqni yashil libos bilan bezagan, gullar gʻuncha tugib, ariqchalarda suvlar hayqirib oqqan, dov-daraxtlar tomiriga jon kirgan payt. — J. Abdullaxonov, Toʻfon

Bu orada daraxtlar gullab, meva tuga boshladi. — S. Nurov, Narvon

  • Mushtini tugmoq Barmoqlari uchini kaft ichiga olmoq, kaft ichida birlashtirmoq. Xuddi boks tushadiganday mushtini tugib, tirsagini chiqarib, semiz gavdasini polvonlarcha lapanglatib yuradi. — H. Nazir, Yonar daryo— Bari bir topajakman! — mushtini tugib, osmonga oʻqtaldi Eshjon. — S. Siyoyev, Yorugʻlik
  • Dumini tugmoq Shundan keyin qurilish rahbarlari ularning dumlarini tugib, unisi boʻlmasa, bunisi, deb yana boshqa shunga oʻxshash kishilarni tavakkal qilib ishga olisha beradi. — Mushtum
  • Koʻngilga (yoki dilga, qalbga, yurakka, koʻkrakka) tugmoq 1. Koʻngilda saqlamoq, yodda tutmoq; unutmay yigʻib yurmoq. Koʻnglimga tugib yurgan gaplarimni bugun siz bilan ochiq gaplashmoqchi edim. — P. Tursun, OʻqituvchiU hamqishloq dugonalarining eng shirin tilaklarini, eng aziz tuygʻularini diliga tugib, ardoqlab bormoqda. — A. Muxtor, Opa-singillarUlugʻ ishga boʻlsin deb hissa, Qalbga tugib ishtiyoq, havas Sayyor.Utar boboning koʻpdan beri koʻngliga tugib yurgan bir niyati bor edi. — S. Siyoyev, AvazKoʻkragiga tuggan niyati menga maʼlum, Yoʻlchiboy. — Oybek, Tanlangan asarlarBuning ustiga usta mutaxassislar huzuriga yuragiga tugib qoʻygan bir fikrni aytib, maslahat olish uchun ham borgan edi. — Sh. Rashidov, Burondan kuchliU [Haydar] Anorxonga nimadir sovgʻa qilishni koʻngliga tugib qoʻygan. — I. Rahim, IxlosEndi Razzoqvoyning boshini ikkita qilib qoʻysak ham boʻlardi, deb orzu qildi chol va oʻgʻli bilan bu haqda bafurja gaplashishni diliga tugib qoʻydi. — H. Gʻulom, Mashʼal
Toʻliq maqola →
tugʻ
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

1. 1. Musulmonlarning yogʻoch dastaga oʻrnatilgan qoʻtos, hoʻkiz yoki ot dumidan va yarim oy tasviridan iborat bayroqsimon belgisi (qadimdan Sharq mamlakatlarida hukmdorlik, beklik va sh. k. belgisi hisoblangan)

U koʻchaning nariyogʻidagi bir avliyoning sogʻonasi ustiga oʻrnatilgan tuti koʻrdi — Sh. Toshmatov, Erk qushi

2. 2. Bayroq, alam

Yo biror jahongir, yurt talovchining Unutib qoldirgan mudhish tugʻidir — Sh. Rahmon, Yurak qirralari

Toʻliq maqola →
tugal
Izohli lugʻat · yana 4 ta lugʻatda

TUGAL ' oxiriga yetkazilgan', ' chala yeri yoʻq', ' toʻliq'. Bu hoʻlyozmani t u g a l asar deb boʻlmaydi. Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglattan bu soʻz asli ' oxiriga yet—' maʼnosini anglatgan toʻkä— feʼlidan (ПДП, 435; DS, 595) —l qoʻshimchasi bilan yasalgan (ПДП, 435; DS, 595); keyinroq ikki unli ora — ligʻidagi k undoshi g undoshiga almashgan (Devon, II, 259); oʻzbek tilida ü unlisining yumshoqlik belgisi ioʻqolgan: tükä— + l = toʻkäl > tügäl > tugäl

1. Bitgan, chala yeri yoʻq, oxiriga, poyoniga yetkazilgan

Endi bilishimcha, biz oʻsha davrlarda oʻynagan narsalarimiz hali tugal boʻlmagan, ancha gʻoʻr asarlar edi — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman

Elmurod birinchi kuni besh vaqt namozni tugal oʻqidi. Ikkinchi kuni uchtasini oʻqib, ikkitasini qazo qildi — P. Tursun, Oʻqituvchi

Ona, tugal yozishdan qalamim ojiz — Gʻayratiy

2. Toʻla-toʻkis, bekam-koʻst; toʻliq, but

Tugal fikr. Tugal jumla

Ikki pud bugʻdoy bilan besh pud sholi berib qutulmoqchi boʻlibdi. Janish boʻlsa, tugal berasan, deb turib olibdi — H. Shame, Dushman

Domlangizni shundoq katta professor qilib, obroʻ, uy-joylarimiz tugal boʻlganda, shularni tashlab ketib qolamanmi, deb qoʻrqaman — Mirmuhsin, Umid

Toʻliq maqola →

Hammasini koʻrish · 77 →