Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«тошма» бўйича 55 та натижа: Изоҳли

Филтр

Луғат мақолалари

41 та
тошма

от Ташқи таъсир (иссиқ, совуқ, ишқор, кислота) ёки ички сабаблар (касаллик, модда алмашинувининг бузилиши ва бошқалар) натижасида баданда, шиллиқ пардаларда пайдо бўладиган хол-хол доғлар, пуфакчалар, чиқиқлар.

Терлама тошмаси. Қизамиқ тошмаси.

Пенициллиндан билар-билмас фойдаланиш натижасида тери-да ҳар хил тошмалар, шиш пайдо бўлади. — Газетадан

Тўлиқ мақола →
тошмоқ

фл. 1. Қирғоқдан ошмоқ, қирғоқдан ошиб, атрофга ёйилмоқ, атрофни босмоқ.

Ҳовлига сув тошиб кетибди.

Ер ислоҳотидан кейин бир йил дарё тошиб, экинларнинг ярмидан кўпи нобуд бўлди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

Ҳовли ўртасидаги водопровод жўмрагидан сув шариллаб оқиб ётар, семент ҳовузча тўлиб чиқиб, ариқча четидаги барқ уриб ётган ўсмаларга тошиб кетганди. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

2. Ўз қобиғи, идиш ва шу кабилардан тўлиб, ортиб, сиртга чиқмоқ.

Олияхон ташқари эшикдан ҳовлига кириши билан дарҳол қозон-да тошаётган сутга кўзи тушди. — Н. Сафаров, Олияхон Султонова

Олов четига қўйилган қора қумғон шақиллаб қайнаб тошди. — Ойбек, Танланган асарлар

Вали ака етилган, у ер-бу ерда чаноқлардан тошиб чиқиб тўкилган оппоқ пахталарга шукроналик билан қараб қолди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

тоғорадан тошиб чиққан хамир сингари тиззаларига оқиб тушган каттакон қорни — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

3. Жўш урмоқ, ошиб кетмоқ.

Ғазаби тошди.

Тўламат полвоннинг кўзлари чақнаб, ғайрати тошиб кетди. — С. Анорбоев, Оқсой

Севинчим тошарди қалбимга тўлиб — Ё. Мирзо

4. Тутақишмоқ, қизишмоқ.

Эримдан ўқишга розилик беришини илтимос қилдим. Ўша пайтда Эргаш акамнинг тепа сочи тик бўлиб бирпасда кўпириб тошди-кетди. — Б. Файзиев, Ойдин кечада

5. Баданда пайдо бўлмоқ, юзага тепмоқ, чиқмоқ.

Боланинг баданига қизамиқ тошибди.

Лабларига тошган учуқ ҳали ростмана қайтмаган бўлса-да, иситмаси пасайган эди. — Р. Раҳмонов, Чангалзордаги шарпа

Нарига тарафда ўтирган бир семиз кишининг рангида қон қолмади, оппоқ оқариб, юзларига тер тошиб кетди. — Н. Фозилов, Дийдор

  • Ошиб тошмоқ Гулнор уйни йиғиштирар экан: Бойнинг феъли яхшиланибди, илгари зиқна эди Бойлиги ошиб тошиб кетди, дерди дадам деб ўйлади. — Ойбек, Танланган асарлар
  • Тўлиб тошмоқ 1. Лиммо-лим тўлиб, қирғоғидан ошмоқ, ҳу-дудига, чегарасига сиғмай қолмоқ. Ҳасрат-ла тўлиб тошган Уларнинг синиқ жоми. — ҒайратийЎрмонжон хўп ҳам тўлиб тошиб юрган экан, юрагини роса бўшатди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлариҚўлёзмада хатолар тўлиб-тошиб ётибди.
  • Юраги (ёки ичи) тошди Жуда зерикди, юраги сиқилди, хит бўлди. Тожибой таажжубда қолиб, бошини ликиллатди: — Бир ўзингиз-а? Ёпирай! Миянгиз ачиб, юрагингиз тошиб кетмайдими? — П. Турсун, ЎқитувчиМенинг имиллаганимни кўриб, болаларнинг ичи тошиб кетди. — Ҳ. Назир, Чўл ҳавоси
  • Қайнаб тошмоқ Жапақнинг миясида саволлар қайнаб тошди. — А. Мухтор, Қорақалпоқ қиссаси
  • Лабига учуқ тошмоқ Ўта даражада қўр-қувга тушмоқ (бундай ҳолларда гўё лабга учуқ тошади). Барги зубтурумдай титрашиб, лабига учуқлар тошиб, миршабнинг каттаси отидан тушиб, қиличини яланғочлаб, момонинг қошига борди. — ГулихиромонПахта териш машинаси деса, лабига учун тошадиган баъзи қайсарлар ҳам ҳайрат бармоғини тишлаб қолди. — Муштум
Тўлиқ мақола →
тўш

от 1. Гавданинг бўйин билан қорин ўртасидаги олд қисми; кўкрак.

Тўшни тўшга қўймоқ.

[Зебо] Ойнага қараб, ўзини тузатди. Дуррачаси билан тўшига ёпишган кўйлагини сал кўтариб елпиди. — Шуҳрат, Шинелли йиллар

Болам, деб босайин тўшима, Келгин, болам, чаққон қошима. — Рустамхон

Айтинг, нима қилай?? Қизингизни тўшига тортган номард мени масхараламайдими? — С. Аҳмад, Ҳукм

2. Мол ва қушларнинг кўкрак қисми, кўкраги.

Дала-тузни сув олса, қўнғир ғознинг тўшидан. — Мақол

Тагидаги қўнғир от қишлоқ кўчасидан тўшига тупроқ сачратиб ёʻртиб боряпти. — М. Мансуров, Ёмби

3. Ҳайвон ва паррандаларнинг кўкрак олди гўшти, қовурғалардан қолган қисми.

Норинбоп тўш. Тузланган қўй тўши.

Афанди ғознинг тўшини олиб айтди: — Мен хизматдаги қулман шу ҳам бўлади. — Латифалар

Лаганда самарқандча майиз палов бўлиб, ош устига тўш ва қази қўйилган. — А. Убайдуллаев, Ҳаёт оқими

4. Бирор нарсанинг кўкракка ўхшаш, кўкракка нисбатланувчи, кўкракли ери; сийна, бағир.

Она тупроқ тўшига инсон қўли билан илк чигит доналари қадалди. — Ш. Ғуломов, Ёрқин уфқлар

Сени ўраб олган тоғлар тўшига Тўлин ой ёймоқда кумуш кокилин. — Зулфия

5. Тенгқур; дўст, ўртоқ.

Етимда не қилар тенг билан тўшлар. — Равшан

Топиб ўйнагил, эй бола, Ўзингнинг тенг-у тўшингни. — Тоҳир ва Зуҳра

  • Тўш урмоқ (ёки бермоқ) 1. Тўшини теккизмоқ, бағрини бермоқ, қўймоқ. Диловар-хўжа тўш бериб ётган еридан ирғиб турди. — Шуҳрат, Олтин зангламасТўлқинга тўш уриб қалдирғоч, Сув устида этади парвоз. — Э. РаҳимБулутга тўш урган юксак тоғлар ҳам Буюкликни сендан олар, онажон. — М. Умаров
Тўлиқ мақола →
тўшак

от 1. Жун, пахта сингари юмшоқ нарса солиб тикиб тайёрланган, ётиш, ўтириш учун тўшаладиган буюм, анжом.

Пар тўшак. Жун тўшак. Духоба жилдли тўшак. Ўз уйим —ўлан тўшагим. — Матал

Дилшод токча ёнидаги тўшакка ўтирди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Тўй учун янги кўрпалар қопламоқчи бўладилар, пар тўшаклар олмоқчи бўладилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

2. Ётиш учун солинган ўрин; ост ва устга ташланадиган (солинадиган) нарса.

Чала ечиниб, юпқа тўшакка кирдим. — С. Сиёев, Ёруғлик

Топ уйни тўлдирган аҳил, тинч уй-қу оғушидан ҳаммалари бир зумда, гўё тўшакни олов қамрагандай сакраб турдилар. — Ойбек, Қуёш қораймас

Зуҳра бегим олти йилдан бери тўшакда ёлғиз ётади. Унинг гулдай умри беваликда сўлиб боряпти. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

3. Кўрпача, пояндоз.

  • Ўлим тўшаги Соғайиши гумон, ўлими муқаррар бўлган бемор ётган тўшакни қайд этади. Одатда, ўлим тўшагидаги бемор ётган хонада шунақа жимлик бўлади. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ солУ [Саъди Махсим] ўлим тўшагида ётганида ҳам ҳазилини қўймаган эди. — Т. Обидов, Юсуфжон қизиқ
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 41 →

Таърифлар ичида

11 та
қизамиқ

қизамиқ Асосан болаларда айрим аъзоларнинг яллиғланиши, баданга қизил тошма тошиши ва иситма билан кечадиган юқумли касаллик. Онанинг назарида, қизининг юзига қи

сачратқи

сачратқи бот. Ҳаворанг гулли кўп йиллик бегона ўт (халқ табобатида фойдаланилади). Қуёш шуъласи ялт этиб тегиши билан, сачратқи ўз тожбаргларини ёзади, ҳавони

сачратқи

сачратқи бот. Ҳаворанг гулли кўп йиллик бегона ўт (халқ табобатида фойдаланилади). Қуёш шуъласи ялт этиб тегиши билан, сачратқи ўз тожбаргларини ёзади, ҳавони

учуқ

учуқ Шамоллаш, учуниш ва шу кабилар сабаблар туфайли лабга тошадиган тошма. Лабларига тошган учуқ ҳали қайтмаган бўлса-да, иситмаси пасайган эди. Р. Раҳмонов,

учуқ

учуқ Шамоллаш, учуниш ва шу кабилар сабаблар туфайли лабга тошадиган тошма. Лабларига тошган учуқ ҳали қайтмаган бўлса-да, иситмаси пасайган эди. Р. Раҳмонов,

иссиқлик

иссиқлик Иссиқ ҳолат (даража). Қум барханлари силсиласи узра жимирлаб ҳарорат кўтарилар — бу ерда иссиқлик жуда баланд бўлишига қарамай, Меъмор қийналмай нафас олар э

Ҳаммасини кўриш · 11 →

Эртаклар

2 та
Эшмат билан Тошмат
Халқ оғзаки ижоди

Иккита дўст Хизрдан турли тилаклар тилайди: бири мол-дунё ва улфатлар, иккинчиси эса оила ва фарзандлар. Йиллар ўтиб, уларнинг ҳаётлари тилакларига кўра с

Орзижон билан Қамбаржон
Халқ оғзаки ижоди

Қамбаржон тушида кўрган Орзижон исмли маликага ошиқ бўлиб, уни топиш учун узоқ ёʻлга отланади. Унинг саргузаштлари давомида турли қийинчиликлар ва сино

Шева материаллари

1 та
бўртмачак
Қашқадарё вилояти · бўртма

баданда шишиб чиқадиган тошма