Поиск

fl. Tugmoq feʼlining orttirma nisbati.

fl. 1. Tugun solmoq; tugun solib ulamoq, bogʻlamoq.

Roʻmolning uchini tugmoq. Ipning ikki uchini tugib bogʻlamoq.

Sochin tugib, sallani oʻray berdi boshiga. — Oysuluv

2. (joʻnalish kelishigi bilan) Oʻrab bogʻlamoq, boʻgʻchalamoq; oʻrab, tugun solib joylamoq.

Dasturxonga non tugmoq. Belga (belbogʻga) pul tugmoq.

Keyin sandiqni ochib, bisotidan bir kiyimlik chit oldi-da, barkashning ustiga qoʻyib, dasturxonga tugdi. — T. Alimov, Sovgʻa

Nodir indamay oʻrnidan turdi. Oyisi roʻmolchaga non, meva-cheva tugdi. — S. Yunusov, Kutilmagan xazina

3. Chetlarini yopishtirib yasamoq, tayyorlamoq (chuchvara, somsa va shu kabilarni).

Manti tugmoq. Somsa tugmoq.

Dugonalar ish bilan band boʻlishdi: biri patir yasadi, biri somsa tugdi. — H. Gʻulom, Toshkentliklar

Goʻshti, xamiri tayyor, mantini oʻzingiz tugib yuboring, inim, chaqqonsiz, har ishga qoʻlingiz kelisha qoladi. — Oybek, Ulugʻ yoʻl

Kelin shunday mitti chuchvara tugadiki, uning toʻrttasi bitta qoshiqqa sigʻadi. — Gazetadan

4. koʻchma Yigʻmoq, toʻplab gʻamlamoq.

Topganini tugadi.

Ayollar koʻz yoshi toʻkib, bu xonadonda hamma narsa bor, faqat toʻy yetishmadi, boyoqish yigʻdi, tugdi, essiz, kelin koʻrmay ketdi, deb afsuslanishgan edi. — S. Nurov, Narvon

Topganimni shunga tugib qoʻyib, oʻzim bola-chaqa bilan poʻstakning junini yeyman. — A. Qahhor, Tobutdan tovush

5. bot. Hosil nishonasini bermoq, meva solmoq.

Olcha gʻuj-gʻuj tugibdi.

Bu vaqt koʻklam kelib, hamma yoqni yashil libos bilan bezagan, gullar gʻuncha tugib, ariqchalarda suvlar hayqirib oqqan, dov-daraxtlar tomiriga jon kirgan payt. — J. Abdullaxonov, Toʻfon

Bu orada daraxtlar gullab, meva tuga boshladi. — S. Nurov, Narvon

1. 1. Musulmonlarning yogʻoch dastaga oʻrnatilgan qoʻtos, hoʻkiz yoki ot dumidan va yarim oy tasviridan iborat bayroqsimon belgisi (qadimdan Sharq mamlakatlarida hukmdorlik, beklik va sh. k. belgisi hisoblangan)

U koʻchaning nariyogʻidagi bir avliyoning sogʻonasi ustiga oʻrnatilgan tuti koʻrdi — Sh. Toshmatov, Erk qushi

2. esk. 2. Bayroq, alam

Yo biror jahongir, yurt talovchining Unutib qoldirgan mudhish tugʻidir — Sh. Rahmon, Yurak qirralari

1. Bitgan, chala yeri yoʻq, oxiriga, poyoniga yetkazilgan

Endi bilishimcha, biz oʻsha davrlarda oʻynagan narsalarimiz hali tugal boʻlmagan, ancha gʻoʻr asarlar edi — H. Nosirova, Men oʻzbek qiziman

Elmurod birinchi kuni besh vaqt namozni tugal oʻqidi. Ikkinchi kuni uchtasini oʻqib, ikkitasini qazo qildi — P. Tursun, Oʻqituvchi

Ona, tugal yozishdan qalamim ojiz — Gʻayratiy

2. Toʻla-toʻkis, bekam-koʻst; toʻliq, but

Tugal fikr. Tugal jumla

Ikki pud bugʻdoy bilan besh pud sholi berib qutulmoqchi boʻlibdi. Janish boʻlsa, tugal berasan, deb turib olibdi — H. Shame, Dushman

Domlangizni shundoq katta professor qilib, obroʻ, uy-joylarimiz tugal boʻlganda, shularni tashlab ketib qolamanmi, deb qoʻrqaman — Mirmuhsin, Umid

sft. Tugi bor, tugʻ oʻrnatilgan; tugʻ koʻtargan.

Qanchasi piyoda, botirlar otli, Ikkovi koʻtargan tugʻli bayroqni. — Bahrom va Gulandom

ot 1. Kiyim, gʻilof va shu kabilarning chetiga qadaladigan, odatda toʻgarak shaklidagi tutqich.

Sadaf tugma. Koʻylak tugma-si. Tugma qadamoq.

Havo hali isimagan boʻlsa ham, xomsemiz hokim formasining koʻkrak tugmalarini yechib tashlab, yelpinishga tutindi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Kiyimga qadaladigan tugma tez uzilib ketmasin desangiz, uni shamga ishqab olingan ipda tiking. — Gazetadan

2. Ulagich, knopka.

Qudrat qoʻngʻiroq tugmasini bosdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

Sattor liftning pastga olib tushadigan tugmasini bosmoqchi edi — P. Qodirov, Erk

Hamshira chiqib ketgach, Ahmedov stolining burchagidagi tugmasini bosdi. — H. Nuʼmon, Fasllar